Nghiên cứu - Trao đổi
Giảm thuế với xăng dầu: Giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực
Khi thị trường năng lượng thế giới tiếp tục ghi nhận những diễn biến khó lường, đề xuất giảm thuế với xăng dầu đến hết ngày 30/6 được cho là giải pháp cần thiết góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực.
Chính phủ vừa trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Tại Tờ trình Dự thảo Nghị quyết, Chính phủ cho biết, để bảo đảm mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý và đời sống người dân và doanh nghiệp cần xây dựng chính sách có thời hạn dài hơn để trình Quốc hội ban hành theo thẩm quyền.
Căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, thẩm quyền của Quốc hội được quy định tại Hiến pháp và các luật thuế, Bộ Tài chính trình Chính phủ để trình Quốc hội sớm xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết ngay tại đầu Kỳ họp thứ Nhất.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, về nội dung quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Dự thảo Nghị quyết quy định mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay cụ thể: Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít; xăng, dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào; mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.

Tại Điều 4 Dự thảo Nghị quyết quy định thời gian áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết 30/6/2026 và giao Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực của Nghị quyết để bảo đảm việc điều hành thị trường xăng, dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới.
Cho ý kiến về Dự thảo, đa số ý kiến nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách theo đề xuất của Chính phủ.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành một Nghị quyết riêng của Quốc hội về chính sách điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ. Việc này nhằm kịp thời bổ sung các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu và biến động tăng giá, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mục tiêu tăng trưởng.
Thực tế, theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế giá trị gia tăng chiếm khoảng 7,4% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Theo các chuyên gia, chính sách thuế đối với mặt hàng xăng dầu luôn nằm trong tâm điểm chú ý của dư luận bởi đây là yếu tố tác động trực diện và sâu sắc đến cả chi phí sản xuất lẫn đời sống tiêu dùng hằng ngày. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là ngành vận tải và logistics, nhiên liệu không chỉ là một biến số đầu vào mà còn chiếm tỷ trọng chi phối trong cấu trúc giá cước, việc giảm thuế về 0 đồng cho đến 30/6 sẽ mang lại một sự ổn định cần thiết giữa bối cảnh thị trường năng lượng thế giới đầy biến động.
Cùng với các giải pháp về thuế, một số ý kiến cũng đề nghị Chính phủ có các giải pháp tổng thể, đồng bộ từ điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần cấu thành giá xăng, dầu cơ sở đến bảo đảm chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng... để nâng cao hiệu quả trong ban hành và thực hiện chính sách, bảo đảm thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đã đưa ra.
Được biết, ngay sau đề xuất của Chính phủ, tại phiên họp chiều 09/4, với 471/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đối với Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Dự kiến, Dự thảo sẽ được xem xét, thông qua ngay trong đợt 1 Kỳ họp này.