Khởi nghiệp quốc gia

Ngày hội do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Học viện Ngân hàng (Hà Nội).

“Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII - năm 2026” (SV_STARTUP) tiếp tục khẳng định vai trò là sự kiện trọng điểm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của ngành giáo dục. Với quy mô ngày càng mở rộng, Ngày hội năm nay dự kiến thu hút khoảng 10.000 học sinh, sinh viên tham dự và theo dõi, cùng sự tham gia của khoảng 50 doanh nghiệp, chuyên gia và cố vấn trong nhiều lĩnh vực.

Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong việc khơi dậy tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ, đồng thời thể hiện sự quan tâm nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.

Phó Thủ tướng ghi nhận vai trò nòng cốt của ngành giáo dục và đào tạo trong việc hình thành tư duy sáng tạo, kỹ năng khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên ngay từ sớm. Ông đánh giá cao những nỗ lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc đưa nội dung khởi nghiệp vào chương trình học, gắn đào tạo với thực tiễn và từng bước xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp trong nhà trường.

Bên cạnh đó, tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được xác định là lực lượng xung kích trong việc lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, tạo môi trường rèn luyện bản lĩnh, khát vọng dấn thân cho đoàn viên, thanh niên. Thông qua các phong trào, hoạt động hỗ trợ và kết nối, Đoàn đã góp phần phát hiện, ươm mầm nhiều ý tưởng sáng tạo từ học sinh, sinh viên trên cả nước.

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh phát triển mới, khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là cơ hội mà còn là yêu cầu để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn những hạn chế như hoạt động mang tính phong trào, sản phẩm chưa gắn chặt với nhu cầu thị trường và liên kết giữa các chủ thể chưa hiệu quả.

Để khắc phục, cần chuyển mạnh từ tư duy hình thức sang thực chất, lấy kết quả đầu ra như sản phẩm, doanh nghiệp và khả năng thương mại hóa làm thước đo. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp, tổ chức Đoàn và các nguồn lực xã hội; hoàn thiện cơ chế chính sách; xây dựng môi trường khởi nghiệp toàn diện trong các cơ sở giáo dục, Phó Thủ tướng khẳng định.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh, hành trình khởi nghiệp bắt đầu từ những ý tưởng nhỏ nhưng đòi hỏi sự kiên trì, tinh thần học hỏi và dám hành động. Thế hệ trẻ cần chủ động rèn luyện năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm để biến ý tưởng thành giá trị thiết thực, đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Phát biểu tại Ngày hội Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn chia sẻ, trên tinh thần Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị, Quyết định số 336/QĐ-TTg của Thủ tướng về Chương trình hỗ trợ học sinh sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035 và Nghị quyết số 86/NQ-CP của Chính phủ về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã tạo nền tảng và động lực để chúng ta chuyển đổi mô hình giáo dục từ tiếp cận tri thức sáng kiến tạo tri thức; từ cung ứng đầu vào lao động sang trực tiếp tham gia vào tăng trưởng GDP quốc gia.

Đây vừa là các định hướng lớn, vừa là yêu cầu cụ thể để tiếp tục triển khai Chương trình theo hướng gắn chặt hơn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp và thị trường; qua đó góp phần hình thành nguồn nhân lực có tư duy đổi mới sáng tạo, có năng lực khởi nghiệp và có khả năng tạo ra giá trị mới cho xã hội, Bộ trưởng khẳng định.

Theo Bộ trưởng, việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không phải là tổ chức thêm một vài cuộc thi, mà là tái cấu trúc lại triết lý giáo dục và đào tạo. Chúng ta cần chuyển từ tư duy quản lý giáo dục, quản lý đào tạo sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà trường phải là một nền tảng kết nối chặt chẽ giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Nhà nước.

Các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải là những mắt xích trung tâm, là "hạ tầng chiến lược" nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa ngay trong lòng hệ thống. Mỗi nhà giáo không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà phải là những “tác nhân kinh tế tri thức”. Các thầy cô phải là người đồng hành, hướng dẫn học sinh, sinh viên biến các kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm, dịch vụ thực tế, Bộ Trưởng nhận định.

Điểm mới đáng chú ý của Ngày hội năm nay là lần đầu tiên triển khai Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” theo Quyết định số 336/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Với định hướng “làm thật – thi thật”, chương trình nhấn mạnh việc chuyển từ cách tiếp cận mang tính phong trào sang chú trọng hiệu quả thực chất, lấy sản phẩm thật, thử nghiệm thật và tác động thực tế làm thước đo đánh giá.

Trong khuôn khổ sự kiện, nhiều hoạt động chuyên môn sẽ được tổ chức như tư vấn chuyên sâu, kết nối đầu tư giữa các dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên với doanh nghiệp và nhà đầu tư; vòng chung kết cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp”; hội nghị triển khai chương trình hỗ trợ khởi nghiệp giai đoạn mới; cùng các diễn đàn truyền cảm hứng về hành trình khởi nghiệp từ môi trường giáo dục.

Không chỉ dừng lại ở quy mô sự kiện, phong trào khởi nghiệp trong học sinh, sinh viên thời gian qua đã có bước phát triển mạnh mẽ. Theo báo cáo từ các cơ sở giáo dục, trong năm học 2025 - 2026 có khoảng 8.000 - 8.500 hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp được triển khai, thu hút gần 5 triệu lượt học sinh, sinh viên tham gia. Hơn 20.000 dự án, ý tưởng đã được hỗ trợ, trong đó có trên 5.000 dự án bước đầu tạo ra kết quả như sản phẩm thử nghiệm, hợp tác hoặc doanh thu.

Ở cấp địa phương, khoảng 6.500 trường trung học đã triển khai các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, cùng với hơn 11.600 cán bộ, giáo viên được tập huấn nhằm nâng cao năng lực hướng dẫn học sinh. Những con số này cho thấy hệ sinh thái khởi nghiệp trong giáo dục đang từng bước được hình thành và phát triển theo hướng đồng bộ.

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp. Đồng thời, việc đổi mới nội dung đào tạo, thúc đẩy văn hóa khởi nghiệp và đa dạng hóa nguồn vốn cũng là những yếu tố quan trọng.

Với định hướng rõ ràng và sự tham gia ngày càng sâu rộng của các bên liên quan, Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên không chỉ là sự kiện thường niên mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển thế hệ doanh nhân trẻ. Khi được hỗ trợ bài bản và tiếp cận môi trường thực tiễn, học sinh, sinh viên hoàn toàn có thể biến ý tưởng sáng tạo thành giá trị kinh tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Hương Tú