Công nghệ
Đột phá trọng điểm từ phát triển nhà máy thông minh, công nghiệp phụ trợ
Thị trường sản xuất thông minh toàn cầu dự kiến đạt xấp xỉ 790 tỷ USD vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 14%.
Xu hướng vận hành nhà máy thông minh
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi sang sản xuất thông minh là yêu cầu sống còn. Thị trường sản xuất thông minh toàn cầu dự kiến đạt xấp xỉ 790 tỷ USD vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 14%. Bám sát các quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển nhà máy thông minh và công nghiệp phụ trợ như trọng điểm quốc gia.
Tại tọa đàm chuyên đề “Định hướng ngành nhà máy thông minh và công nghiệp phụ trợ tại Việt Nam” vừa diễn ra ngày 5/5 tại TP HCM, các chuyên gia - diễn giả đã chia sẻ về xu hướng tự động hóa, ứng dụng công nghệ 4.0, chuyển đổi xanh, kết nối chuỗi cung ứng và các giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ông Trần Văn Hòa, Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghiệp – Công nghiệp Hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh trực thuộc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng với chuỗi cung ứng toàn cầu, vai trò của ngành công nghiệp hỗ trợ ngày càng trở nên quan trọng. Đây không chỉ là nền tảng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, mà còn là yếu tố then chốt để thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn.
"Trung tâm Phát triển Công nghiệp – Công nghiệp Hỗ trợ TP Hồ Chí Minh được giao nhiệm vụ là đầu mối triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ, bao gồm: Kết nối cung – cầu giữa doanh nghiệp trong nước và các tập đoàn đa quốc gia; Hỗ trợ đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất; Xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường trong và ngoài nước; Đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi số và phát triển sản xuất thông minh. Trong đó, các hoạt động triển lãm, hội chợ chuyên ngành đóng vai trò đặc biệt quan trọng, là cầu nối trực tiếp giữa doanh nghiệp – đối tác – nhà mua hàng, góp phần thúc đẩy giao thương và hợp tác thực chất", ông Hòa nhấn mạnh và bày tỏ kỳ vọng về các hoạt động lồng ghép sự kiện, với diễn đàn chuyên môn sâu sẽ mang đến những góc nhìn có vai trò gợi mở quan trọng đối với vận hành nhà máy thông minh thời số hóa của doanh nghiệp.
PGS TS Đỗ Hương Lan, Trường Đại học Tài chính - Marketing (Bộ Tài chính) nhìn nhận, sản xuất thông minh và tự động hóa công nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật công nghiệp (IIoT), dữ liệu lớn, robot và các hệ thống sản xuất thông minh đang góp phần thay đổi căn bản phương thức vận hành của các nhà máy, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Cùng với đó, các ngành công nghiệp nền tảng như chuỗi cung ứng thông minh, công cụ dụng cụ và thiết bị phụ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái sản xuất hiện đại, hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ lực phát triển.
Tuy nhiên, theo bà Hương Lan, bên cạnh những cơ hội lớn, doanh nghiệp Việt Nam chúng ta vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức: chi phí chuyển đổi công nghệ cao, thiếu nguồn nhân lực số chất lượng cao, sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu và sự kết nối chưa chặt chẽ giữa doanh nghiệp sản xuất với các nhà cung cấp phụ trợ. Do đó, các ý kiến thực tiễn từ những người đang trực tiếp điều hành nhà máy, quản lý chuỗi cung ứng –có ý nghĩa quan trọng để cùng xây dựng giải pháp phù hợp, khả thi, giúp doanh nghiệp Việt Nam không chỉ theo kịp mà còn dẫn dắt xu hướng sản xuất thông minh trong khu vực.
Cơ hội phát triển nền công nghiệp bền vững
"Đối với ngành sản xuất hiện nay, “nhà máy thông minh” không còn là một khái niệm xa vời hay chỉ dành cho các tập đoàn lớn. Đây đang trở thành một định hướng phát triển rất quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng tốt hơn, tối ưu chi phí, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tăng khả năng cạnh tranh trong dài hạn.
Cùng với đó, công nghiệp phụ trợ đóng vai trò là nền tảng quan trọng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và quốc tế. Khi các doanh nghiệp trong nước có thể từng bước nâng cao năng lực sản xuất, làm chủ công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm và kết nối tốt hơn với các đối tác quốc tế, chúng ta sẽ có thêm nhiều cơ hội để phát triển một nền công nghiệp có chiều sâu, bền vững và có giá trị gia tăng cao hơn" theo bà Katie Nguyễn, Trưởng Đại diện Tập đoàn Sunwah tại TP.HCM; Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah (Việt Nam).
Chia sẻ tại sự kiện, đại diện Tập đoàn Sunwah (Việt Nam) cho biết tại Việt Nam, Sunwah đã hiện diện trong hơn 55 năm qua. Trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Sunwah Innovations được thành lập vào năm 2020 với mục tiêu thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp, chuyển đổi số và hợp tác xuyên biên giới. Thông qua các Trung tâm Đổi mới sáng tạo Sunwah tại TP.HCM, Đà Nẵng và Hà Nội, Sunwah Innovations đã và đang tạo ra các nền tảng kết nối giữa startup, doanh nghiệp, trường đại học, nhà đầu tư, chuyên gia và các đối tác quốc tế.
"Các hoạt động của Sunwah Innovations tập trung vào việc hỗ trợ doanh nghiệp và startup tiếp cận mạng lưới đối tác, nguồn lực tri thức, cơ hội đầu tư, chương trình ươm tạo, kết nối thị trường và hợp tác quốc tế. Chúng tôi tin rằng đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở những ý tưởng công nghệ mới, mà còn ở khả năng đưa các giải pháp đó vào thực tiễn, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện hiệu quả vận hành và thích ứng tốt hơn với những thay đổi của thị trường", bà nhấn mạnh; Đồng thời khẳng định niềm tin về phát triển công nghiệp hiện đại không chỉ cần công nghệ, mà còn cần một hệ sinh thái hợp tác rộng mở, nơi các doanh nghiệp sản xuất có thể kết nối với nhà cung cấp giải pháp, chuyên gia, tổ chức hỗ trợ, viện trường, nhà đầu tư và các đối tác quốc tế. Khi các bên cùng chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhận diện nhu cầu thực tế và cùng tìm kiếm giải pháp phù hợp, quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp Việt Nam sẽ trở nên thiết thực và hiệu quả hơn.
"Sunwah sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò là cầu nối, đồng hành cùng các sáng kiến giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ mới, mở rộng mạng lưới hợp tác và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển công nghiệp mới", bà nói.
Tại sự kiện, các diễn giả, chuyên gia cũng tập trung thảo luận về lộ trình phát triển, thách thức cũng như cơ hội bứt phá của ngành công nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Ban tổ chức cho biết, tọa đàm là hoạt động quan trọng trong chuỗi sự kiện chuẩn bị cho Triển lãm Nhà máy thông minh Việt Nam 2026 (Vietnam Smart Factory Expo 2026 - VSE 2026) và Triển lãm Quốc tế Ngũ kim và Dụng cụ phụ trợ Việt Nam 2026 (Vietnam Hardware Fair - VHF 2026), dự kiến diễn ra từ ngày 24/6 đến 26/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Sài Gòn (SECC), Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp cùng Uninet Exhibition (Singapore) tổ chức, với sự đồng hành của MICE EIMS Hàn Việt và Trung tâm Triển lãm và hội nghị Busan, Hàn Quốc (BEXCO). Với quy mô lên hơn 450 gian hàng trên diện tích 8.800 m², hai triển lãm dự kiến thu hút hơn 14.000 lượt khách tham quan chuyên ngành cùng đại diện từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Với vai trò hạt nhân, Ban tổ chức cho biết đến nay, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thuộc Bộ Tài chính đã và đang hợp tác chiến lược với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới để chuyển giao tri thức, xây dựng mô hình nhà máy thông minh và hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất. Tiếp nối những nỗ lực này, chuỗi sự kiện VSE & VHF 2026 cùng các tọa đàm chuyên đề với sự tham gia của NIC kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng chiến lược kết nối nguồn lực, thu hút đầu tư FDI chất lượng cao và khẳng định vị thế của công nghiệp Việt Nam trên bản đồ quốc tế.