24h

Trong một số cuộc hội thảo về vấn đề này gần đây, ngưỡng doanh thu chịu thuế 2 tỷ đồng/năm đối với hộ kinh doanh được nhiều ý kiến đánh giá là phù hợp hơn với thực tế kinh doanh hiện nay. Tuy nhiên, với nhiều hộ buôn bán nhỏ lẻ, vấn đề không chỉ nằm ở con số, mà ở cách xác định nghĩa vụ thuế có phản ánh đúng thu nhập thực tế hay không?

Trong thực tế, mức doanh thu 2 tỷ đồng/năm không hẳn là lớn nếu đặt trong nhịp vận động của thị trường. Quy ra bình quân, con số này tương đương hơn 160 triệu đồng/tháng, tức trên 5 triệu đồng mỗi ngày. Ở các ngành hàng tiêu dùng, đặc biệt là bán lẻ, doanh thu có thể quay vòng nhanh nhưng phần lãi thu về lại khá mỏng. Có những mặt hàng giá trị cao nhưng biên lợi nhuận chỉ vài phần trăm, trong khi chi phí vận hành như tiền thuê mặt bằng, điện nước, nhân công hay hao hụt hàng hóa vẫn phải gánh đều.

Chính sự chênh lệch giữa doanh thu và thu nhập thực tế khiến nhiều hộ kinh doanh băn khoăn khi nghĩa vụ thuế chủ yếu được xác định dựa trên doanh thu. Trong những giai đoạn sức mua giảm hoặc chi phí đầu vào tăng, phần lãi thực tế có thể bị co lại đáng kể, trong khi nghĩa vụ thuế không thay đổi tương ứng.

Không chỉ dừng ở câu chuyện lợi nhuận, các quy định liên quan đến hóa đơn, chứng từ cũng đang tạo thêm áp lực với khu vực kinh doanh nhỏ. Những tình huống như đổi trả hàng hóa, đặc biệt với các giao dịch từ nhiều tháng trước, đòi hỏi phải đối chiếu và hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định. Với các hộ quy mô nhỏ, việc lưu trữ chứng từ không đầy đủ hoặc phụ thuộc vào dịch vụ kế toán bên ngoài khiến rủi ro phát sinh trong quá trình quyết toán thuế là điều khó tránh.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu là cần thiết, nhưng chưa đủ nếu cách tính thuế vẫn chủ yếu dựa vào doanh thu. Theo ông, thực tế kinh doanh rất đa dạng, có ngành hàng doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thấp, trong khi một số lĩnh vực khác lại có biên lợi nhuận cao hơn nhiều.

Việc áp dụng cùng một ngưỡng doanh thu cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau có thể dẫn tới chênh lệch về nghĩa vụ thuế. Theo phân tích của Luật sư Phong, nghĩa vụ thuế cần gắn với phần thu nhập thực tế thay vì chỉ dựa vào quy mô doanh thu, từ đó mới bảo đảm được tính công bằng và khả năng thực thi.

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Phong, nếu cách xác định nghĩa vụ thuế vẫn chủ yếu dựa vào doanh thu, những vướng mắc trong thực tiễn sẽ khó được giải quyết, ngay cả khi ngưỡng doanh thu được điều chỉnh. Do đó, cần nghiên cứu cơ chế linh hoạt hơn, có thể phân loại theo ngành nghề, quy mô hoặc từng bước tính đến phương án xác định thu nhập sau khi trừ chi phí đối với những lĩnh vực có điều kiện áp dụng.

“Chính sách thuế chỉ có thể tạo đồng thuận khi phản ánh đúng thực tế kinh doanh và khả năng nộp thuế. Nếu không, việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu cũng khó xử lý tận gốc các vướng mắc hiện nay”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhấn mạnh.

Nguyễn Giang