Kinh tế thế giới

Đây là một trong những nội dung được thảo luận tại Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AECC) lần thứ 27 diễn ra tại Cebu của Philippines, trước thềm Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48.

Tại hội nghị, các Bộ trưởng Kinh tế trong khu vực, trong đó có Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore Gan Kim Yong tái khẳng định cam kết duy trì thương mại mở và chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu trước những diễn biến tại Trung Đông.

Các Bộ trưởng cũng tiếp tục thúc đẩy những khuyến nghị từ cuộc họp đặc biệt của AECC ngày 30/4 nhằm ứng phó với các diễn biến thay đổi nhanh chóng trong khu vực.

Một trong những khuyến nghị đáng chú ý là đẩy nhanh quá trình đưa Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN nâng cấp (ATIGA nâng cấp) vào thực thi. Hiệp định này hiện vẫn cần hoàn tất quá trình phê chuẩn trước khi chính thức có hiệu lực.

ATIGA lần đầu có hiệu lực vào năm 2010 nhằm tạo khuôn khổ pháp lý cho việc lưu chuyển tự do hàng hóa trong khu vực và đến nay đã xóa bỏ 99% dòng thuế quan giữa các quốc gia thành viên.

Hiệp định được nâng cấp vào tháng 10/2025 để xử lý những thách thức vượt ra ngoài vấn đề thuế quan, bao gồm sự phức tạp về quy định, các biện pháp phi thuế quan, gián đoạn chuỗi cung ứng và quá trình chuyển đổi số.

Các nội dung mới đáng chú ý gồm tăng cường minh bạch đối với các biện pháp phi thuế quan, công nhận đầy đủ về mặt pháp lý đối với chứng nhận xuất xứ điện tử, cũng như thiết lập khuôn khổ mới đối với các mặt hàng thiết yếu trong trường hợp xảy ra khủng hoảng nhân đạo.

Sau khi được phê chuẩn, ATIGA sẽ tạo điều kiện để các quốc gia ASEAN triển khai các cam kết hợp tác và ứng phó khủng hoảng trong bối cảnh tình hình Trung Đông hiện nay.

Trong một tuyên bố riêng hôm thứ Năm vừa qua, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Philippines Cristina Roque cho biết chi phí năng lượng tăng cao và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng đang tiếp tục tác động tới các nền kinh tế ASEAN cũng như đời sống người dân.

“Chúng ta có mặt ở đây không chỉ để ứng phó với những sức ép này, mà còn để bảo đảm khu vực tiếp tục duy trì tính mở, ổn định và phát triển”, bà nói.

Dự kiến các nhà lãnh đạo ASEAN sẽ ra tuyên bố chung về phản ứng tập thể của khối trước căng thẳng Trung Đông.

Tuyên bố chung này nhiều khả năng sẽ nêu rõ các biện pháp mà các nước thành viên sẽ triển khai nhằm tăng cường an ninh năng lượng, ổn định thị trường, nâng cao khả năng chống chịu tài chính và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Ngoài ra, tuyên bố chung cũng sẽ đề cập tới an ninh lương thực, chuỗi cung ứng nông nghiệp và công tác ứng phó nhân đạo trong khu vực.

Phó Thủ tướng Gan Kim Yong cho biết Singapore đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác ASEAN nhằm thúc đẩy các chuỗi cung ứng bền vững, đồng thời phát triển kinh tế số và kinh tế xanh.

“Singapore sẽ tiếp tục theo dõi sát các diễn biến toàn cầu và duy trì vai trò là đối tác mang tính xây dựng trong việc thúc đẩy các ưu tiên hội nhập khu vực. Chúng tôi cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác trong ASEAN, nhằm bảo đảm khu vực tiếp tục giữ vững vị thế là một đối tác thương mại đáng tin cậy, kết nối và cởi mở”, ông Gan Kim Yong nói.

Bên cạnh đó, các Bộ trưởng cũng thảo luận về Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA), đồng thời tái khẳng định tiến trình hoàn tất và ký kết hiệp định này trong năm nay vẫn đang đi đúng lộ trình.

Đây sẽ là hiệp định kinh tế số toàn diện đầu tiên của khu vực, bao gồm các cam kết thúc đẩy luồng dữ liệu xuyên biên giới đáng tin cậy, thương mại số xuyên suốt và bảo vệ các thông tin sở hữu độc quyền quan trọng.

Hiệp định cũng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp số, đặc biệt là doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, mở rộng quy mô hoạt động ra toàn khu vực và xa hơn nữa.

Đối với kinh tế xanh, các Bộ trưởng đã thống nhất các bước tiếp theo liên quan tới những sáng kiến ưu tiên về trung hòa carbon, trong đó có việc triển khai nghiên cứu tính khả thi cho một Hiệp định Khung Kinh tế Xanh ASEAN dựa trên các quy tắc chung.

Các nước cũng đạt thêm tiến triển trong sáng kiến lưới điện ASEAN, đồng thời kêu gọi đẩy nhanh xây dựng khuôn khổ cho hệ thống cáp điện ngầm dưới biển, yếu tố thiết yếu đối với hoạt động nhập khẩu năng lượng.

Cẩm Anh