Du lịch
Du lịch Việt Nam trước phép thử Trung Đông
Khả năng thích ứng và chủ động của doanh nghiệp sẽ quyết định khả năng nắm bắt cơ hội cũng như vị thế của du lịch Việt Nam trong cuộc cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Theo số liệu do Cục Thống kê công bố đầu tháng 3, tính chung trong hai tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã đón gần 4,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, những diễn biến phức tạp tại Trung Đông có thể tạo thêm nhiều thách thức cho ngành du lịch thời gian tới.
"Cơn gió ngược"
Dù Việt Nam vẫn được đánh giá là điểm đến an toàn và ổn định, nhưng theo phản ánh từ một số doanh nghiệp thì sự bất ổn tại các trục giao thông hàng không huyết mạch đã trực tiếp ảnh hưởng đến dòng khách từ châu Âu và các thị trường xa.
Đối với du lịch Việt Nam, sự phụ thuộc vào các trung tâm trung chuyển hàng không tại Trung Đông khiến những biến động địa chính trị ở khu vực này nhanh chóng phản ánh vào thị trường. Nhiều hành trình bay từ Việt Nam đến châu Âu hoặc Bắc Mỹ và ngược lại thường quá cảnh tại các điểm trung chuyển lớn như Doha, Dubai hoặc Abu Dhabi. Khi xung đột leo thang, việc đóng cửa hoặc hạn chế không phận buộc các hãng hàng không phải điều chỉnh đường bay và kéo dài thời gian khai thác để tránh các khu vực rủi ro.
Những thay đổi này khiến chi phí nhiên liệu và chi phí vận hành tăng lên đáng kể, đồng thời làm xáo trộn lịch trình di chuyển của du khách. Trong bối cảnh chi phí vận tải chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành tour, sự gia tăng chi phí hàng không có thể tác động trực tiếp đến nhu cầu du lịch của du khách quốc tế cũng như khách Việt Nam đi du lịch nước ngoài.
Sự gián đoạn này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển hành khách mà còn tác động đến các sự kiện xúc tiến du lịch quốc tế. Một số doanh nghiệp du lịch Việt Nam đã phải bỏ lỡ cơ hội tham dự các hội chợ du lịch lớn tại châu Âu do chuyến bay bị hủy hoặc thay đổi lịch trình.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh đường bay để tránh khu vực xung đột khiến thời gian khai thác kéo dài, làm tăng đáng kể chi phí vận hành của các hãng hàng không. Những chi phí này có thể gián tiếp ảnh hưởng tới giá vé và chi phí tour, qua đó tác động đến nhu cầu du lịch của du khách.
Trước tình hình này, các cơ quan quản lý tại Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn cho du khách. Các tour đến khu vực có nguy cơ mất an toàn được tạm dừng hoặc hạn chế, trong khi doanh nghiệp lữ hành kích hoạt các phương án hỗ trợ khách bị ảnh hưởng bởi thay đổi lịch bay.
Những phản ứng kịp thời góp phần hạn chế tác động tiêu cực và duy trì hình ảnh điểm đến an toàn của Việt Nam trong mắt du khách quốc tế.
Cơ hội chuyển dịch và năng lực thích ứng
Khủng hoảng tại Trung Đông không chỉ tạo ra thách thức mà còn có thể làm dịch chuyển dòng khách du lịch quốc tế. Khi các trung tâm trung chuyển lớn tại khu vực này bị gián đoạn, mạng lưới hàng không toàn cầu buộc phải điều chỉnh. Một số hãng hàng không châu Á có thể gia tăng vai trò kết nối, trong khi các sân bay như Singapore, Bangkok hay Kuala Lumpur trở thành điểm trung chuyển thay thế cho các hành trình giữa châu Á và châu Âu.
Sự thay đổi này có thể kéo theo dịch chuyển dòng khách trong khu vực. Trong bối cảnh du khách ngày càng ưu tiên các điểm đến an toàn và ổn định, du lịch Việt Nam có cơ hội củng cố hình ảnh và thu hút thêm khách quốc tế.
Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội phụ thuộc nhiều vào sự chủ động của doanh nghiệp du lịch. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến hàng không, linh hoạt điều chỉnh chương trình tour và tăng cường các chính sách hỗ trợ khách nhằm duy trì niềm tin của thị trường. Việc chủ động thay đổi lịch trình, hỗ trợ đổi hoặc hoàn tour kịp thời cũng là yếu tố quan trọng để duy trì niềm tin của thị trường.
Ở tầm trung hạn, đa dạng hóa thị trường khách trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp du lịch Việt Nam. Việc giảm dần sự phụ thuộc vào các thị trường đường dài như châu Âu hay Bắc Mỹ, đồng thời mở rộng khai thác các thị trường gần như Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực ASEAN có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước những biến động của hệ thống hàng không quốc tế.
Về dài hạn, việc nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc địa chính trị cần trở thành một phần trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp du lịch. Điều này không chỉ đòi hỏi năng lực quản trị rủi ro tốt hơn mà còn cần sự phối hợp giữa doanh nghiệp, hãng hàng không và cơ quan quản lý để xây dựng các kịch bản ứng phó với khủng hoảng.