Ô tô - Xe máy

Việc Chính phủ ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 về tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện được đánh giá là động thái đáng chú ý, góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang giao thông điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Điểm đáng chú ý của Chỉ thị lần này là không chỉ dừng ở định hướng, mà đi kèm các mốc thời gian cụ thể, tạo áp lực rõ ràng về tiến độ thực thi.

Theo đó, Bộ Công Thương được giao hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về sử dụng năng lượng trong quý II/2026, đồng thời xây dựng quy chuẩn an toàn và hiệu suất cho thiết bị, trạm sạc, hệ thống điện cho trạm sạc, hoàn thành trong quý III/2026. Ở cấp địa phương, các tỉnh, thành phố phải ban hành cơ chế khuyến khích đầu tư trạm sạc trước tháng 9/2026.

Giới chuyên gia cho rằng việc xác lập khung pháp lý với lộ trình rõ ràng là điều kiện tiên quyết để thị trường hạ tầng sạc bước sang giai đoạn phát triển mới. Trong nhiều năm qua, dù nhu cầu xe điện tăng nhanh, các nhà đầu tư, đặc biệt là khối ngoại, vẫn thận trọng do thiếu tiêu chuẩn thống nhất và cơ chế vận hành minh bạch.

Với đặc thù là lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài, hạ tầng trạm sạc cần một nền tảng pháp lý đủ rõ để doanh nghiệp có thể xây dựng phương án đầu tư. Khi các tiêu chuẩn kỹ thuật được hoàn thiện, rủi ro chính sách giảm xuống, nhà đầu tư sẽ có cơ sở tính toán hiệu quả tài chính, từ đó cân nhắc mở rộng dòng vốn.

Ở góc độ thị trường, dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030, tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị sử dụng điện. Điều này kéo theo nhu cầu hạ tầng sạc không chỉ dừng ở quy mô cá nhân mà còn mở rộng sang các mô hình quy mô lớn như depot cho xe buýt, taxi điện hoặc các trung tâm sạc nhanh.

Bên cạnh đó, việc Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ khuyến khích tích hợp trạm sạc vào các khu đô thị, bãi đỗ xe và công trình xây dựng sẽ mở ra không gian phát triển dài hạn cho thị trường. Thay vì phát triển rời rạc, hạ tầng sạc có thể trở thành một phần của hệ thống đô thị, qua đó tạo ra dòng doanh thu ổn định hơn cho nhà đầu tư.

Dù vậy, thực tế thị trường hiện nay vẫn đang ở giai đoạn đầu. Một số doanh nghiệp trong nước đã chủ động xây dựng mạng lưới trạm sạc, nhưng phần lớn còn mang tính khép kín, phục vụ hệ sinh thái riêng. Điều này khiến khả năng kết nối giữa các dòng xe còn hạn chế, đồng thời tạo ra khoảng trống cho các mô hình trạm sạc độc lập, tương thích đa thương hiệu.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nếu khung pháp lý được hoàn thiện đúng tiến độ, đây có thể trở thành cơ hội để thu hút các tập đoàn quốc tế tham gia sâu hơn vào thị trường. Không chỉ dừng ở vận hành, khả năng hình thành các liên doanh sản xuất thiết bị sạc cũng được đặt ra, tận dụng lợi thế về chi phí và chính sách để hướng tới vai trò trung tâm cung ứng trong khu vực.

Triển vọng của thị trường hạ tầng trạm sạc trong thời gian tới được đánh giá khả quan, đặc biệt khi các yêu cầu về chính sách đã bắt đầu có lộ trình cụ thể. Tiến độ triển khai trên thực tế sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì niềm tin của nhà đầu tư và định hình nhịp phát triển của thị trường.

Cùng với đó, câu chuyện kết nối hạ tầng giữa các địa phương đang dần được đặt ra rõ nét hơn trong quá trình quy hoạch. Khi mạng lưới trạm sạc được phát triển theo hướng liên thông, hiệu quả khai thác cũng như trải nghiệm người dùng sẽ có thêm dư địa cải thiện.

Ở góc độ kinh tế, giai đoạn đầu có thể cần thêm thời gian để thị trường hấp thụ, nhưng xu hướng gia tăng của phương tiện điện được kỳ vọng sẽ sớm tạo nền tảng cho các mô hình vận hành ổn định hơn. Điều này mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư có chiến lược dài hạn.

Song song, sự phát triển của hạ tầng sạc cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện hệ thống điện theo hướng đồng bộ hơn. Khi được tích hợp hợp lý với nguồn điện và các giải pháp lưu trữ, hiệu quả vận hành chung của hệ thống năng lượng sẽ từng bước được cải thiện.

Tổng thể, Chỉ thị số 09/CT-TTg đang mở ra một giai đoạn phát triển mới cho hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam. Khi khung chính sách dần hoàn thiện và đi vào thực thi, thị trường được kỳ vọng sẽ tăng tốc thu hút dòng vốn đầu tư, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Thanh Trà