Chính trị - Xã hội

Tại Hội nghị Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy diễn ra sáng 19-3-2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã phát đi một thông điệp mang tính thời đại: Hà Nội không còn đường lùi trong cuộc đua số hóa. Việc xử lý dứt điểm "bài toán dữ liệu" không chỉ đơn thuần là một nhiệm vụ kỹ thuật, mà chính là "chìa khóa vàng" để khai mở một giai đoạn phát triển mới – nơi mọi bản báo cáo phải được chuyển hóa thành sản phẩm thực tế và mọi kế hoạch phải kết tinh thành giá trị thụ hưởng trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp.

Từ lý luận đến cú hích phân cấp trong quản trị đô thị hiện đại

Nhìn lại bức tranh kinh tế - xã hội của Thủ đô trong quý I-2026, có thể thấy một sự chuyển động đồng bộ và quyết liệt chưa từng có trong toàn bộ hệ thống chính trị. Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ (KHCN) và chuyển đổi số quốc gia không còn nằm trên những trang văn bản định hướng, mà đã được cụ thể hóa bằng một "khung chỉ đạo, điều hành thống nhất" trên quy mô toàn thành phố. Đây là bước đi chiến lược để Hà Nội giải quyết triệt để căn bệnh "cát cứ" dữ liệu và tình trạng thiếu tính liên kết giữa các cơ quan hành chính – vốn là rào cản lớn nhất đối với một nền quản trị đô thị thông minh.

Tính đến thời điểm hiện tại, cả 4 trục của hệ thống chính trị thành phố (Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc) cùng toàn bộ các ban Đảng, Văn phòng Thành ủy và 17/17 sở, ngành đã hoàn thiện kế hoạch thực hiện chi tiết. Đặc biệt, việc 126/126 xã, phường đã vào cuộc mạnh mẽ cho thấy sự lan tỏa của tư duy số đã chạm đến cấp cơ sở thấp nhất. Việc hình thành một hệ thống theo dõi, kiểm đếm nhiệm vụ tập trung giúp lãnh đạo thành phố có cái nhìn toàn cảnh, từ đó đưa ra các quyết sách điều hành dựa trên thực chứng thay vì cảm tính.

Hà Nội cũng đang tập trung cao độ vào việc rà soát và hoàn thiện thể chế gắn với các đặc thù của Thủ đô. Mục tiêu tối thượng là nhận diện đúng và tháo gỡ kịp thời các "điểm nghẽn" về cơ chế, chính sách để tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng cho các mô hình kinh tế mới. Sự chuyển dịch từ quản lý hành chính truyền thống (dựa trên giấy tờ và quy trình thủ công) sang quản trị theo dữ liệu, theo kết quả và đầu ra sản phẩm chính là biểu hiện rõ nét nhất của một tư duy quản trị kiến tạo.

Một trong những điểm sáng nhất trong công tác cải cách hành chính quý I-2026 chính là việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền giải quyết thủ tục. Tính đến giữa tháng 3-2026, Hà Nội đã thực hiện ủy quyền tới 636 thủ tục hành chính ở nhiều cấp, nhiều lĩnh vực khác nhau. Hiệu quả của nỗ lực này không chỉ nằm ở những con số thống kê mà còn ở sự thay đổi về chất trong mối quan hệ giữa chính quyền và người dân:

Đối với các thủ tục thuộc thẩm quyền UBND thành phố giao về cơ sở thực hiện, thời gian giải quyết đã rút ngắn từ 3-5 ngày làm việc. Điều này đồng nghĩa với việc hàng ngàn giờ công lao động của doanh nghiệp được tiết kiệm, trực tiếp làm tăng năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế Thủ đô.

Tỷ lệ hồ sơ quá hạn đã giảm sâu xuống còn 4,23%, trong khi tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt tới mức ấn tượng 95,77%.

Chuyển biến rõ nét nhất tập trung ở các lĩnh vực nhạy cảm và quan trọng như đất đai (rút ngắn 15-30% thời gian đăng ký biến động), đăng ký kinh doanh hộ cá thể (giảm 1-2 ngày) và cấp phép xây dựng (giảm 3-5 ngày).

Đáng chú ý, việc khai trương “Nền tảng Điều hành tập trung của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND 2 cấp” vào ngày 17-3-2026 là một mốc son công nghệ. Nền tảng này không chỉ là công cụ làm việc mà còn là biểu tượng của tinh thần “Một điểm đến của mọi nhiệm vụ”, giúp chuyển đổi phương thức hoạt động của cơ quan dân cử từ môi trường truyền thống sang không gian số hoàn toàn, đảm bảo tính công khai và minh bạch tuyệt đối.

Khai mở thị trường công nghệ và mệnh lệnh “dữ liệu sạch” của người đứng đầu

Nếu thể chế được ví như hạ tầng mềm thì thị trường KHCN và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chính là động cơ thúc đẩy tăng trưởng thực tế. Trong quý I-2026, Hà Nội không chỉ dừng lại ở việc ban hành chính sách mà đã trực tiếp hình thành các thiết chế thị trường và công cụ thực thi mạnh mẽ.

Sự xuất hiện của “Chợ chuyển đổi số”, các nền tảng giải pháp số và sàn giao dịch công nghệ Hà Nội là những bước đi đầy tính toán nhằm minh bạch hóa và hiện đại hóa thị trường công nghệ. Đây là nơi cung và cầu về giải pháp công nghệ gặp nhau, giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dàng tiếp cận với các công cụ số để nâng cao năng suất.

Song song với đó, sự ra đời của Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội (HiHUB) đã tạo ra một dấu mốc quan trọng trong mô hình tổ chức vận hành hệ sinh thái khởi nghiệp của Thủ đô. HiHUB đóng vai trò là "vườn ươm" tài năng, kết nối các nhà nghiên cứu với các quỹ đầu tư mạo hiểm, tạo ra dòng chảy vốn ổn định cho các dự án KHCN tiềm năng.

Về khía cạnh tài chính, thành phố đang thực hiện chiến lược đầu tư có trọng tâm, trọng điểm thay vì dàn trải. Nguồn lực ngân sách được ưu tiên tối đa cho: Xây dựng hạ tầng dữ liệu và trang thiết bị công nghệ hiện đại. Phát triển các nền tảng dùng chung giúp xóa bỏ tình trạng "ốc đảo" thông tin giữa các cơ quan Đảng và Chính quyền. Đặt hàng các nhiệm vụ KHCN có khả năng lan tỏa mạnh mẽ đến đời sống dân sinh. Chuẩn bị năng lực số cho đội ngũ cán bộ tại chính quyền cơ sở để đáp ứng yêu cầu quản trị năm 2026.

Tại hội nghị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc đã dành một thời lượng lớn để phân tích về tầm quan trọng cốt tử của dữ liệu. Với tư duy sắc sảo của một nhà quản trị hiện đại, ông khẳng định: "Số liệu không thông thì hệ thống không chạy, dữ liệu không 'sạch' thì điều hành không chính xác, dữ liệu không dùng chung thì chuyển đổi số không thể đi vào thực chất".

Đây là một nhận định chạm đúng bản chất của vấn đề. Chuyển đổi số không phải là việc mua sắm máy móc hay cài đặt phần mềm, mà là việc quản trị dựa trên dữ liệu chính xác. Bí thư Thành ủy đã ra mệnh lệnh: các cấp, các ngành phải xử lý dứt điểm "bài toán dữ liệu" ngay từ cơ sở. Trong đó, Công an Thành phố được giao trọng trách chịu trách nhiệm chính trong việc chuẩn hóa, làm sạch và kết nối dữ liệu dùng chung của toàn thành phố. Khi dữ liệu được liên thông, thông suốt và "sạch", nó sẽ trở thành tài sản quốc gia quý giá, phục vụ cho việc dự báo kinh tế và hoạch định chính sách một cách khoa học nhất.

Tầm nhìn Hoà Lạc và chiến lược tăng tốt

Thông điệp xuyên suốt và mạnh mẽ nhất mà người đứng đầu Thành ủy Hà Nội muốn gửi gắm chính là sự thực chất và trách nhiệm. Bí thư Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh: “Chúng ta không còn đường lùi nữa, phải làm đến cùng... Thành phố phải tạo ra sản phẩm cụ thể từ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

Trong tầm nhìn chiến lược 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô, Khu công nghệ cao Hòa Lạc được xác định phải nằm ở vị trí trọng tâm nhất. Hòa Lạc không chỉ là nơi đặt các nhà máy, mà phải là hạt nhân hội tụ các tập đoàn công nghệ chiến lược. Hà Nội đang đặt mục tiêu phát triển các công nghệ thế hệ mới gắn liền với các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế để tạo động lực lan tỏa cho các ngành kinh tế khác.

Mô hình các khu công nghệ cao và cụm công nghiệp sẽ được chuyển đổi mạnh mẽ từ sản xuất truyền thống sang các lĩnh vực công nghệ cao như vi sinh, y tế kỹ thuật cao và giáo dục thông minh. Đây chính là con đường ngắn nhất để Hà Nội gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao vị thế kinh tế Thủ đô.

Để hiện thực hóa những mục tiêu tham vọng đó, Bí thư Thành ủy yêu cầu toàn hệ thống phải tuân thủ nghiêm ngặt phương châm nhiệm vụ: "Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền". Mọi kế hoạch hành động phải trả lời được 4 câu hỏi mang tính định tính và định lượng: "Làm cái gì? Ra sản phẩm gì? Ai chịu trách nhiệm? Bao giờ xong?".

Sự bứt phá của Hà Nội trong thời gian tới sẽ được đo lường bằng kết quả thực tiễn thay vì những con số trên giấy. Lộ trình đã được vạch rõ: Chuyển từ khởi động sang tăng tốc, từ kế hoạch trên giấy sang triển khai thực địa, và quan trọng nhất là từ những bản báo cáo sang các sản phẩm cống hiến thực chất cho xã hội.

Tập trung vào các cơ chế đặt hàng theo “Bài toán lớn”, cơ chế tài chính linh hoạt, mua sắm công dựa trên kết quả đầu ra và áp dụng mô hình "Sandbox" (thử nghiệm có kiểm soát) cho các công nghệ mới. Hoàn thiện cơ chế phát hiện, đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực số để làm chủ công nghệ.

Siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời công khai tiến độ thực hiện trên các phương tiện truyền thông để người dân giám sát. “Việc gì rõ thì làm ngay, vướng thì tháo gỡ ngay, chậm thì xử lý ngay”, đó là mệnh lệnh hành động.

Hà Nội đang đứng trước một vận hội mới để "nâng cao hơn so với toàn quốc và tiệm cận với khu vực, thế giới". Khi mỗi tuần, mỗi tháng đều có những sản phẩm tiện ích mới ra đời phục vụ xã hội, khi người dân cảm nhận được sự thuận tiện thực sự từ các dịch vụ công số, đó chính là lúc Thủ đô đã thực sự thành công trong cuộc cách mạng số. Tinh thần "làm đến cùng" và "trách nhiệm đến cùng" của lãnh đạo thành phố chính là bảo chứng cho sự bứt phá đầy kỳ vọng của Hà Nội trong tương lai gần.

Nguyễn Minh