Cà phê doanh nhân

Ông Nguyễn Văn Thiện – Phó Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn đoàn GG Power:

Hiện nay, nhu cầu điện tại Việt Nam đang tăng trưởng đột biến, đặc biệt là sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu (Data Center) và công nghệ AI. Thực tế cho thấy, tổng lượng điện sử dụng trong một ngày đã có lúc vượt ngưỡng 1 tỷ kWh, gây ra áp lực thiếu điện cục bộ rất cao. Tại các quốc gia hàng đầu như Mỹ, EU hay Trung Quốc, pin lưu trữ (BESS) từ lâu đã không còn là hạ tầng phụ trợ mà được định vị là hạ tầng thiết yếu.

Đối với Việt Nam, đây là lời giải cho bài toán tích hợp năng lượng tái tạo và giảm tải cho các nguồn phát truyền thống vốn đang chịu nhiều áp lực về môi trường và chi phí đầu vào. Để hiện thực hóa các mục tiêu tại Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tôi đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm: Thứ nhất, sớm hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế giá. Hiện nay, cơ chế giá chi tiết cho pin lưu trữ vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp tự tin đầu tư. Chính phủ cần sớm ban hành các khung giá thí điểm, đồng thời hoàn thiện các tiêu chuẩn an toàn và vận hành kỹ thuật (như TCVN 11499) để phù hợp với thực tế vận hành của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các doanh nghiệp.

Thứ hai, đẩy mạnh nội địa hóa và làm chủ công nghệ. Thị trường Việt Nam hiện đang xuất hiện nhiều hãng pin nước ngoài nhưng chủ yếu tập trung vào thương mại thay vì chuyển giao giải pháp. Nếu không chủ động sản xuất và làm chủ chuỗi cung ứng, chúng ta đối mặt với rủi ro trở thành "bãi rác công nghệ" sau 5-10 năm khi các nhà sản xuất này rút khỏi thị trường. Do đó, cần có chính sách ưu tiên sử dụng sản phẩm nội địa trong các dự án công và các dự án của EVN để nuôi dưỡng ngành công nghiệp năng lượng mới.

Thứ ba, cơ chế hỗ trợ tài chính đột phá. Cần cụ thể hóa các chỉ đạo tại Chỉ thị số số 10/CT-TTg ngày 30/03/2026 của Thủ tướng Chính phủ thông qua việc các ngân hàng thương mại hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho hộ gia đình và doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời kèm pin lưu trữ.

Nguyễn Minh ghi