Cà phê doanh nhân
Cần “hành lang vận tải số minh bạch”
Thông qua “hành lang” này, doanh nghiệp sẽ có đầy đủ dữ liệu thời gian thực từ cửa khẩu, cảng biển đến hàng không để chứng minh nguồn gốc và quá trình chế biến.
Ông Trần Chí Dũng - Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp Logistic Việt Nam (VLA):
Về tâm thế đối diện với biến động thị trường, thực tế, kể từ đại dịch COVID-19 cho đến các cuộc khủng hoảng tại Châu Âu hay Trung Đông, giới logistics và xuất nhập khẩu chúng tôi đã khá quen thuộc với những thay đổi quy mô lớn. Chúng tôi xác định biến động là chuyện chắc chắn và không kỳ vọng mọi thứ quay lại thời kỳ ổn định như xưa. Các hợp đồng hiện nay đã được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho các tình huống bất khả kháng, giúp các bên chủ động phản ứng mà không bị bất ngờ trong quá trình đàm phán.
Mặc dù ban đầu có những lo ngại về mức thuế cao, nhưng sau các hoạt động đàm phán của Chính phủ và phán quyết của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đưa mức thuế về 10-15%, chúng tôi thấy rằng quan hệ thương mại sẽ không có thay đổi quá tiêu cực. Vấn đề cốt lõi không nằm ở con số thuế, mà là cách chúng ta thay đổi chuỗi cung ứng và ứng dụng kinh tế số để thích ứng.
Về quản trị rủi ro và những "điểm nghẽn" của doanh nghiệp, trong giai đoạn vừa qua, chúng tôi đã hỗ trợ các chủ hàng chú trọng hơn vào khía cạnh pháp lý và các mức biến động giá trong hợp đồng để tránh việc hủy đơn hàng. Khó khăn lớn nhất hiện nay là xử lý hệ quả khi pháp luật thuế thay đổi đột ngột, đặc biệt là việc thu hồi phần thuế đã nộp.
Hiện có khá nhiều "điểm nghẽn" mà doanh nghiệp cần tháo gỡ, trong đó nghiêm trọng nhất là hơn 90% doanh nghiệp chưa thực sự sẵn sàng cho chuyển đổi số. Chúng ta thiếu dữ liệu minh bạch để chứng minh nguồn gốc hàng hóa, dẫn đến việc bị áp lực bởi quan điểm cho rằng Việt Nam là "cửa sau" của Trung Quốc. Do đó, tôi khuyến cáo chúng ta cần xây dựng các nền tảng (platforms) chung để chia sẻ tài nguyên dữ liệu, từ đó có cơ sở đàm phán về một "mức thuế động" phù hợp với bản chất cân bằng thương mại.
Về chiến lược "hành lang số" và cơ hội trong tương lai, trong thế giới bất ổn, Việt Nam vẫn có lợi thế lớn về vị trí địa lý và sự ổn định chính trị. Giải pháp thực tế nhất lúc này là thiết kế các "Hành lang vận tải số minh bạch" giữa Việt Nam với Mỹ, Châu Âu và Trung Đông.
Thông qua hành lang này, chúng ta sẽ có đầy đủ dữ liệu thời gian thực từ cửa khẩu, cảng biển đến hàng không để chứng minh nguồn gốc xuất xứ và quá trình xác thực chế biến. Khi minh bạch được dữ liệu, chúng ta hoàn toàn có cơ sở thuyết phục phía Mỹ áp dụng mức thuế dựa trên chính sách thay vì mức cố định. Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm (Hub) và thiết kế các nền tảng "Hub to Hub" ngay trong năm nay.
Chúng tôi xác định không còn là bên thụ động chỉ đi chở hàng, mà phải là người tạo ra "đường dẫn" cho sản phẩm ra thị trường. Với mạng lưới quan hệ tại 114 quốc gia, chúng tôi có thể cập nhật ngay lập tức các hàng rào thuế quan và chi phí thực tế tại điểm đến.
Sắp tới, chúng tôi dự kiến thí điểm "chuỗi cung ứng minh bạch" cho ngành thủy sản cùng với VASEP. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về dữ liệu của Mỹ và Liên Hợp Quốc, doanh nghiệp Việt Nam sẽ ở vị thế dẫn dắt và tự tin bước vào bất cứ thị trường nào trên thế giới.
Thông điệp cuối cùng của tôi là: Mỗi hiệp hội ngành hàng nên cùng hiệp hội Logistics xây dựng một nền tảng số chung. Khi có sự kết nối và minh bạch về dữ liệu, mọi hoạt động thương mại và ứng phó chính sách sẽ trở nên đơn giản và hiệu quả hơn rất nhiều.