Kinh tế địa phương

Tại buổi làm việc mới đây, ông Trần Anh Dũng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình khẳng định, sẽ xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng chậm trễ kéo dài, quyết tâm đưa nguồn lực công vào thực tế một cách hiệu quả và minh bạch.

Nhìn diện diện những “điểm nghẽn” thực tế

Theo báo cáo mới nhất từ Sở Tài chính tỉnh Ninh Bình, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 dành cho các dự án trọng điểm là 4.651,06 tỷ đồng, phân bổ cho danh mục 281 dự án. Đây là con số khổng lồ, mang theo kỳ vọng về một diện mạo hạ tầng hiện đại và đồng bộ cho vùng đất cố đô. Tuy nhiên, tính đến ngày 29/4/2026, kết quả giải ngân toàn tỉnh mới chỉ đạt 791,262 tỷ đồng, tương đương 17,01% kế hoạch đề ra.

Bóc tách số liệu có thể thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các lĩnh vực nông nghiệp, đang dẫn đầu với tỷ lệ giải ngân ấn tượng đạt 42,22% (tương ứng 503,343 tỷ đồng). Còn lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật mới chỉ đạt 9,44% (khoảng 287,919 tỷ đồng). Đáng chú ý, lĩnh vực nhà ở xã hội đến nay vẫn chưa phát sinh giá trị giải ngân.

Tại hội nghị kiểm điểm, các đại biểu đã thẳng thắn mổ xẻ nguyên nhân của sự chậm trễ này. "Nút thắt" lớn nhất vẫn nằm ở công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng (GPMB). Thực tế triển khai cho thấy, việc xác định nguồn gốc đất tại nhiều địa phương còn chồng chéo, đơn giá bồi thường và phương án hỗ trợ chưa nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ phía người dân.

Bên cạnh đó, những biến động từ thị trường cũng tác động tiêu cực đến tiến độ thi công. Tình trạng giá nguyên vật liệu xây dựng như cát, đá, thép tăng phi mã và nguồn cung khan hiếm đã khiến nhiều nhà thầu rơi vào tình trạng "vừa làm vừa chờ", thậm chí thi công cầm chừng để chờ điều chỉnh đơn giá.

Một nguyên nhân chủ quan khác được chỉ rõ là sự phối hợp thiếu nhịp nhàng giữa các sở, ngành và chủ đầu tư. Công tác lập hồ sơ thanh quyết toán tại một số đơn vị còn chậm, có tâm lý "dồn toa" vào cuối năm. Đặc biệt, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp khiến công tác chuyển giao dự án về cấp xã quản lý bước đầu gặp lúng túng về cơ chế và quy trình phối hợp.

Siết chặt kỷ luật công vụ “Rõ người, rõ việc, rõ lộ trình”

Trước thực trạng trên, ông Trần Anh Dũng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo với thái độ kiên quyết. Ông Dũng nhấn mạnh: Đầu tư công là nguồn lực cốt lõi để duy trì nhịp độ phát triển, không thể để nguồn vốn "nằm chờ" dự án vì những lý do chủ quan.

Để bứt phá trong những tháng tiếp theo, UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm nguyên tắc: “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ lộ trình thực hiện”. Đây không chỉ là phương châm làm việc mà còn là thước đo cứng để đánh giá xếp loại cán bộ, công chức vào dịp cuối năm.

Các giải pháp trọng tâm được đưa ra bao gồm: Rà soát và phân loại dự án ưu tiên dồn lực cho các dự án trọng điểm, các công trình đã có khối lượng hoàn thành để thực hiện thanh toán ngay. Đặc biệt, đối với mảng nhà ở xã hội đang "giậm chân tại chỗ", các đơn vị liên quan phải ngay lập tức rà soát hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ thi công để sớm có kết quả giải ngân thực tế.

Trong đó, cơ chế báo cáo nghiêm ngặt, thủ trưởng các sở, ban, ngành và các chủ đầu tư phải thực hiện chế độ báo cáo tiến độ theo tuần đối với dự án trọng điểm. Mọi vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền phải được tổng hợp và đề xuất phương án xử lý ngay để UBND tỉnh xem xét, quyết định, tuyệt đối không để văn bản "ngâm" trên bàn giấy.

Sở Tài chính tăng cường giám sát, kiểm tra dòng vốn; Văn phòng UBND tỉnh theo sát để tham mưu kịp thời các chỉ đạo của Trung ương và Tỉnh ủy. Cấp xã, phường cần chủ động "đi trước một bước" trong công tác dân vận, phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý dự án để tháo gỡ vướng mắc về GPMB ngay từ cơ sở, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân nhưng không làm ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Các chủ đầu tư cần chủ động triển khai các giải pháp linh hoạt, phối hợp liên ngành để xử lý các vấn đề về cơ chế giá, đảm bảo nhà thầu có đủ điều kiện và nguồn lực để duy trì nhịp độ thi công trên công trường.

Kết luận hội nghị, ông Tần Anh Dũng - Phó Chủ tịch tỉnh khẳng định: Việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Ninh Bình quyết tâm giải quyết triệt để các tồn đọng, đưa các công trình sớm về đích, góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng bền vững của tỉnh trong năm 2026.

Huệ Cường