Kinh tế địa phương

Bằng việc tối ưu hóa hạ tầng logistics và đẩy mạnh cải cách hành chính tại các cửa khẩu, địa phương này không chỉ giữ vững đà tăng trưởng mà còn tạo ra những đột phá quan trọng, khẳng định vị thế là "cửa ngõ" giao thương sôi động bậc nhất khu vực phía Bắc.

Nhận diện "điểm nghẽn" và bài toán chi phí logistics

Mới đây, UBND tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Hội nghị gặp gỡ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhằm trực diện nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc và tìm giải pháp thúc đẩy hoạt động giao thương qua các cửa khẩu, cảng biển và cảng hàng không trên địa bàn.

Tại Hội nghị, đại diện nhiều doanh nghiệp đã thẳng thắn chỉ ra những nút thắt khiến hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) đôi khi còn đình trệ. Một trong những vấn đề cốt lõi là chi phí logistics. Mặc dù hạ tầng giao thông của Quảng Ninh rất hiện đại, nhưng sự thiếu hụt các trung tâm logistics quy mô lớn, các kho bãi chuyên dụng (kho lạnh, kho ngoại quan) và dịch vụ hậu cần khép kín đã đẩy chi phí vận tải lên cao hơn so với một số địa phương lân cận.

Tại Hội nghị, đại diện nhiều doanh nghiệp đã thẳng thắn chỉ ra những nút thắt khiến hoạt động xuất nhập khẩu đôi khi còn đình trệ. Một trong những vấn đề cốt lõi là chi phí logistics. Mặc dù hạ tầng giao thông của Quảng Ninh rất hiện đại, nhưng sự thiếu hụt các trung tâm logistics quy mô lớn, các kho bãi chuyên dụng (kho lạnh, kho ngoại quan) và dịch vụ hậu cần khép kín đã đẩy chi phí vận tải lên cao hơn so với một số địa phương lân cận.

Bên cạnh đó, thủ tục thông quan dù đã có nhiều cải thiện nhờ chuyển đổi số, nhưng sự thiếu đồng bộ trong kết nối hạ tầng số giữa các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp đôi lúc vẫn gây ra tình trạng dồn ứ hàng hóa tại các cửa khẩu đường bộ như Móng Cái hay Hoành Mô vào mùa cao điểm nông sản. Các doanh nghiệp cũng bày tỏ lo ngại về tính ổn định của các chính sách biên mậu từ phía nước bạn, đòi hỏi tỉnh cần có những cơ chế đối ngoại linh hoạt và kịp thời hơn nữa để bảo vệ quyền lợi cho hàng hóa Việt Nam.

Chia sẻ với DĐDN, ông Đỗ Quang Sáng - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Xuất nhập khẩu Thủy sản Quảng Ninh, bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về việc chi phí logistics đang tăng cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của hàng hóa nội địa.

Theo ông Sáng, đối với mặt hàng thủy sản – vốn đòi hỏi quy trình bảo quản lạnh nghiêm ngặt và thời gian vận chuyển nhanh – thì bất kỳ một sự chậm trễ hay thiếu hụt hạ tầng nào cũng dẫn đến tổn thất lớn. Ông chỉ rõ: Hiện nay, Quảng Ninh vẫn đang thiếu các hệ thống kho lạnh quy mô lớn và trung tâm kiểm định tại chỗ gần các cửa khẩu, cảng biển.

Điều này buộc doanh nghiệp phải lưu kho hoặc vận chuyển hàng về các địa phương lân cận để chờ thông quan, làm phát sinh thêm chi phí vận tải và lưu bãi không đáng có. Đặc biết, chi phí logistics hiện đang chiếm tỷ trọng quá lớn trong giá thành sản phẩm. Việc thiếu các tuyến vận tải container chuyên dụng kết nối trực tiếp từ các vùng nguyên liệu đến cảng biển Quảng Ninh khiến doanh nghiệp phải chịu "phí chồng phí".

Ông Sáng cho rằng cần sớm có các chính sách hỗ trợ giá thuê đất cho doanh nghiệp đầu tư kho bãi hạ tầng logistics, đồng thời giảm thiểu tối đa các loại phí hạ tầng cửa khẩu để "tiếp sức" cho doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động. Nếu không giảm được giá thành logistics, hàng thủy sản Quảng Ninh sẽ rất khó cạnh tranh về giá với các đối thủ trong khu vực, dù chất lượng của chúng ta không hề thua kém" – ông Sáng nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa việc nhận diện chính xác các rào cản nội tại là điều cấp thiết. Tại hội nghị, Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: "Chúng ta không thể ngồi chờ doanh nghiệp đến, mà phải chủ động kiến tạo môi trường để doanh nghiệp không thể không đến. Mọi rào cản về thủ tục hành chính hay sự chậm trễ trong hạ tầng đều là những điểm nghẽn cần phải xóa bỏ ngay lập tức."

Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật từ hạ tầng đa phương thức

Năm 2025, với tổng kim ngạch XNK đạt khoảng 21,6 tỷ USD, tỉnh Quảng Ninh chiếm khoảng 18,1% tổng kim ngạch XNK qua các cửa khẩu biên giới Việt Nam – Trung Quốc và đứng thứ hai sau Lạng Sơn (95 tỷ USD, chiếm khoảng 79,8%).

Đặc biệt, trong 2 tháng năm 2026, tổng kim ngạch XNK đạt 4,56 tỷ USD. Đạt 19% chỉ tiêu Chính phủ giao và đạt 13,3% chỉ tiêu phấn đấu tỉnh giao). Những con số ấn tượng trong 2 tháng đầu năm 2026 không chỉ là kết quả của sự nỗ lực nhất thời, mà còn là minh chứng rõ nét cho chiến lược phát triển đúng đắn của địa phương.

Phân tích sâu hơn về những lợi thế cốt lõi tạo nên sức bật này, tại hội nghị, ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định: Quảng Ninh đang sở hữu lợi thế “độc bản” khi hội tụ đủ các loại hình giao thông từ đường bộ, đường biển đến đường hàng không. Với vị thế là cửa ngõ kết nối sôi động giữa thị trường Đông Bắc Á và Đông Nam Á, tỉnh xác định giai đoạn 2026-2030 là thời kỳ bứt phá với mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 12%/năm.

Riêng trong năm 2026, Quảng Ninh đặt kỳ vọng đầy tham vọng với chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế đạt trên 13%, tổng thu ngân sách nhà nước chạm mốc 86.000 tỷ đồng.

Đây là bước đệm quan trọng để tỉnh sớm gia nhập “câu lạc bộ 100.000 tỷ đồng” của cả nước. Để hiện thực hóa kịch bản này, lĩnh vực thuế xuất nhập khẩu (XNK) được xác định là mũi nhọn chủ lực với mục tiêu đóng góp 25.000 tỷ đồng trong năm nay.

Để tạo ra sự đột phá, tỉnh đang tập trung cao độ để triển khai đồng bộ các đề án mang tính "xương sống". Đáng chú ý là lộ trình đưa Quảng Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I, song song với việc xây dựng các mô hình kinh tế mới như: Khu kinh tế số và tri thức tự do; Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng hay thí điểm cơ chế đặc thù cho Đặc khu kinh tế Vân Đồn.

Bên cạnh việc nâng cấp hạ tầng cứng như mở rộng cửa khẩu Móng Cái 1, 2 và xây dựng cầu Bắc Luân 3, Quảng Ninh còn đặc biệt chú trọng vào "hạ tầng mềm". Trọng tâm là Đề án thí điểm Cửa khẩu thông minh, cho phép thông quan 24/7. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ tạo nên một cuộc cách mạng về thời gian và chi phí, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

Lắng nghe hơi thở doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn tại chỗ

Trên tinh thần cầu thị và xây dựng, hội nghị đã trở thành diễn đàn đối thoại thẳng thắn. Các doanh nghiệp đã trực tiếp hiến kế và kiến nghị lên lãnh đạo tỉnh những vấn đề sát sườn: từ hạ tầng bến bãi, luồng lạch hàng hải tại cảng Cái Lân, cho đến các cơ chế về thủ tục hải quan và chi phí logistics.

Đáp lại những trăn trở đó, lãnh đạo tỉnh đã có những phản hồi trực tiếp, giải quyết dứt điểm nhiều nút thắt ngay tại khán phòng. Cụ thể, tỉnh cam kết mở rộng kho bãi tại cửa khẩu Hoành Mô, bố trí thêm khu vực tập kết phương tiện tại Móng Cái và đẩy nhanh kế hoạch nạo vét luồng hàng hải tại khu vực Con Ong – Hòn Nét để đón các tàu trọng tải lớn. Đối với những vướng mắc về cơ chế, chính sách tầm vĩ mô, lãnh đạo tỉnh chỉ đạo các sở, ngành phải tiếp thu và tham mưu xử lý triệt để, không để tồn đọng kéo dài.

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Quản Minh Cường – Bí thư Tỉnh ủy, nhấn mạnh: Quảng Ninh không chỉ có lợi thế về địa kinh tế mà còn có thế mạnh về môi trường hành chính thông thoáng. Với thông điệp xuyên suốt “Kỷ cương - Đồng tâm - Trí tuệ - Hào sảng - Nhân văn”, tỉnh cam kết sẽ luôn là chỗ dựa vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp đặt niềm tin và gắn bám địa bàn.

Trước mắt, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý ngay các điểm nghẽn tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái về thủ tục cho lái xe và đăng kiểm phương tiện. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để giảm chi phí và chống gian lận thương mại. Ông Bí thư cũng lưu ý, cần rà soát kỹ các nội dung hợp tác từ Hội nghị Gặp gỡ đầu xuân 2026 với khu tự trị Quảng Tây (Trung Quốc) để khơi thông dòng chảy hàng hóa xuyên biên giới.

Bí thư Tỉnh ủy mong muốn các doanh nghiệp cần chủ động hơn nữa trong việc tìm kiếm nguồn hàng, nghiên cứu thị trường để phát huy tối đa lợi thế của tỉnh. Sự đồng hành, chia sẻ và tham mưu của cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics, bến bãi chính là động lực mới để Quảng Ninh bứt phá, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của cả nước.

Với thông điệp “Kỷ cương - Đồng tâm - Trí tuệ - Hào sảng - Nhân văn”, Quảng Ninh đang dần hình thành một hệ sinh thái xuất nhập khẩu hiện đại, minh bạch và giàu sức cạnh tranh. Sự kết hợp giữa hạ tầng "cứng" xuyên suốt từ bộ - thủy - không và hạ tầng "mềm" là những chính sách đặc thù, cùng mô hình cửa khẩu thông minh, sẽ là chìa khóa để tỉnh không chỉ chạm tay vào cột mốc thu ngân sách 100.000 tỷ đồng, mà còn vươn mình trở thành trung tâm giao thương quốc tế quan trọng của khu vực Đông Nam Á.

Lê Cường - Bùi Hiền