Pháp luật

Chương trình thu hút hơn 200 đại biểu, gồm đại diện cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn Hà Nội và một số tỉnh, thành phố; cùng sự tham gia đồng hành của các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị cung cấp giải pháp phần mềm, hóa đơn điện tử.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, tuân thủ pháp luật, đặc biệt là nghĩa vụ thuế, không chỉ là trách nhiệm mà còn là biểu hiện cốt lõi của văn hóa kinh doanh và đạo đức doanh nhân. Việc hình thành thói quen kinh doanh minh bạch, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước chính là nền tảng để nâng cao uy tín của từng chủ thể kinh doanh, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh và bền vững.

Chương trình lần này được triển khai theo mô hình phối hợp giữa Nhà nước – tổ chức đại diện – doanh nghiệp, với sự tham gia của các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và đơn vị cung cấp giải pháp số. Qua đó, hình thành hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, giúp hộ kinh doanh không chỉ hiểu đúng mà còn có công cụ để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Phó Chủ tịch VCCI cho biết, VCCI cũng đang nghiên cứu, tham mưu các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp theo lộ trình phù hợp với thực tiễn.

“Chúng tôi nhận thức rõ rằng, hộ kinh doanh chính là lực lượng khởi nguồn, là ‘mầm’ của đội ngũ doanh nghiệp trong tương lai. Do đó, việc hình thành văn hóa kinh doanh, ý thức tuân thủ pháp luật ngay từ giai đoạn hộ kinh doanh không chỉ có ý nghĩa trước mắt, mà còn quyết định chất lượng phát triển của khu vực doanh nghiệp trong dài hạn”, Phó Chủ tịch VCCI chia sẻ.

Đồng thời, VCCI cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh thông qua việc phối hợp với cơ quan thuế và các đơn vị liên quan, triển khai các hoạt động hỗ trợ, nâng cao nhận thức và duy trì các kênh tư vấn, hướng dẫn thuận tiện cho người kinh doanh.

Về phía Cục Thuế, bà Nguyễn Thu Trà, Trưởng Ban Quản lý tuân thủ và Hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế cho biết, ngành Thuế đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa công tác quản lý theo hướng minh bạch, số hóa và lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Theo bà Trà, việc kê khai, nộp thuế đúng quy định không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng để hộ kinh doanh xây dựng uy tín, tạo dựng niềm tin với khách hàng và đối tác. Ngành Thuế luôn xác định rõ quan điểm “quản lý đi đôi với hỗ trợ, hướng dẫn đi trước kiểm tra”, qua đó tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người nộp thuế trong khuôn khổ pháp luật.

Đáng chú ý, đại diện Cục Thuế nhấn mạnh trách nhiệm kê khai trung thực, đầy đủ thuộc về chính hộ kinh doanh, đồng thời khuyến khích các hộ chủ động ứng dụng công nghệ số như kê khai, nộp thuế điện tử, hóa đơn điện tử và các công cụ quản lý bán hàng để giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và nâng cao tính minh bạch.

“Trong thời gian tới, Cục Thuế sẽ tiếp tục phối hợp với VCCI và các đơn vị liên quan để đẩy mạnh truyền thông, mở rộng các kênh hỗ trợ và hướng dẫn, giúp hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi, hiệu quả hơn”, bà Nguyễn Thu Trà khẳng định.

Tại Hội thảo, các doanh nghiệp công nghệ và đơn vị cung cấp giải pháp đã chia sẻ nhiều mô hình, công cụ số nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh trong việc kê khai, nộp thuế một cách thuận tiện và minh bạch hơn. Các giải pháp được giới thiệu tập trung vào việc tích hợp phần mềm quản lý bán hàng với hệ thống hóa đơn điện tử, tự động ghi nhận doanh thu, chi phí và đồng bộ dữ liệu với cơ quan thuế. Nhờ đó, hộ kinh doanh có thể giảm thiểu sai sót trong quá trình kê khai, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ.

Ở góc độ hỗ trợ pháp lý, ông Nguyễn Thanh Phúc, Giám đốc điều hành Luật và kế toán Việt Mỹ chia sẻ, trong quá trình tư vấn hộ kinh doanh, một trong những vướng mắc lớn hiện nay của hộ kinh doanh là việc kê khai hàng tồn kho, đặc biệt trong bối cảnh nhiều hộ có hàng hóa vừa có hóa đơn, vừa không có hóa đơn. Điều này khiến không ít hộ lúng túng, không biết bắt đầu từ đâu để kê khai đúng quy định.

Theo đại diện này, để tháo gỡ khó khăn, hộ kinh doanh cần chủ động lập bảng kê hàng tồn kho theo mẫu quy định tại Thông tư 18/2026, ghi nhận đầy đủ số lượng hàng hóa hiện có tại thời điểm kê khai cùng với tờ khai thuế. Đây là cơ sở quan trọng để xác định tình trạng kinh doanh và minh bạch hóa dữ liệu ngay từ đầu năm 2026. Trong trường hợp gặp khó khăn, các hộ kinh doanh có thể liên hệ với các tổ tư vấn, trong đó có các đơn vị hỗ trợ của VCCI, để được hướng dẫn cụ thể về quy trình và hồ sơ.

Bên cạnh đó, một tồn tại phổ biến khác là việc quản lý dòng tiền chưa rõ ràng, khi nhiều hộ vẫn còn lẫn lộn giữa thu chi sinh hoạt và hoạt động kinh doanh. Do đó, ông Nguyễn Thanh Phúc khuyến nghị các hộ cần sớm thiết lập tài khoản ngân hàng riêng đứng tên hộ kinh doanh, qua đó tách bạch dòng tiền, thuận lợi cho việc theo dõi doanh thu và kê khai thuế.

Ngoài ra, việc xác định đúng nhóm doanh thu để áp dụng phương pháp kê khai và nộp thuế phù hợp cũng là yếu tố quan trọng. Đối với nghĩa vụ xuất hóa đơn, đặc biệt trong các lĩnh vực như bán lẻ, tạp hóa, dịch vụ lưu trú hay kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nhiều hộ đang gặp khó khăn do hạn chế về nhân sự và quy trình. Giải pháp được đưa ra là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tích hợp hệ thống xuất hóa đơn điện tử với phần mềm bán hàng nhằm giảm tải thủ công và hạn chế sai sót.

Liên quan đến việc ghi nhận doanh thu, ông Phúc cũng nhấn mạnh cần thực hiện đầy đủ, trung thực và theo thời gian thực tế phát sinh, tránh tình trạng ghi nhận thiếu hoặc không đồng nhất, dẫn đến rủi ro về thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra.

Tại phần thảo luận, nhiều hộ kinh doanh đã nêu các vướng mắc cụ thể liên quan đến thực tiễn kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế. Đáng chú ý, hộ kinh doanh Hà Diệp trong lĩnh vực nông sản băn khoăn về cách kê khai đối với hàng hóa như dừa, chuối thu mua từ nhiều nguồn, trong đó có trường hợp nhập nguyên buồng hoặc mua trực tiếp từ nhà vườn rồi bán lẻ.

Bên cạnh đó, không ít ý kiến đặt vấn đề về việc xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế. Theo phản ánh của hộ kinh doanh Nguyễn Thị Dung, một hộ kinh doanh dụng cụ thể thao, có trường hợp ban đầu đăng ký ở mức chưa phải nộp thuế, nhưng trong quá trình kinh doanh doanh thu phát sinh vượt ngưỡng, khiến hộ kinh doanh lúng túng trong việc có cần điều chỉnh phương thức kê khai, nộp thuế hay không, cũng như thời điểm phải thực hiện xuất hóa đơn.

Ngoài ra, liên quan đến hóa đơn điện tử, một số hộ kinh doanh cho biết từng có giai đoạn chưa thực hiện xuất hóa đơn đầy đủ, dẫn đến băn khoăn liệu có thể ghi chép bổ sung vào sổ sách hay phải thực hiện xuất hóa đơn bù theo quy định hiện hành.

Giải đáp thắc mắc cho hộ kinh doanh, các chuyên viên của Cục Thuế tập trung hướng dẫn các nội dung thiết thực như kê khai thuế đúng và đầy đủ; ghi nhận trung thực doanh thu, chi phí, hóa đơn, chứng từ; tăng cường sử dụng các nền tảng số như kê khai thuế điện tử, nộp thuế điện tử, hóa đơn điện tử và các công cụ quản lý bán hàng. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp hộ kinh doanh tiết kiệm thời gian, giảm sai sót và thuận lợi trong quá trình mở rộng quy mô hoạt động.

Bài & Ảnh: Yến Nhung