Kinh tế địa phương

Với hàng loạt chính sách hỗ trợ từ miễn lệ phí đăng ký đến tư vấn thuế và kế toán, Quảng Ninh đang tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các hộ kinh doanh 'hóa thân' thành doanh nghiệp, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế địa phương.

Phá bỏ rào cản tâm lý và "điểm nghẽn" về thủ tục

Nằm trong chiến lược dài hạn nhằm chuyên nghiệp hóa nền kinh tế và duy trì vị thế dẫn đầu về Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Quảng Ninh đang đẩy mạnh lộ trình khuyến khích các hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. Không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt pháp lý, đây được xem là cuộc “thay máu” cần thiết để các cơ sở kinh doanh tiếp cận với cấu trúc quản trị hiện đại, minh bạch hóa tài chính và gia nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bằng những chính sách hỗ trợ thiết thực từ miễn giảm lệ phí đến tư vấn pháp lý, tỉnh đang nỗ lực xóa bỏ rào cản tâm lý, giúp các hộ kinh doanh tự tin bước ra khỏi “chiếc áo chật hẹp” của kinh tế gia đình để vươn tới quy mô bền vững hơn.

Theo bà Ngô Thị Xinh - một hộ kinh doanh tạp hóa nhiều năm tại Quảng Ninh chia sẻ: Hộ kinh doanh của bà chưa từng nghĩ đến việc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. Nhưng khi được chính quyền phường trực tiếp tuyên truyền, tư vấn tôi dần hiểu rõ hơn những lợi ích khi lên chuyển đổi lên doanh nghiệp. Trước giờ nguồn thu, lãi suất cửa hàng tạp hóa ít nên chưa dám làm. Tuy nhiên giờ được tư vấn thì tôi cũng hiểu thêm và đang cân nhắc xem mình có thể thành lập doanh nghiệp được không.

Thực tế tại Quảng Ninh, cũng như nhiều địa phương khác, các hộ kinh doanh cá thể từ lâu đã đóng vai trò là "mạch máu" quan trọng của nền kinh tế địa phương, giải quyết hàng nghìn lao động và đóng góp đáng kể vào ngân sách qua thuế khoán. Tuy nhiên, khi quy mô sản xuất và dịch vụ mở rộng, mô hình hộ kinh doanh bắt đầu bộc lộ những hạn chế về tư cách pháp nhân, khả năng xuất hóa đơn giá trị gia tăng và năng lực ký kết các hợp đồng lớn.

Để tháo gỡ nút thắt này, tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo các sở, ngành, đặc biệt là Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Cục Thuế triển khai các đợt tuyên truyền thực chất, đi thẳng vào lợi ích của người dân. Các thủ tục đăng ký chuyển đổi hiện nay đã được đơn giản hóa tối đa thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Tỉnh cũng áp dụng chính sách "ba không": không thu lệ phí đăng ký doanh nghiệp, không thu phí cung cấp thông tin doanh nghiệp lần đầu và không gây khó khăn trong việc kế thừa các giấy phép con từ hộ kinh doanh cũ. Chính sự quyết liệt trong cải cách hành chính đã tạo ra tâm lý an tâm, giúp các chủ hộ thấy rằng việc lên doanh nghiệp là một sự hỗ trợ chứ không phải là thêm gánh nặng quản lý.

Nguyên nhân khiến nhiều hộ kinh doanh còn "e dè" chưa muốn lên doanh nghiệp chủ yếu nằm ở nỗi lo về chi phí vận hành và sự phức tạp của hệ thống sổ sách, chứng từ. Thay vì đóng một khoản thuế khoán định kỳ, khi trở thành doanh nghiệp, chủ cơ sở phải đối mặt với các quy định khắt khe về kế toán, bảo hiểm xã hội cho người lao động và các cuộc thanh kiểm tra định kỳ.

Ông Lê Văn Độ - Chủ tịch UBND phường Hoàng Quế, cho biết: Địa phương hiện có khoảng 120 doanh nghiệp đang hoạt động và gần 500 hộ kinh doanh với nhiều ngành nghề đa dạng. Trong đó, nhiều hộ đã có quy mô doanh thu, lao động vượt tiêu chí doanh nghiệp nhỏ. Việc chuyển đổi lên doanh nghiệp được xác định là giải pháp quan trọng giúp mở rộng quy mô, tiếp cận nguồn vốn, đồng thời góp phần minh bạch hóa hoạt động kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đầu tháng 4/2026, UBND phường đã tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thủ tục chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Tại đây đã dành thời gian trao đổi, giải đáp trực tiếp các vướng mắc liên quan đến thủ tục chuyển đổi, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội và khả năng tiếp cận vốn. Nhiều nội dung thực tiễn như quyết toán thuế khoán và chuyển sang phương pháp kê khai đã được làm rõ.

Tạo đòn bẩy tài chính và nâng tầm quản trị cho doanh nghiệp mới

Việc chuyển đổi thành công chỉ là bước khởi đầu; vấn đề quan trọng hơn là làm sao để các doanh nghiệp này "sống khỏe" và phát triển sau khi thay đổi mô hình. Quảng Ninh đã xác định rõ: hỗ trợ sau chuyển đổi chính là chìa khóa để duy trì sự bền vững.

Một trong những đòn bẩy quan trọng nhất là khả năng tiếp cận tín dụng. Khi còn là hộ kinh doanh, việc vay vốn chủ yếu dựa trên tài sản thế chấp cá nhân với hạn mức thấp. Nhưng khi có tư cách pháp nhân và hệ thống sổ sách minh bạch, các doanh nghiệp mới thành lập dễ dàng tiếp cận các gói vay ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như các chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp của tỉnh. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các hộ kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch và logistics tại các địa bàn trọng điểm như Hạ Long, Móng Cái hay Vân Đồn.

Bên cạnh tài chính, tỉnh cũng chú trọng vào việc nâng cao "sức khỏe" quản trị. Các lớp đào tạo về quản lý nhân sự, kỹ năng maketing số và đặc biệt là hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử được tổ chức thường xuyên. Việc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn giúp họ thích ứng với yêu cầu của thị trường hiện đại, nơi mà tính minh bạch và tốc độ phản ứng là yếu tố sống còn.

Đặc biệt, trong bối cảnh Quảng Ninh đang đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, các doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh cũng nhận được sự hướng dẫn để tiếp cận các tiêu chuẩn sản xuất sạch hơn. Điều này giúp sản phẩm địa phương dễ dàng thâm nhập vào các hệ thống siêu thị lớn và hướng tới xuất khẩu, thay vì chỉ quanh quẩn ở thị trường bán lẻ truyền thống.

Chủ trương khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp tại Quảng Ninh không chỉ là mục tiêu về mặt con số để làm đẹp báo cáo PCI, mà là một bước đi chiến lược nhằm xây dựng đội ngũ doanh nhân địa phương bản lĩnh và chuyên nghiệp. Với sự đồng hành sát sao của chính quyền và sự chủ động đổi mới của chính các chủ hộ, cộng đồng doanh nghiệp Quảng Ninh chắc chắn sẽ ngày càng lớn mạnh, đóng góp xứng đáng vào mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành cực tăng trưởng toàn diện của phía Bắc.

Lê Cường