Nhiều quốc gia châu Á xoa dịu nỗi lo thiếu hụt năng lượng

Các chính phủ châu Á đang nỗ lực trấn an người dân và thị trường rằng họ có đủ nguồn dự trữ dầu và khí đốt để ứng phó với một giai đoạn căng thẳng kéo dài nhiều tuần tại Trung Đông, cũng như những gián đoạn có thể xảy ra đối với dòng chảy năng lượng từ khu vực này.

Những nền kinh tế như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu và khí đốt vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại năng lượng toàn cầu.

Xung đột Trung Đông đã và đang đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh. Giá dầu Brent – chuẩn tham chiếu quốc tế, hiện giao dịch quanh mức 80 USD/thùng, tăng so với mức 72 USD/thùng trước đó. Một số chuyên gia nhận định giá dầu có thể lên tới 100 USD/thùng trong vài tuần tới nếu căng thẳng kéo dài.

Bà Deepali Bhargava, Giám đốc nghiên cứu khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại ING, nhận định trong một báo cáo: “Ở thời điểm hiện tại, châu Á dường như vẫn có thể hấp thụ cú tăng giá dầu gần đây. Lạm phát tại phần lớn các nền kinh tế trong khu vực đang ở mức tương đối thấp và được kiểm soát tốt.”

Tuy nhiên, bà lưu ý rằng yếu tố then chốt nằm ở việc giá dầu sẽ tăng đến đâu và duy trì trong bao lâu, bởi điều đó mới thực sự quyết định mức độ tác động tới kinh tế.

Trong năm 2025, khoảng 13,4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz, chiếm khoảng 30% tổng lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Trong số này, hơn 80% được xuất sang châu Á.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hóa Kpler, Trung Quốc là nước nhập khẩu lớn nhất, với khoảng 3,8 triệu thùng/ngày, tương đương hơn 30% tổng lượng nhập khẩu của nước này. Tiếp theo là Ấn Độ với 2 triệu thùng/ngày, Nhật Bản 1,7 triệu thùng/ngày và Hàn Quốc 1,6 triệu thùng/ngày.

Tương tự với dầu thô, hơn 80% trong tổng số 82,3 triệu tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua eo biển này cũng được chuyển tới các quốc gia châu Á, trong đó Trung Quốc và Ấn Độ là hai khách hàng lớn nhất.

Phần lớn các lô hàng xuất phát từ Qatar, quốc gia xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới, chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu.

Tất cả các chuyến hàng của Qatar đều phải đi qua eo biển Hormuz để tiếp cận thị trường quốc tế. Quốc gia này gần đây đã hứng chịu các đợt tấn công trả đũa từ Iran, trong đó thiết bị bay không người lái đã đánh trúng một cơ sở LNG quan trọng, buộc phải tạm dừng hoạt động.

Điều này khiến giá khí đốt toàn cầu tăng mạnh do lo ngại về nguồn cung. Trước những diễn biến đó, các quốc gia phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng qua eo biển này đã nhanh chóng trấn an rằng nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu là không lớn.

Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết nước này đang dự trữ lượng dầu đủ dùng trong 254 ngày, cùng với lượng LNG do các công ty điện lực lưu trữ đáp ứng khoảng ba tuần nhu cầu.

Ông Kihara cũng khẳng định chưa có dấu hiệu cho thấy nguồn cung dầu của Nhật Bản bị ảnh hưởng và chính phủ hiện chưa có kế hoạch giải phóng kho dự trữ chiến lược.

Bộ Tài chính Hàn Quốc cũng thông báo nước này có đủ dự trữ dầu để duy trì hoạt động của nền kinh tế lớn thứ tư châu Á ngay cả khi tình hình căng thẳng ở Trung Đông kéo dài. Trước đó, chính phủ Hàn Quốc cho biết tổng dự trữ dầu của khu vực công và tư nhân đủ dùng trong vài tháng, với hơn 100 triệu thùng do Nhà nước nắm giữ và 95 triệu thùng thuộc khu vực tư nhân.

Theo ông Michael Haigh, Giám đốc toàn cầu phụ trách hàng hóa tại ngân hàng Societe Generale, Trung Quốc hiện sở hữu kho dự trữ dầu chiến lược khoảng 1,5 tỷ thùng, đủ đáp ứng khoảng 200 ngày nhập khẩu.

Bà Amena Bakr, phụ trách nghiên cứu năng lượng Trung Đông và OPEC+ tại Kpler đánh giá, nếu tình hình căng thẳng ở Trung Đông kéo dài quá vài tuần, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ nới lỏng việc hạn chế mua dầu từ Nga để bù đắp nguồn cung.

Tại Ấn Độ, Bộ Dầu khí cho biết đã họp với các doanh nghiệp Nhà nước để rà soát tình hình cung ứng dầu thô, LPG và các sản phẩm dầu mỏ khác. Trước đó, Bộ trưởng Dầu khí Hardeep Singh Puri thông tin nước này có dự trữ chiến lược đủ dùng khoảng 74 ngày, bao gồm lượng lưu trữ trong các kho ngầm, nhà máy lọc dầu và kho nổi tại cảng.

Những quốc gia ít phụ thuộc hơn vào tuyến vận chuyển này cũng lên tiếng trấn an. Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cho biết nước này có đủ dự trữ năng lượng trong gần hai tháng. Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia Bahlil Lahadalia cho biết dự trữ nhiên liệu của nước này đủ dùng trong 20 ngày và cam kết các chương trình trợ giá trong nước sẽ không bị gián đoạn.

Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo rủi ro vẫn hiện hữu. Ông Samirul Ariff Othman, nhà phân tích địa chính trị tại Malaysia, cho rằng nguy cơ thiếu hụt vật lý ở mức vừa phải, nhưng rủi ro về giá có thể lan rộng trong toàn bộ nền kinh tế, ảnh hưởng đến nhiên liệu cho vận tải, chi phí logistics, kỳ vọng lạm phát và ngân sách trợ cấp.

Tương tự, ông Robert Dan Roces, chuyên gia kinh tế của tập đoàn SM tại Philippines, nhận định rằng dù có “tấm đệm” dự trữ ngắn hạn, sự phụ thuộc cấu trúc vào nguồn dầu từ vùng Vịnh khiến các nền kinh tế dễ bị tổn thương nếu gián đoạn kéo dài, trước hết qua kênh giá cả, sau đó mới đến nguồn cung thực tế.

Tuy giá dầu biến động mạnh gần đây, BMI, đơn vị thuộc Fitch Solutions vẫn giữ nguyên dự báo giá dầu Brent trung bình năm 2026 ở mức 67 USD/thùng. Theo BMI, kịch bản cơ sở vẫn là căng thẳng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, khiến giá tăng vọt tạm thời rồi hạ nhiệt khi các rủi ro địa chính trị dần lắng xuống.