Doanh nhân

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Bùi Thanh Bình - Giám đốc Công ty TNHH T&M Forwarding Chi nhánh Hải Phòng, Tổng thư ký Hiệp hội Logistics Hải Phòng cho rằng, việc liên kết giữa các doanh nghiệp logistics chính là “chìa khóa” để tránh nguy cơ làm thuê ngay trên sân nhà và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

- Ông đánh giá như thế nào về tình hình hoạt động của các doanh nghiệp logistics Hải Phòng trong thời gian vừa qua trước bối cảnh địa chính trị thế giới đầy biến động và chi phí vận tải biển leo thang?

Trong thời gian vừa qua, hoạt động của các doanh nghiệp logistics tại Hải Phòng nhìn chung vẫn duy trì được sự ổn định, tuy nhiên cũng đang chịu nhiều sức ép lớn từ bối cảnh quốc tế.

Trước hết, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm logistics, cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng của miền Bắc, với sản lượng hàng hóa và hoạt động cảng biển duy trì ở mức cao, thu hút mạnh mẽ đầu tư trong, ngoài nước. Điều này cho thấy nền tảng của doanh nghiệp logistics tại Hải Phòng vẫn tương đối vững chắc.

Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Giá cước vận tải biển tăng mạnh, có thời điểm tăng hơn gấp đôi so với cuối năm 2025, đồng thời thời gian vận chuyển kéo dài do thay đổi hải trình. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu biến động mạnh cũng làm chi phí vận hành tăng cao, trong khi nhiều doanh nghiệp khó điều chỉnh giá cước kịp thời, dẫn đến suy giảm lợi nhuận.

Dù vậy, điểm đáng ghi nhận là các doanh nghiệp logistics Hải Phòng đã chủ động thích ứng khá tốt. Cụ thể, rà soát lại hợp đồng vận chuyển và điều khoản rủi ro. Tối ưu hóa vận hành, ứng dụng công nghệ để tiết giảm chi phí. Linh hoạt điều chỉnh kế hoạch sản xuất và giao hàng.

Nhìn chung, có thể nói rằng ngành logistics Hải Phòng đang trong giai đoạn chịu áp lực nhưng vẫn giữ được sự ổn định, đồng thời từng bước nâng cao năng lực chống chịu trước biến động toàn cầu.

Trong thời gian tới, để phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao giá trị dịch vụ logistics. Qua đó, giảm phụ thuộc vào biến động bên ngoài và nâng cao sức cạnh tranh.

- Trước những khó khăn leo thang, các doanh nghiệp cần phải có những giải pháp mang tính "đột phá" nào để tối ưu hóa chi phí và duy trì chuỗi cung ứng không bị đứt gãy, thưa ông?

Trước bối cảnh chi phí leo thang và chuỗi cung ứng tiềm ẩn nhiều rủi ro, các doanh nghiệp logistics cần những giải pháp mang tính đột phá, không chỉ để tối ưu chi phí mà còn đảm bảo tính liên tục của dòng chảy hàng hóa.

Theo tôi, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ. Tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng linh hoạt. Tăng cường liên kết và chia sẻ nguồn lực, trong đó, các doanh nghiệp cần hợp tác sâu hơn trong việc gom hàng, chia sẻ kho bãi và khai thác phương tiện, tuyến vận tải để tối ưu công suất, giảm chi phí đơn vị.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần tối ưu cấu trúc chi phí, nâng cao năng lực đàm phán, phát triển logistics xanh và bền vững. Cùng với đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị rủi ro.

Tôi cho rằng, đột phá ở đây không chỉ là đầu tư lớn mà là thay đổi tư duy vận hành từ bị động sang chủ động, từ đơn lẻ sang liên kết và từ truyền thống sang số hóa. Đây sẽ là nền tảng để doanh nghiệp logistics Việt Nam đứng vững và phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

- Theo ông, đâu là hướng đi để doanh nghiệp logistics nội địa Hải Phòng không bị lép vế, thậm chí trở thành “người làm thuê” trên chính sân nhà?

Để không trở thành “người làm thuê” ngay trên sân nhà, các doanh nghiệp logistics nội địa tại Hải Phòng đang dần hình thành những chiến lược liên minh theo hướng linh hoạt và thực chất hơn.

Thứ nhất, liên minh theo chuỗi dịch vụ. Các doanh nghiệp không còn hoạt động đơn lẻ mà đang kết nối với nhau theo chuỗi, từ vận tải nội địa, kho bãi, khai báo hải quan đến vận tải quốc tế. Việc liên kết này giúp doanh nghiệp nội có thể cung cấp dịch vụ trọn gói, đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn nước ngoài vốn có lợi thế về hệ sinh thái toàn cầu.

Thứ hai, liên minh theo năng lực bổ trợ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ tận dụng mô hình hợp tác như: gom hàng; chia sẻ kho bãi, phương tiện; phối hợp khai thác tuyến. Qua đó giảm chi phí, tối ưu tài sản và tăng sức cạnh tranh giá. Đây là cách nhiều doanh nghiệp logistics trong nước đang áp dụng để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Thứ ba, liên minh thông qua hiệp hội và mạng lưới ngành. Thông qua các tổ chức như hiệp hội logistics, diễn đàn ngành…, doanh nghiệp có thể kết nối đối tác trong và ngoài nước, chia sẻ thông tin thị trường hay tham gia chuỗi cung ứng lớn. Những nền tảng này đóng vai trò “bệ đỡ” để doanh nghiệp nội liên kết và mở rộng thị trường.

Thứ tư, liên minh với chính các “ông lớn” nước ngoài. Thay vì đối đầu hoàn toàn, nhiều doanh nghiệp Việt lựa chọn trở thành đối tác địa phương, tham gia một phần trong chuỗi dịch vụ của các tập đoàn quốc tế. Do các tập đoàn nước ngoài không thể tự làm toàn bộ tại thị trường Việt Nam, nên đây là cơ hội để doanh nghiệp nội vừa học hỏi, vừa giữ thị phần.

Thứ năm, liên minh theo hướng chuyển đổi số và nền tảng chung. Một số doanh nghiệp đang hợp tác phát triển: nền tảng quản lý vận tải; hệ thống chia sẻ dữ liệu; sàn giao dịch logistics, nhằm tạo ra “hạ tầng mềm” chung, giúp tăng tính minh bạch và hiệu quả vận hành.

Tóm lại, xu hướng liên minh của doanh nghiệp logistics Hải Phòng không còn mang tính hình thức mà đang chuyển sang liên kết thực chất - chia sẻ nguồn lực - cùng phát triển thị trường. Đây chính là “chìa khóa” để doanh nghiệp nội giữ vai trò chủ động, thay vì bị phụ thuộc ngay trên sân nhà.

- Để logistics tiếp tục phát triển bền vững và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố Cảng, doanh nghiệp có những kiến nghị cụ thể gì, thưa ông?

Để logistics phát triển đúng hướng và trở thành trụ cột tăng trưởng của Hải Phòng, cộng đồng doanh nghiệp đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch và đầu tư hạ tầng logistics đồng bộ. Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh quy hoạch và phát triển các trung tâm logistics, ICD, hệ thống kho bãi hiện đại đủ lớn và đồng bộ có tính liên kết kết nối. Đồng thời nâng cấp kết nối đa phương thức (đường bộ - cảng biển - đường sắt - đường thủy nội địa) để giảm chi phí và thời gian lưu thông hàng hóa.

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính và hải quan theo hướng số hóa. Tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, mở rộng cơ chế một cửa, ứng dụng công nghệ số trong quản lý để rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí không chính thức cho doanh nghiệp.

Thứ ba, có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp logistics nội địa. Xây dựng các chương trình ưu đãi tín dụng, thuế cho doanh nghiệp đầu tư kho bãi, phương tiện. Mặt khác, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao năng lực cạnh tranh. Tạo điều kiện để doanh nghiệp nội phát triển bền vững và giữ thị phần.

Thứ tư, thúc đẩy chuyển đổi số và logistics xanh. Ban hành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ, tự động hóa và phương tiện thân thiện môi trường, tiến tới hình thành hệ sinh thái logistics hiện đại, bền vững.

Thứ năm, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp - nhà trường - cơ quan quản lý để đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Thứ sáu, tăng cường vai trò điều phối và kết nối vùng. Cần có cơ chế điều phối thống nhất giữa Hải Phòng và các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, nhằm tối ưu luồng hàng, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống cảng biển.

Tôi tin rằng, nếu có sự đồng hành mạnh mẽ từ phía Nhà nước cùng với nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp, ngành logistics Hải Phòng hoàn toàn có thể phát triển đúng hướng, trở thành trụ cột quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của thành phố và khu vực.

- Trân trọng cảm ơn ông.

Bùi Hiền - Hải Ngân