Doanh nghiệp

Theo Báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á tháng 4/2026 và đánh giá triển vọng kinh tế Việt Nam 2026 – 2027, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7,2% trong năm 2026 và 7,0% trong năm 2027, bất chấp rủi ro bên ngoài gia tăng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Theo ADB, Việt Nam tiếp tục duy trì triển vọng tích cực trong ngắn hạn. Theo đó, hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ, cùng chính sách hỗ trợ và đầu tư được duy trì ổn định, giúp Vệt Nam tăng trưởng vững chắc trong năm 2025. Tuy nhiên, các biện pháp thương mại tại một số thị trường đang thay đổi, xung đột tại Trung Đông và những bất định toàn cầu ở phạm vi sâu rộng hơn có thể hạn chế tăng trưởng xuất khẩu và dòng vốn đầu tư, làm gia tăng áp lực lên triển vọng tăng trưởng trong năm 2026.

Giám đốc Quốc gia của ADB Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty, cho biết, Chính phủ Việt Nam đã phản ứng nhanh chóng trước tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng do xung đột tại Trung Đông gây ra. Các biện pháp tài khóa có thời hạn, bao gồm giảm thuế, sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, kết hợp với điều hành giá linh hoạt và tăng cường phối hợp đảm bảo nguồn cung đã góp phần kiềm chế áp lực lạm phát trong ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.

TS Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam cho rằng, động lực tăng trưởng năm 2026 đến từ việc thúc đẩy hoạt động đầu tư công và thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng.

Chính phủ đặt mục tiêu đẩy nhanh giải ngân đầu tư công (ước khoảng 38 tỷ USD) đặc biệt cho hạ tầng, qua đó hỗ trợ hoạt động xây dựng. Tuy nhiên, dòng vốn FDI có thể giảm trong bối cảnh đầu tư toàn cầu chậm lại và mức độ bất định gia tăng. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng mở rộng hoạt động hiện có thay vì triển khai dự án mới. Bên cạnh đó, việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, cùng với những nút thắt về hạ tầng và thủ tục hành chính, có thể làm chậm dòng vốn FDI đăng ký mới.

Trong khi đó, tại Báo cáo Cập nhật Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương, Ngân hàng Thế giới (WB) đã điều chỉnh tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 lên 6,3%, tăng nhẹ so với mức dự báo 6,1% vào tháng 10/2025. Cùng với đó, WB dự báo tăng trưởng của Việt Nam tăng tốc mức 7,6% vào năm 2027.

Theo WB, động lực cho tăng trưởng của Việt Nam tiếp tục đến từ đầu tư công, đầu tư tư nhân và sự duy trì ổn định của dòng vốn FDI. Những năm gần đây, dòng vốn FDI chảy vào Việt Nam liên tục gia tăng, vượt xa nhiều đối thủ trong khu vực.

Khối doanh nghiệp FDI tiếp tục đóng vai trò trụ cột khi đóng góp tới 73% tổng kim ngạch xuất khẩu. Với độ mở thương mại lên tới 184% GDP, Việt Nam hiện là nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại lớn thứ hai châu Á.

Đặc biệt, theo WB, xuất khẩu và đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng mạnh tại Việt Nam. Tỷ trọng xuất khẩu thiết bị và linh kiện liên quan đến AI đã tăng vọt từ khoảng 20% GDP (năm 2023) lên xấp xỉ 32% GDP vào năm 2025, đưa Việt Nam vào nhóm cao nhất thế giới. Riêng xuất khẩu thiết bị phần cứng cho trung tâm dữ liệu đã tăng từ 7% lên hơn 15% GDP.

Đồng thời, mức độ ứng dụng AI trong lực lượng lao động cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Cùng với Sáng kiến đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030, Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển bán dẫn nhằm từng bước chuyển đổi trở thành trung tâm bán dẫn trong khu vực và trên thế giới.

Tuy nhiên, theo ADB, cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể làm gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí vận chuyển. Đồng thời, làm gia tăng biến động giá hàng hóa và tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu. Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại và làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.

Khuyến nghị được ADB đưa ra, xét từ góc độ hành động chính sách, việc củng cố thị trường trái phiếu doanh nghiệp là yếu tố thiết yếu, nhằm huy động nguồn tài chính dài hạn ngoài tín dụng ngân hàng và hỗ trợ đầu tư bền vững.

Cùng với đó, việc tăng cường tính minh bạch, bảo đảm khung pháp lý nhất quán và mở rộng sự tham gia của các chủ thể trên thị trường sẽ là các mấu chốt giúp Việt Nam cải thiện niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả thị trường. Nếu được triển khai hiệu quả, những cải cách đang thúc đẩy trong lĩnh vực này có thể giúp định vị thị trường trái phiếu doanh nghiệp thành nguồn cung tài chính dài hạn ổn định, phục vụ cho tăng trưởng bền vững và bao trùm.

Về dài hạn, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia của ADB Việt Nam cho rằng, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và đẩy nhanh tiến độ chuyển dịch sang năng lượng sạch sẽ đóng vai trò then chốt, giúp giảm tính dễ tổn thương trước các cú sốc trong tương lai.

Thy Hằng