24h

Trước thực trạng một số dự án vẫn còn hiện tượng khởi công mang tính hình thức, Văn bản số 2598/VP-XDCT do Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hải Phòng Lê Anh Quân ban hành được xem là "thiết quân luật" về kỷ cương đầu tư xây dựng. Động thái này khẳng định quyết tâm của Hải Phòng trong việc siết chặt quản lý, tạo đòn bẩy bứt phá ngay từ năm đầu thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2030.

Chấm dứt tình trạng khởi công hình thức

Trên tinh thần đó, Hải Phòng sẽ tập trung tổng lực để thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ về việc nâng cao hiệu quả quản lý, đẩy nhanh tiến độ hạ tầng giao thông và kết cấu hạ tầng đô thị trọng điểm.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là yêu cầu Sở Xây dựng Hải Phòng cùng các đơn vị liên quan phải đánh giá hiệu quả đầu tư ngay trong quá trình triển khai, thay vì chỉ kiểm tra ở giai đoạn hoàn thành. Một trong những thông điệp xuyên suốt là chấm dứt tình trạng khởi công mang tính hình thức, “đánh trống bỏ dùi”, dự án kéo dài nhưng hiệu quả thấp. Trách nhiệm không chỉ dừng ở tập thể mà được “định danh” rõ tới từng cá nhân, đặc biệt là người đứng đầu tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị.

Ông Lê Anh Quân nhấn mạnh, kết quả thực hiện phải được cân đo bằng những con số thực tế về tiến độ cụ thể, hiệu quả sử dụng nguồn vốn và khả năng tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục. Kiên quyết không để xảy ra tình trạng các công trình khởi công rầm rộ rồi để đó, gây lãng phí nguồn lực xã hội và làm suy giảm niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp cũng như Nhân dân.

Song hành với việc định danh trách nhiệm, Hải Phòng siết chặt kỷ luật đầu tư dựa trên ba trụ cột cốt lõi là chi phí, tiến độ và chất lượng công trình. Công tác kiểm tra, giám sát phải gắn chặt với trách nhiệm chính trị của tổ chức đảng và người đứng đầu. Các dự án có dấu hiệu bất cập, phức tạp sẽ được thanh tra, kiểm tra kịp thời nhằm phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Quan điểm được đặt ra là không để xảy ra tình trạng chậm tiến độ kéo dài, thất thoát nguồn lực hay trục lợi cá nhân trong quá trình triển khai.

Hệ thống quản trị dự án mới sẽ thực hiện phân loại rõ rệt giữa dự án đầu tư công và dự án đầu tư tư nhân. Đối với các dự án sử dụng ngân sách, thành phố ưu tiên bố trí đủ vốn theo kế hoạch trung hạn nhưng yêu cầu điều hành linh hoạt theo khả năng giải ngân thực tế. Đối với các dự án tư nhân thuộc phạm vi quản lý, các cơ quan chức năng có trách nhiệm theo dõi sát sao để hỗ trợ kịp thời, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp cố tình kéo dài thời gian triển khai mà không có lý do chính đáng.

Để bảo đảm tính minh bạch và kịp thời, Hải Phòng thiết lập cơ chế báo cáo định kỳ theo quý gửi tới lãnh đạo chủ chốt thành phố. Riêng đối với các dự án phát sinh vướng mắc phức tạp, yêu cầu báo cáo phải được thực hiện hằng tháng để xử lý ngay, tuyệt đối không để ách tắc kéo dài qua nhiều kỳ báo cáo. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng sẽ được đẩy mạnh tại các dự án có dấu hiệu bất cập nhằm phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và ngăn chặn triệt để tình trạng trục lợi cá nhân từ nguồn vốn đầu tư công.

Tiêu điểm những nút thắt cần tháo gỡ

Để minh chứng cho tính cấp bách của chỉ đạo này, có thể nhìn vào thực tế tại dự án Tuyến đường bộ ven biển đoạn qua Hải Phòng. Theo kế hoạch ban đầu, dự án trọng điểm này dự kiến phải hoàn thành và đưa vào khai thác từ năm 2019, sau đó được điều chỉnh mục tiêu sang năm 2023. Tuy nhiên, do những biến động phức tạp về lãi suất vốn vay, chi phí nguyên vật liệu tăng phi mã và các vướng mắc trong thủ tục điều chỉnh dự án theo hình thức PPP, công trình đã phải lùi thời hạn hoàn thành nhiều lần và đến nay vẫn chưa hoàn thành.

Việc chậm trễ này không chỉ gây lãng phí nguồn vốn, làm phát sinh chi phí quản lý mà còn làm chậm nhịp kết nối kinh tế vùng, đặc biệt là hành lang ven biển phía Bắc. Khi một mắt xích giao thông chiến lược bị đình trệ, hàng loạt kế hoạch phát triển công nghiệp và dịch vụ logistics tại các khu vực lân cận cũng rơi vào trạng thái "chờ đợi", gây lãng phí cơ hội thu hút đầu tư.

Một ví dụ điển hình khác cho tình trạng khởi công xong rồi "đứng hình" tại Hải Phòng chính là Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư tại phường Thành Tô (quận Hải An cũ).

Dự án này từng được kỳ vọng sẽ giải quyết nhu cầu an cư cho hàng trăm hộ dân và đồng bộ hóa hạ tầng đô thị cho khu vực năng động phía Đông thành phố. Tuy nhiên, thực tế sau lễ khởi công rầm rộ và thực hiện một số hạng mục san lấp cơ bản, công trường gần như rơi vào trạng thái "vắng bóng" công nhân và máy móc trong suốt thời gian dài. Hệ quả là diện tích đất dự án rộng lớn bị bỏ hoang, cỏ dại mọc lút đầu người, trong khi người dân thuộc diện di dời vẫn mòn mỏi chờ đợi hạ tầng để ổn định cuộc sống.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng "đánh trống bỏ dùi" tại đây chủ yếu xuất phát từ những vướng mắc kéo dài trong khâu giải phóng mặt bằng và sự thiếu quyết liệt của chủ đầu tư trong việc đôn đốc nhà thầu triển khai các bước tiếp theo.

Đây chỉ là một trong số ít loại hình dự án "mang tính hình thức" mà Phó Chủ tịch Thường trực Lê Anh Quân đang yêu cầu thanh tra, kiểm tra gắt gao. Chính vì vậy, việc áp dụng cơ chế "định danh" trách nhiệm cá nhân và siết chặt tiến độ theo chỉ đạo mới là lời giải cần thiết để đưa dự án sớm về đích, giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới cho TP Hải Phòng.

Lan Vũ