24h

Ngày 9/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 72/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục II thuộc Nghị định 26/2023/NĐ-CP về biểu thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN). Văn bản này được đánh giá là một động thái điều tiết chính sách có tính ngắn hạn nhưng mang tác động đáng kể đối với chi phí đầu vào của ngành năng lượng, hóa dầu và nhiều lĩnh vực sản xuất công nghiệp.

Điểm đáng chú ý là thời hạn hiệu lực của chính sách chỉ kéo dài từ ngày 9/3/2026 đến hết ngày 30/4/2026, tức khoảng 52 ngày. Sau thời điểm này, các mức thuế suất sẽ quay trở lại theo quy định của Nghị định 26/2023. Khoảng thời gian ngắn này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải phản ứng nhanh trong hoạt động nhập khẩu và khai báo hải quan nếu muốn tận dụng ưu đãi thuế.

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu vẫn có nhiều biến động và chi phí nguyên liệu đang tạo áp lực lên doanh nghiệp sản xuất, việc điều chỉnh thuế suất MFN đối với một số nhóm hàng chiến lược được xem là giải pháp hỗ trợ trực tiếp cho khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu và nguyên liệu hóa dầu.

Do Nghị định 72/2026 chỉ có hiệu lực trong thời gian ngắn, doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu và hóa chất cần có kế hoạch triển khai kịp thời để tận dụng ưu đãi.

Một trong những giải pháp được nhiều chuyên gia khuyến nghị là đẩy mạnh nhập khẩu và hoàn tất thủ tục thông quan trước ngày 30/4/2026, đặc biệt với các mặt hàng như xylen, diesel, jet fuel và xăng không chì. Việc đăng ký tờ khai trong thời gian hiệu lực của chính sách sẽ quyết định khả năng áp dụng thuế suất ưu đãi.

Trong trường hợp hàng hóa đang trên đường vận chuyển và có nguy cơ cập cảng sát thời hạn, doanh nghiệp có thể cân nhắc phương án đưa hàng vào kho ngoại quan. Điều này cho phép linh hoạt trong việc đăng ký tờ khai tiêu thụ nội địa vào thời điểm phù hợp để vẫn hưởng chính sách thuế ưu đãi.

Song song với đó, các doanh nghiệp cũng cần cập nhật hệ thống ERP và kế toán nội bộ để phản ánh đúng mức thuế mới trong tính toán giá thành và lập kế hoạch tài chính. Nếu hệ thống vẫn áp dụng biểu thuế theo Nghị định 26/2023, kết quả tính toán chi phí và lợi nhuận có thể bị sai lệch.

Một yếu tố khác cần được theo dõi là khả năng điều chỉnh chính sách. Theo quy định tại Nghị định, thời hạn áp dụng có thể được xem xét kéo dài trong trường hợp cần thiết, dựa trên đề xuất của cơ quan quản lý. Do đó, việc cập nhật thông tin pháp lý thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược nhập khẩu.

Nhìn tổng thể, việc chuyển đổi tạm thời từ biểu thuế của Nghị định 26/2023 sang mức ưu đãi trong Nghị định 72/2026/NĐ-CP có thể được xem là một “đòn bẩy” kinh tế ngắn hạn nhằm giảm chi phí đầu vào cho sản xuất.

Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của chính sách phụ thuộc nhiều vào tốc độ triển khai của doanh nghiệp, độ chính xác trong phân loại kỹ thuật hàng hóa và tính minh bạch của hồ sơ chứng từ. Những doanh nghiệp chuẩn bị tốt các yếu tố này có thể tận dụng cơ hội giảm thuế để cải thiện biên lợi nhuận, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh về giá trong giai đoạn thị trường nhiều biến động.

Trong khi đó, với các doanh nghiệp phản ứng chậm chính sách ưu đãi kéo dài 52 ngày có thể trôi qua mà không mang lại lợi ích đáng kể. Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh với thay đổi pháp lý đang trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp nhập khẩu.

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, áp lực giá xăng dầu hiện cũng đang lan rộng tại các nước trong khu vực như Lào, Thái Lan, Singapore, Trung Quốc. Đặc biệt, Trung Quốc và Thái Lan đã bắt đầu điều chỉnh chính sách thị trường cũng như chiến lược xuất khẩu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong nước. Diễn biến này cho thấy xu hướng các quốc gia ưu tiên bảo vệ nguồn cung nội địa trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu có nhiều bất ổn.

Bộ Công Thương khuyến nghị người dân và doanh nghiệp cần đồng thuận với chủ trương điều hành, không hoang mang, không mua tích trữ gây mất cân đối cung cầu cục bộ. Bên cạnh các giải pháp điều hành của Chính phủ, sự chủ động của doanh nghiệp trong tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và sự hợp tác của người dân trong việc sử dụng nhiên liệu tiết kiệm sẽ góp phần quan trọng giúp Việt Nam duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm nguồn cung năng lượng trong mọi kịch bản.

Theo ghi nhận lúc 7 giờ 45 phút (theo giờ Việt Nam) sáng ngày 10/3, giá xăng dầu đã quay đầu giảm mạnh, cả 2 loại dầu chuẩn đều giảm hơn 9 USD, tương đương giảm 9,65%, về 85,63 USD/thùng dầu WTI của Mỹ và 89,41 USD/thùng dầu Brent chuẩn toàn cầu. Đây cũng là tín hiệu vui cho nhiều nền kinh tế trong bối cảnh áp lực tăng giá xăng dầu thành phẩm rất lớn.

Diễm Ngọc