Công nghệ
Siết quản lý, ngăn chặn lừa đảo trực tuyến
Các cơ quan chức năng và nhà cung cấp nền tảng quyết liệt triệt phá lừa đảo trực tuyến bằng các biện pháp mạnh mẽ, bao gồm khởi kiện chủ tài khoản quảng cáo.
Các biện pháp quản lý được thắt chặt trong bối cảnh các hành vi gian lận, gây hiểu lầm và lừa đảo trực tuyến diễn ra với thủ đoạn ngày càng tinh vi, biến đổi khó lường, gây thiệt hại lớn cho người sử dụng.
Khởi kiện tài khoản quảng cáo lừa đảo
Meta - chủ quản của mạng xã hội facebook mới đây đã khởi kiện Lý Văn Lâm - một tài khoản quảng cáo ở Việt Nam do bị phát hiện sử dụng chiêu trò “cloaking” để lách quy trình xét duyệt quảng cáo. Đây là một chiêu trò lừa đảo bằng cách hiển thị phiên bản website có vẻ hợp pháp nhằm “qua mắt” hệ thống kiểm duyệt quảng cáo nhưng lại hiển thị nội dung khác cho người dùng.
Đối tượng đã chạy quảng cáo lừa đảo với lời mời chào các sản phẩm giảm giá “sốc” từ những thương hiệu nổi tiếng với điều kiện người dùng phải hoàn thành một khảo sát. Khi tương tác với quảng cáo, người dùng sẽ bị chuyển hướng sang các website yêu cầu cung cấp thông tin thẻ tín dụng để “mua hàng”. Thực tế người mua hàng không nhận được sản phẩm nhưng thẻ tín dụng vẫn bị phát sinh các khoản thu định kỳ trái phép - một hình thức được gọi là lừa đảo thu phí định kỳ.
Ngoài tài khoản bị khởi kiện, Meta đã gửi thư yêu cầu chấm dứt vi phạm tới 8 doanh nghiệp đã cung cấp các dịch vụ mang tính lừa đảo nhằm giúp khách hàng né tránh hệ thống kiểm duyệt của Meta. Meta đang cân nhắc các biện pháp pháp lý tiếp theo, bao gồm khởi kiện, nếu các bên liên quan không tuân thủ quy định.
Không phải ngẫu nhiên Meta khởi kiện. Đây một biện pháp pháp lý “cứng rắn” cần thiết khi chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, Meta phát hiện và xử lý gần 12 triệu tài khoản liên kết với các trung tâm lừa đảo trên các nền tảng mạng xã hội Facebook, Instagram và WhatsApp trên toàn cầu.
Cũng trong thời gian này, tại Việt Nam, Meta đã gỡ bỏ hơn 5,4 triệu nội dung trên Facebook và 14.000 nội dung trên Instagram do vi phạm chính sách về gian lận, lừa đảo và hành vi gây hiểu lầm. Hơn 116.000 tài khoản trên Facebook và 28.000 tài khoản trên Instagram đã bị đình chỉ do vi phạm, với 65% trên Facebook và 93% trên Instagram được phát hiện và gỡ bỏ tự động.
Một thống kê khác của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) , trong 8 tháng của năm 2025, đã có hơn 1.500 vụ lừa đảo trực tuyến xảy ra tại Việt Nam gây thiệt hại khoảng 1.660 tỷ đồng.
Xác thực và định danh khu vực tiềm ẩn rủi ro cao
Các hoạt động quảng cáo, livestream bán hàng, gây quỹ vốn được nhận diện là khu vực tiềm ẩn rủi ro cao về lừa đảo và thao túng thông tin. Bên cạnh đó, trong bối cảnh các vụ lừa đảo trực tuyến gia tăng mạnh gần đây, một trong những điểm yếu của môi trường mạng chính là tình trạng tài khoản ẩn danh, khó truy vết và thiếu cơ chế xác thực đồng bộ.
Mới đây, trong Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo TƯ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chính phủ được giao chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát, nghiên cứu xây dựng, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét ban hành quy định hoặc hướng dẫn về giải pháp kỹ thuật liên kết, tích hợp các dịch vụ mạng xã hội với hệ thống VNeID phục vụ định danh, xác thực tài khoản người dùng, bảo đảm phù hợp với các quy định của pháp luật và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số cho rằng, định danh và xác thực điện tử là yêu cầu cấp bách nhằm xác thực chính xác danh tính người dùng, ngăn chặn hành vi gian lận, đảm bảo an toàn, tin cậy cho các giao dịch điện tử.
Khi tài khoản mạng xã hội gắn với định danh thật sẽ góp phần hạn chế tình trạng lừa đảo. Đặc biệt, việc tích hợp có thể triển khai theo nhiều mức độ, trong đó bắt buộc xác thực đối với các hoạt động quảng cáo, livestream bán hàng, gây quỹ.