24h

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp chiều 11/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù trong phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Tham gia ý kiến về nội dung phối hợp và bảo đảm nguồn lực cho công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, đại biểu Mai Thị Phương Hoa, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cho biết, theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Dự thảo, tranh chấp đầu tư quốc tế được xác định là tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài với Nhà nước, Chính phủ hoặc cơ quan Nhà nước, tổ chức của Việt Nam trong các trường hợp phát sinh từ điều ước quốc tế hoặc từ hợp đồng, thỏa thuận giữa cơ quan Nhà nước với nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chiếm trên 50% vốn điều lệ.

Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra của Cơ quan có thẩm quyền cho thấy, quy định như Dự thảo có thể làm thu hẹp phạm vi áp dụng cơ chế phối hợp. Bởi trên thực tế, vẫn có thể phát sinh tranh chấp giữa cơ quan Nhà nước Việt Nam với các tổ chức kinh tế có tỷ lệ vốn nước ngoài dưới 50% hoặc chỉ có một số thành viên hợp danh là người nước ngoài.

Theo đại biểu, dù tỷ lệ vốn không chi phối, các vụ việc này vẫn tiềm ẩn tính chất phức tạp, có nguy cơ gây thiệt hại lớn đến lợi ích quốc gia, tác động đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại và môi trường đầu tư.

Từ đó, đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế phối hợp liên ngành và chính sách đặc thù để bảo đảm khả năng ứng phó hiệu quả trong các tình huống phát sinh.

Đối với quy định tại khoản 5, Điều 18 về việc loại trừ, miễn giảm trách nhiệm pháp lý đối với người tham gia xây dựng và ban hành Nghị quyết, đại biểu cho rằng, đây là nội dung mới, tương tự quy định tại Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), lần đầu tiên đề cập đến trách nhiệm pháp lý của chủ thể tham gia xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có đại biểu Quốc hội.

Theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, trách nhiệm bồi thường hiện chỉ áp dụng đối với thiệt hại phát sinh trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án; chưa có quy định đối với hoạt động xây dựng pháp luật.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Tham gia góp ý, bày tỏ thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đại biểu Dương Khắc Mai, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh, đây là bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia và củng cố môi trường đầu tư minh bạch, ổn định.

Để bảo đảm tính khả thi, đại biểu cho rằng, các quy định về cơ chế phối hợp tại Điều 6 của Dự thảo Nghị quyết cần được cụ thể hóa hơn.

Theo đại biểu, cần xác định rõ cơ quan đầu mối chủ trì trong tham mưu chính sách, trong đó có thể giao Bộ Tư pháp giữ vai trò trung tâm điều phối nhằm bảo đảm tính thống nhất. Đồng thời, cần quy định rõ quy trình phối hợp liên ngành, đặc biệt trong quá trình đàm phán, ký kết các cam kết quốc tế và xử lý tình huống phát sinh.

Không chỉ có vậy, đại biểu cũng đề nghị, bổ sung quy định về thời hạn xử lý các phản ánh, kiến nghị của nhà đầu tư; xây dựng cơ chế phản hồi minh bạch, có tính ràng buộc trách nhiệm để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tranh chấp.

Về trách nhiệm tham mưu xây dựng chính sách và thu hút đầu tư (Điều 7 Dự thảo), theo đại biểu, Dự thảo chưa xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm chính, có thể dẫn đến khó khăn trong việc xác định trách nhiệm khi phát sinh tranh chấp.

“Do đó, cần làm rõ vai trò của từng bộ, ngành, nhất là các cơ quan quản lý chuyên ngành và Bộ Tài chính”, đại biểu góp ý.

Bên cạnh đó, với quy định về xác định cơ quan chủ trì giải quyết tranh chấp (Điều 12 Dự thảo), bày tỏ đồng tình với cách tiếp cận của Dự thảo, tuy nhiên đại biểu cho rằng, cần bổ sung các tiêu chí cụ thể theo thứ tự ưu tiên, bao gồm: cơ quan ban hành hoặc đề xuất biện pháp bị khiếu kiện; cơ quan quản lý chuyên ngành; cơ quan quản lý Nhà nước về đầu tư nước ngoài; và chỉ báo cáo Thủ tướng Chính phủ khi không thể xác định theo các tiêu chí này.

“Cách tiếp cận này sẽ góp phần nâng cao tính linh hoạt và chủ động trong xử lý”, đại biểu bày tỏ.

Gia Nguyễn