Khởi nghiệp

Ủy ban châu Âu vừa đề xuất sáng kiến mang tên “EU Inc.”, một cơ chế pháp lý mới cho phép công dân trong Liên minh châu Âu thành lập doanh nghiệp chỉ trong vòng 48 giờ với chi phí dưới 100 euro. Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp tại châu Âu.

Theo đề xuất, EU Inc. sẽ thiết lập một “quy chế thứ 28”, tức một bộ quy tắc pháp lý chung áp dụng trên toàn khối, tồn tại song song với 27 hệ thống pháp luật của các quốc gia thành viên. Cơ chế này nhằm giảm bớt sự phức tạp trong thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển trong thị trường chung.

Hiện nay, việc thành lập và mở rộng doanh nghiệp tại châu Âu vẫn gặp nhiều trở ngại do mỗi quốc gia có hệ thống quy định khác nhau. Điều này khiến các startup phải tốn thêm chi phí cho luật sư, công chứng và các thủ tục dịch thuật khi muốn hoạt động tại nhiều thị trường trong khu vực. Sự phân mảnh của thị trường được xem là một trong những nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp trẻ lựa chọn chuyển sang Mỹ để phát triển.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu phụ trách chiến lược công nghiệp Stéphane Séjourné cho biết các doanh nghiệp châu Âu từ lâu phải đối mặt với những rào cản hành chính phức tạp khi đăng ký kinh doanh hoặc mở rộng sang các quốc gia thành viên khác. Những quy định khác nhau giữa các nước không chỉ kéo dài thời gian xử lý thủ tục mà còn làm tăng đáng kể chi phí pháp lý.

Với EU Inc., toàn bộ quy trình thành lập doanh nghiệp sẽ được số hóa hoàn toàn. Các nhà sáng lập chỉ cần cung cấp thông tin doanh nghiệp một lần thông qua nền tảng trực tuyến chung của Liên minh châu Âu. Sau khi hoàn tất đăng ký, startup có thể mở rộng hoạt động sang các quốc gia thành viên khác mà không phải thực hiện lại các thủ tục hành chính hoặc phát sinh thêm chi phí pháp lý.

Bên cạnh việc đơn giản hóa quy trình thành lập doanh nghiệp, đề xuất cũng hướng tới cải thiện khả năng huy động vốn cho các startup. Các quy trình gọi vốn, chuyển nhượng cổ phần và niêm yết trên thị trường chứng khoán sẽ được thiết kế theo hướng minh bạch và thuận lợi hơn. Đồng thời, cơ chế quyền chọn cổ phiếu dành cho nhân viên cũng được chuẩn hóa trên toàn khối nhằm thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng cao.

Một điểm đáng chú ý của EU Inc. là không yêu cầu vốn tối thiểu khi thành lập doanh nghiệp. Trong trường hợp startup thất bại, các thủ tục giải thể cũng sẽ được số hóa và đơn giản hóa nhằm giảm chi phí và rủi ro cho nhà sáng lập. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ khuyến khích các doanh nhân mạnh dạn thử nghiệm những ý tưởng kinh doanh mới.

Tuy nhiên, sáng kiến này cũng đặt ra một số thách thức. Một trong những vấn đề được nhiều startup quan tâm là việc chưa có cơ chế tòa án chung ở cấp độ châu Âu để xử lý các tranh chấp liên quan đến doanh nghiệp hoạt động theo quy chế mới. Ủy ban châu Âu cho biết thay vì sửa đổi các hiệp ước hiện hành, các quốc gia thành viên có thể xây dựng các tòa án chuyên trách ở cấp quốc gia để giải quyết các vụ việc phát sinh.

EU Inc. được thiết kế theo hướng tự nguyện và không thay thế hệ thống pháp luật hiện hành của từng quốc gia. Các doanh nghiệp có thể lựa chọn áp dụng cơ chế mới hoặc tiếp tục hoạt động theo quy định pháp lý của nước sở tại.

Ủy ban châu Âu kỳ vọng đề xuất này sẽ được các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu thông qua trong thời gian tới. Nếu được triển khai, cơ chế EU Inc. có thể thu hút hơn 300.000 doanh nhân khởi nghiệp trong vòng 10 năm, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong toàn khối.

Nguyễn Nguyên