Tài chính doanh nghiệp
Đầu tư chiến lược qua M&A
Doanh nghiệp trong nước và nước ngoài vẫn đang triển khai các cơ hội đầu tư thông qua mua bán và sáp nhập (M&A) trong bối cảnh biến động toàn cầu.
Theo dữ liệu của Công ty Grant Thornton Việt Nam, trong 2 tháng đầu năm 2026, thị trường M&A Việt Nam ghi nhận 27 thương vụ được công bố, với tổng giá trị ước tính khoảng 554,9 triệu USD.
Động lực góp vốn, M&A
Bối cảnh biến động vĩ mô với rủi ro lạm phát cao và trở lại thời kỳ thắt chặt tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt xung đột địa chính trị tại các khu vực, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, xu hướng bảo hộ thương mai… gây xáo trộn dòng chảy và thị trường thương mại toàn cầu. Với các doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn và quan tâm đến một số thị trường, lĩnh vực, ngành được xác định là ưu tiên trọng điểm, trong bất ổn, góp vốn mua cổ phần hoặc thực hiện M&A trở thành công cụ giá trị có thể nhanh chóng đạt mục tiêu.
Theo số liệu vừa được công bố bởi Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng số vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 31/3/2026 đạt 15,2 tỷ USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó đáng chú ý, vốn đăng ký góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài có 703 lượt với tổng giá trị góp vốn 2,66 tỷ USD, gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm trước.
Đặc biệt, hoạt động M&A cũng được thúc đẩy ở trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, Everland An Giang mua lại phân khu 7.1 thuộc dự án Khu đô thị du lịch sinh thái Đại Phước của DIG; TNT Phú Hòa mua lại các phân khu 1, 2 và 3 cùng dự án; Diamond Realty Investment La Pura thuộc Tập đoàn Mitsubishi (Nhật Bản) mua toàn bộ cổ phần của Công ty Bất động sản đầu tư và phát triển Cao ốc Thiên Long - chủ đầu tư dự án khu nhà ở phức hợp cao tầng Thuận An 1 (1,81ha) từ Công ty CP Bất động sản Phát Đạt (PDR); LDG Group chuyển nhượng toàn bộ dự án Khu căn hộ LDG Sky cho một đối tác trong nước… là những thương vụ M&A bất động sản nổi bật.
Trong khi đó, ở khu vực sản xuất, nhiều thương vụ doanh nghiệp đổi chủ cũng diễn ra. Tập đoàn PAN đã thực hiện giao dịch chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp của PAN tại Công ty TNHH Bibica Capital cho Công ty TNHH Momogi Group VN - một thành viên của Momogi Group đến từ Indonesia.
Vốn từ Indonesia, quốc gia đông dân nhất Đông Nam Á, cũng đổ vào lĩnh vực tài chính. Trong quý I/2026, thương vụ nhà đầu tư Indonesia chi tới 1,72 tỷ USD để góp vốn vào Công ty CP Đầu tư và Tài chính VLD, trở thành cú hích cực lớn cho dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII), chiếm hơn một nửa tổng vốn ngoại toàn TP HCM.
Một số thương vụ M&A đầu tư lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khác được biết cũng đang âm thầm triển khai hay hoàn tất, hứa hẹn năm cực kỳ sôi động của hoạt động giao dịch vốn - thay tên đổi chủ trên thị trường.
Động lực của các thương vụ “đi trước”
Theo ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh, một trong những doanh nghiệp “tay chơi” trong hoạt động M&A ngành hàng sản xuất và phân phối nhưng khá ít hé lộ thông tin, đầu tư trong bối cảnh biến động đòi hỏi doanh nghiệp vừa phải có tầm nhìn, vừa có sự hậu thuẫn về nguồn lực, đặc biệt có sự “dũng cảm”. Song chỉ khi doanh nghiệp táo bạo mà không liều lĩnh, các quyết định có sự tính toán, thẩm định kỹ càng và phục vụ mục tiêu dài hạn, thì các hoạt động M&A mới thực sự mở ra cơ hội.
“Trong bối cảnh hiện nay, càng mạnh dạn đầu tư càng có cơ hội mua những tài sản tốt với chi phí phải trả thấp hơn do nhu cầu bán tài sản, bán doanh nghiệp tăng cao hơn. Cơ hội đầu tư đi trước là chìa khóa then chốt. Bởi chờ khi tất cả bình thường, ai cũng có thể đầu tư được thì đầu tư khi đó đã chậm và cơ hội đã qua”, ông Thông nói.
Đáng chú ý, môi trường lãi suất cao được các chuyên gia nhận định sẽ có tác động 2 chiều đến bên mua và bên bán trong các thương vụ M&A. Trong đó, những tập đoàn lớn hoặc quỹ đầu tư có dự trữ tiền mặt dồi dào sẽ có ưu thế tuyệt đối. Họ không cần vay nợ đắt đỏ và có thể thâu tóm các đối thủ yếu hơn với mức giá "rẻ" hơn so với giai đoạn lãi suất thấp. Lãi suất cao giúp loại bỏ các doanh nghiệp yếu kém, chỉ dựa vào dòng vốn rẻ để duy trì. Điều này giúp các bên mua tìm kiếm được các mục tiêu có nền tảng tài chính thực sự lành mạnh. Điều này cũng đồng thời hướng đến gia tăng các thương vụ M&A mang tính phòng thủ giúp doanh nghiệp sống sót qua giai đoạn biến động.
FreshField, công ty Luật đa quốc gia có trụ sở tại Anh nhận định, xu hướng chính về M&A tại Việt Nam năm nay, sẽ diễn ra trên các trụ cột: Hoạt động thoái vốn; đầu tư chiến lược; IPO & chuẩn bị IPO.
Còn theo chuyên gia của Grant Thornton Việt Nam, triển vọng M&A của Việt Nam trong năm 2026 vẫn mang tính tích cực, với đặc điểm là phân bổ vốn thận trọng, lựa chọn ngành có chọn lọc và xu hướng chuyển dịch sang các giao dịch chất lượng cao, mang tính chiến lược. Các lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tiếp tục là trọng tâm của hoạt động M&A trong năm 2026, nhờ các động lực nhu cầu mang tính cấu trúc, sự tái định hình chuỗi cung ứng và các yếu tố hỗ trợ từ chính sách, gồm y tế, năng lượng, giáo dục, công nghiệp và logistics.