Chứng khoán
“Bắt sóng” cổ phiếu dầu khí
Dù thị giá đã tăng mạnh, nhưng câu chuyện của nhóm cổ phiếu dầu khí có thể chưa dừng lại, quá trình tái cấu trúc và thay đổi định giá mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu.
Sự bứt phá của nhóm cổ phiếu dầu khí và doanh nghiệp Nhà nước sau Nghị quyết 79/NQ-TW không chỉ phản ánh kỳ vọng ngắn hạn mà là biểu hiện của một quá trình tái cấu trúc mang tính chiến lược.
“Cú hích” tái định giá
Trên thị trường chứng khoán, dữ liệu từ ABS cho thấy trong tháng đầu năm 2026, độ rộng thị trường phân hóa với dòng tiền luân chuyển giữa các nhóm ngành. Những nhóm cổ phiếu tăng điểm mạnh, như tài nguyên cơ bản (+85,06%), dầu khí (+30,11%), hóa chất (+14,55%), bán lẻ (+14,07%) nhờ dòng tiền từ phía cổ phiếu bất động sản dịch chuyển sang.
Trước đà bứt phá mạnh mẽ của nhóm cổ phiếu dầu khí, doanh nghiệp Nhà nước, không ít nhà đầu tư bày tỏ lo ngại rằng thị giá đã phản ánh hết kỳ vọng. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới lăng kính chính sách và cấu trúc dòng tiền, diễn biến hiện tại nhiều khả năng mới chỉ là giai đoạn tích lũy ở một mặt bằng giá mới, tạo tiền đề cho một chu kỳ tăng trưởng dài hạn bắt đầu từ năm 2026.
Tâm điểm của đợt sóng hiện nay là Nghị quyết 79/NQ-TW được đánh giá là “kim chỉ nam” cho quá trình nâng cấp quản trị và tối ưu hóa hiệu quả tại các tập đoàn công nghiệp năng lượng và doanh nghiệp Nhà nước quy mô lớn.
Về bản chất, tác động của chính sách này nằm ở ba trụ cột. Thứ nhất, Nghị quyết 79/NQ-TW đặt trọng tâm vào minh bạch tài chính, tối ưu hóa sử dụng vốn và nâng cao trách nhiệm giải trình. Khi nền tảng quản trị được cải thiện, chi phí vốn sẽ giảm, qua đó mở rộng biên định giá hợp lý.
Thứ hai, khơi thông động lực đầu tư dài hạn. Đối với các doanh nghiệp trong chuỗi năng lượng, việc đẩy mạnh các dự án trọng điểm, từ LNG đến thăm dò khai thác không chỉ tạo ra tăng trưởng doanh thu mà còn giúp hình thành backlog nhiều năm. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp thượng nguồn vốn phụ thuộc mạnh vào chu kỳ đầu tư.
Thứ ba, kích hoạt quá trình thay đổi cách định giá doanh nghiệp của thị trường. Thị trường thường định giá thấp khối doanh nghiệp Nhà nước do chiết khấu quản trị. Khi khung chính sách thay đổi, mức chiết khấu này sẽ thu hẹp, kéo theo sự điều chỉnh hệ số P/E, P/B theo hướng tích cực.
Ông Nguyễn Đức Nhân, chuyên gia phân tích, Công ty chứng khoán Mirae Asset nhận định: “Đây mới là sự khởi đầu và chưa có đáng kể gì so với tiềm năng tăng giá ở trong tương lai. Sự hoài nghi hiện tại phần lớn xuất phát từ việc thị trường chưa quen với vùng giá mới được thiết lập sau cú hích chính sách. Tuy nhiên, về chiến lược, các nhịp điều chỉnh ngắn hạn sau tăng nóng là cần thiết để hấp thụ áp lực chốt lời và củng cố nền giá cho chu kỳ tăng trưởng xuyên suốt năm 2026”.
Vòng xoay dòng tiền
Ông Nguyễn Đức Nhân cho biết theo quan sát từ trung tuần tháng 12/2025 cho thấy, BSR là cổ phiếu phát tín hiệu đầu tiên, đóng vai trò dẫn dắt nhờ thanh khoản dồi dào và quy mô vốn hóa lớn. Sau đó, dòng tiền lan sang GAS và PVD, phản ánh chiến lược giải ngân của các định chế tài chính: ưu tiên doanh nghiệp đầu ngành để đảm bảo khả năng hấp thụ vốn lớn.
Các cổ phiếu có chuỗi giá trị và hiệu suất tiêu biểu, như PVD (khoan và dịch vụ kỹ thuật) đang bắt nhịp lan tỏa, hưởng lợi trực tiếp từ kế hoạch khoan 47-63 giếng mới. GAS (phân phối khí) giữ vai trò trụ cột an ninh năng lượng, vận hành các dự án LNG mới. BSR (lọc hóa dầu) dẫn dắt nhờ thanh khoản cao. PLX (phân phối xăng dầu) có hiệu suất nổi bật nhờ lợi thế hệ thống phân phối. OIL (phân phối xăng dầu) đồng pha với nhóm doanh nghiệp Nhà nước.
Quy luật thanh khoản đi trước cho thấy khi nhóm vốn hóa lớn ổn định nền giá, dòng tiền sẽ thẩm thấu dần sang các cổ phiếu quy mô trung bình và các mắt xích phụ trợ.
Trước bối cảnh trên, ông Nguyễn Đức Nhân lưu ý ba nguyên tắc cốt lõi:
Thứ nhất là quản trị đòn bẩy. Trong chu kỳ tăng nóng, đòn bẩy khuếch đại lợi nhuận nhưng cũng làm gia tăng rủi ro yêu cầu bổ sung margin trong các nhịp điều chỉnh lành mạnh. Tỷ lệ margin an toàn là điều kiện tiên quyết để tồn tại trong đại chu kỳ.
Thứ hai là chuyển dịch tư duy đầu tư. Thay vì đầu cơ theo tin đồn, nhà đầu tư cần chuyển sang chiến lược tích lũy tài sản có nền tảng cơ bản và hưởng lợi trực tiếp từ cải cách quản trị. Khi thị trường nâng hạng và ổn định hơn, cổ phiếu dầu khí và doanh nghiệp Nhà nước chất lượng cao có thể đóng vai trò kênh tích lũy dài hạn.
Thứ ba, theo sát sổ lệnh, không chỉ giá dầu. Đối với nhóm thượng nguồn như PVD, biến động giá dầu ngắn hạn không quan trọng bằng khối lượng công việc ký mới và tiến độ triển khai dự án.
Như vậy, khi chiết khấu quản trị được thu hẹp, dòng tiền tổ chức gia tăng và mặt bằng định giá được thiết lập lại, thị trường sẽ bước vào chu kỳ mới, nơi giá trị doanh nghiệp được đo lường bằng hiệu quả thực thi. Những nhịp điều chỉnh hiện tại, nếu có, nhiều khả năng chỉ là bước “nghỉ lấy đà” trước khi đại chu kỳ 2026 chính thức định hình.