Kinh tế thế giới
Hàn Quốc làm gì để tự cường năng lượng trước xung đột Trung Đông?
Là một trong những quốc gia dễ tổn thương trước biến động năng lượng, Hàn Quốc phản ứng bằng dự trữ, tiết kiệm và ngoại giao để giữ ổn định kinh tế.
Cuộc xung đột tại Iran bùng phát vào đầu năm 2026 đã đặt các quốc gia Đông Á vào một tình thế khó khăn. Là khu vực tiêu thụ hơn 80% lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng (LNG) đi qua eo biển Hormuz, Đông Á trở thành "tiền tuyến" của biến động năng lượng toàn cầu.
Trong số đó, Hàn Quốc - nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu và nhập khẩu năng lượng - đã thực thi một lộ trình ứng phó đa diện, kết hợp giữa dự trữ chiến lược, tiết kiệm quốc gia và ngoại giao năng lượng quyết liệt.
Cuộc chiến vì sinh kế
Khi xung đột Trung Đông bắt đầu, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã gọi tình trạng thiếu hụt năng lượng là một "cuộc chiến vì sinh kế của người dân".
Với đặc thù hơn 50% sản lượng điện quốc gia phục vụ cho các ngành công nghiệp trọng điểm như bán dẫn, ô tô và pin, bất kỳ sự gián đoạn nguồn cung nào cũng có thể dẫn đến sự sụp đổ dây chuyền của nền kinh tế.
Chính phủ Hàn Quốc nhanh chóng chuyển sang chế độ quản lý khẩn cấp, áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng trên quy mô toàn quốc.
Người dân được khuyến khích cắt giảm tiêu thụ điện và nhiên liệu trong sinh hoạt hàng ngày, trong khi khu vực công phải tuân thủ các quy định điều tiết giao thông như sử dụng phương tiện cá nhân theo ngày chẵn lẻ.
Seoul cũng lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ can thiệp trực tiếp vào thị trường bằng việc áp giá trần nhiên liệu và tung ra gói hỗ trợ hơn 17 tỷ USD, bao gồm trợ cấp tiền mặt cho các hộ thu nhập thấp nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt.
Ngoại giao năng lượng
Nhận thấy sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz là một điểm yếu chí mạng, Seoul đã cử các đặc sứ kinh tế chiến lược thực hiện hàng loạt chuyến công du đến các quốc gia cung ứng ngoài vùng xung đột.
Tháng 3 năm 2026, Hàn Quốc đã đạt được thỏa thuận quan trọng với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) để đảm bảo nguồn cung khẩn cấp 24 triệu thùng dầu thô. Tiếp đó, các thỏa thuận với Oman, Saudi Arabia, Qatar và Kazakhstan dự kiến sẽ cung cấp thêm khoảng 273 triệu thùng dầu và 2 triệu tấn naphtha – nguyên liệu thiết yếu cho ngành hóa dầu – vào cuối năm nay.
Điểm mới trong chiến lược này là sự trao đổi lợi ích song phương. Hàn Quốc hỗ trợ các đối tác thiết lập cơ sở lưu trữ dầu thô và xây dựng các tuyến đường cung ứng thay thế tránh xa eo biển Hormuz. Đồng thời, quốc gia này cũng tăng cường nhập khẩu từ Mỹ, biến Washington trở thành một trong những nhà cung cấp năng lượng quan trọng hàng đầu để giảm bớt sự lệ thuộc vào Trung Đông.
Nội lực và dự trữ chiến lược
Một trong những lý do giúp Hàn Quốc chưa phải chạm đến kho dự trữ chiến lược quốc gia (Strategic Petroleum Reserve - SPR) là khả năng tối ưu hóa nguồn lực nội tại.
Chính phủ đã đẩy nhanh tiến độ đưa các lò phản ứng hạt nhân đang tạm dừng hoạt động trở lại lưới điện sớm hơn kế hoạch. Năng lượng hạt nhân một lần nữa khẳng định vai trò là "cột trụ" ổn định cho ngành công nghiệp xuất khẩu.
Tính đến tháng 4 năm 2026, Hàn Quốc tuyên bố đã ổn định được nguồn cung ở mức 80% so với thông thường. Các chuyên gia phân tích tại S&P Global nhận định rằng với tốc độ quản lý hiện tại, Seoul có khả năng chống chọi với biến động dầu mỏ cho đến ít nhất là tháng 7 hoặc tháng 8/2026 mà không gây ra "những tổn thương nghiêm trọng" cho cấu trúc kinh tế.
Thách thức phía trước
Mặc dù các nỗ lực ngắn hạn đang phát huy hiệu quả, sự ổn định của Hàn Quốc vẫn mong manh và phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị quốc tế. Nếu các cuộc đàm phán giữa chính quyền Mỹ và Iran đổ vỡ, một giai đoạn gián đoạn nguồn cung kéo dài sẽ là bài kiểm tra khắc nghiệt hơn đối với khả năng chịu đựng của Seoul.
Bên cạnh đó, áp lực chi phí mua dầu trên thị trường giao ngay với giá cao đang bào mòn ngân sách quốc gia. Dù tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Lee tăng cao nhờ những quyết sách năng lượng quyết liệt, chính phủ vẫn phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa việc trợ giá năng lượng và duy trì kỷ luật tài khóa.
Bài học từ Hàn Quốc là minh chứng rằng một quốc gia thiếu tài nguyên vẫn có thể bảo vệ nền kinh tế trước cú sốc năng lượng nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phản ứng linh hoạt.
Bằng cách kết hợp giữa quản trị rủi ro trong nước và đa dạng hóa đối tác quốc tế, Seoul không chỉ giải quyết bài toán thiếu hụt trước mắt mà còn đang tái định hình lại bản đồ an ninh năng lượng của mình để hướng tới sự bền vững dài hạn trong một thế giới đầy biến động.