Chứng khoán

Xác định vị trí thị trường

Trong bối cảnh thị trường tài chính thế giới đang biến động và có sự phân hóa rõ rệt, nhà đầu tư được khuyến nghị cần tiếp cận thị trường một cách có hệ thống, dựa trên chu kỳ vận động, dòng tiền vĩ mô và các xu hướng dài hạn như công nghệ.

Từ góc nhìn chuyên nghiệp, điều quan trọng nhất là phải xác định thị trường đang ở giai đoạn nào trong chu kỳ, để từ đó đưa ra quyết định phân bổ vốn đạt hiệu quả hơn. Ông Nguyễn Việt Đức, chuyên gia phân tích tại VPBankS chia sẻ theo lý thuyết sóng Elliott cho thấy VN-Index đang vận hành trong một chu kỳ tăng trưởng kéo dài từ năm 2022 đến 2026.

Giai đoạn đầu của chu kỳ, tương ứng sóng 1 và sóng 2, hình thành sau cú sốc khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp năm 2022, khi thị trường thiết lập vùng đáy và trải qua nhịp điều chỉnh sâu, với mức hồi quy về vùng 1.150 điểm.

Tiếp nối là sóng 3, diễn ra từ tháng 5/2025 đến tháng 11/2025, được xem là pha tăng trưởng mạnh nhất của chu kỳ, với vai trò dẫn dắt của nhóm cổ phiếu trụ, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc một số hệ sinh thái lớn, đưa chỉ số bứt phá với biên độ lớn.

Sau đó, thị trường bước vào sóng 4, là một nhịp điều chỉnh theo mô hình sóng giảm A – sóng tăng B – sóng giảm C, kết thúc vào tháng 3/2026 tại vùng 1.180 điểm. Việc xác lập đáy tại vùng này mang ý nghĩa chiến lược, bởi nó tạo ra cơ hội giải ngân lớn nhất trong năm cho các dòng vốn tổ chức.

Từ nền tảng đó, VN-Index hiện đang bước vào sóng 5, pha tăng trưởng cuối cùng của chu kỳ, với mục tiêu định giá trong vùng 1.991-2.100 điểm. Đặc trưng quan trọng của sóng 5 là sự dẫn dắt gần như hoàn toàn của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (Blue-chip) thuộc rổ VN30.

“Đây cũng là giai đoạn thể hiện sự phân hóa mạnh mẽ, trong khi chỉ số chung liên tục lập đỉnh mới, nhóm cổ phiếu mid-cap và penny vốn đã mất từ 50-70% giá trị trong sóng 4 gần như không còn khả năng quay lại đỉnh cũ do yêu cầu mức tăng gấp nhiều lần. Do đó, việc nhà đầu tư tái cấu trúc danh mục theo hướng tập trung vào nhóm vốn hóa lớn không chỉ là khuyến nghị, mà mang tính bắt buộc nếu muốn bám sát xu hướng chính của thị trường”, ông Đức nhấn mạnh.

Theo vị chuyên gia, ở góc độ toàn cầu, việc định vị chứng khoán Việt Nam trong tương quan với các lớp tài sản khác cho thấy một bức tranh lệch pha rõ rệt. Thị trường Mỹ, đại diện bởi S&P 500, đã hoàn tất phần lớn chu kỳ tăng và đang tiến sát vùng cuối của sóng 5, tiềm ẩn rủi ro đảo chiều khi tiếp cận các mốc định giá cao. Trong khi đó, VN-Index mới bước vào pha tăng mạnh của sóng 5, đồng nghĩa với dư địa tăng trưởng còn rộng.

Các tài sản truyền thống khác cũng đang phát đi tín hiệu suy yếu như vàng, phá vỡ xu hướng tăng dài hạn và xuất hiện phân kỳ, cho thấy khả năng đã tạo đỉnh; Dầu duy trì trạng thái đi ngang trong biên độ hẹp do cân bằng cung cầu; Trong khi Bitcoin nổi lên như một kênh hấp thụ dòng tiền đầu cơ hiệu quả, dần thay thế vai trò của vàng trong danh mục rủi ro cao.

Hiện tượng vàng mất sức hút ngay cả trong bối cảnh địa chính trị bất ổn là bằng chứng rõ ràng cho thấy một sự dịch chuyển cấu trúc, dòng tiền đang rời khỏi các tài sản mang tính phòng thủ để tìm đến những kênh có khả năng sinh lợi cao hơn như chứng khoán và tài sản số. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một cực tăng trưởng quan trọng nhờ sự kết hợp giữa ổn định vĩ mô và chu kỳ thị trường thuận lợi.

Động lực từ cách mạng công nghiệp AI

Một trong những động lực mang tính thời đại thúc đẩy dòng tiền chính là cuộc cách mạng công nghiệp AI. Đây không còn là một xu hướng công nghệ mà đang trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng suất của nền kinh tế.

Theo quan điểm của chuyên gia kinh tế người Mỹ, Nouriel Roubini, AI là giải pháp quan trọng giúp các chính phủ xử lý áp lực nợ công thông qua việc gia tăng năng suất lao động. Các dự báo cho thấy AI có thể đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP trong dài hạn, thậm chí tạo ra những bước nhảy vọt về năng lực sản xuất.

Ông Nguyễn Việt Đức cũng chỉ ra tại Việt Nam, cuộc đua AI đang hình thành sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm doanh nghiệp. Cụ thể nhóm Viettel, bao gồm VGI, VTP và CTR, đang nổi lên như lực lượng dẫn dắt thực sự trong kỷ nguyên công nghệ mới, với lợi thế về hạ tầng, dữ liệu và khả năng triển khai thực tiễn. Định giá của nhóm này đã không còn bị ràng buộc bởi các chỉ số truyền thống như P/E hay P/B, mà phản ánh kỳ vọng thống trị công nghệ trong dài hạn.

Trong khi đó, các doanh nghiệp như FPT và CMG đại diện cho thế hệ công nghệ Internet đang trong quá trình chuyển đổi sang AI, nhưng cho thấy tốc độ thích ứng chậm hơn.

Tuy nhiên, AI không thể phát triển nếu thiếu nền tảng năng lượng và tài nguyên. Điều này tạo ra mối liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp trong lĩnh vực đất hiếm và năng lượng tái tạo như MSR, KSV, PC1 và GEG, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).

Song song với các động lực công nghệ, yếu tố nâng hạng thị trường cũng đóng vai trò xúc tác quan trọng đối với dòng tiền. Mốc thời gian tháng 9/2026, khi các quỹ ETF quốc tế như FTSE bắt đầu giải ngân, được xem là đích đến của dòng vốn lớn. Theo quy luật thị trường, dòng tiền thông minh thường đi trước từ 3 đến 6 tháng, khiến giai đoạn hiện tại trở thành thời điểm tích lũy chiến lược.

Các cổ phiếu có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ quá trình này bao gồm HPG, đang chuyển dịch từ pha chu kỳ sang tăng trưởng dài hạn; VHM và VIC đóng vai trò dẫn dắt dòng tiền trụ; GMD hưởng lợi từ thương mại quốc tế; cùng với các cổ phiếu Blue-chip khác như VCB, VNM và FPT.

Ở chiều ngược lại, thị trường bất động sản vẫn đối mặt với vấn đề thanh khoản nghiêm trọng khi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân suy giảm mạnh. Điều này buộc chính sách tiền tệ phải điều chỉnh theo hướng nới lỏng, tạo áp lực giảm lãi suất cho vay. Hệ quả là biên lợi nhuận của ngành ngân hàng bị thu hẹp, khiến các yếu tố như CASA trở thành tiêu chí quan trọng trong việc lựa chọn cổ phiếu ngân hàng, thay vì đầu tư dàn trải.

Bên cạnh các trụ cột dài hạn, nhóm bán lẻ nổi lên như một điểm sáng nhờ sự phục hồi của tiêu dùng nội địa và các kế hoạch IPO. MWG được kỳ vọng hưởng lợi từ việc niêm yết Điện Máy Xanh, với tín hiệu kỹ thuật cho thấy đang bước vào pha tăng trưởng mạnh sau khi vượt đáy dài hạn. Trong khi đó, MSN đại diện cho chiến lược đầu tư giá trị, với câu chuyện IPO CrownX, phù hợp với các nhà đầu tư kiên nhẫn, sẵn sàng tích lũy ở vùng giá thấp để chờ đợi sự bứt phá khi các thương vụ tài chính được hiện thực hóa.

Như vậy, thị trường đang ở giai đoạn thuận lợi nhất của chu kỳ tăng trưởng, nơi xu hướng tăng diễn ra mạnh mẽ và ít điều chỉnh. Trong bối cảnh đó, việc kiên định với nhóm Blue-chip, đồng thời nắm bắt các chủ đề dài hạn như AI và năng lượng, sẽ là chìa khóa để tối đa hóa lợi nhuận trước khi thị trường tiến tới vùng đỉnh dự kiến vào cuối năm 2026.

Diễm Ngọc