Thị trường vàng

Tính đến 14h00 ngày 10/5/2026 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao ngay ở mức 4.713,7 USD/ounce, ghi nhận tăng 28,1 USD/ounce trong phiên trước. Dù giá vàng đã điều chỉnh khoảng 14% kể từ mức đỉnh hồi tháng 1/2026 là 5.500 USD/ounce dưới nhiều tác động vĩ mô như xung đột địa chính trị, môi trường lãi suất cao kéo dài,... kim loại quý này vẫn duy trì vị thế là tài sản thanh khoản quan trọng.

Làn sóng mua vào bán ra từ các ngân hàng trung ương

Nhiều ngân hàng trung ương đã đồng loạt bán ra dự trữ vàng với quy mô lớn chưa từng có. Theo dữ liệu mới công bố từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã bán ròng khoảng 30 tấn vàng trong tháng 3/2026, đánh dấu một trong những đợt điều chỉnh dự trữ đáng chú ý thời gian gần đây.

Trong số các bên bán ra, Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia gây chú ý lớn nhất khi ghi nhận lượng bán tới 60 tấn vàng chỉ trong tháng 3. Nga cũng giảm dự trữ khoảng 16 tấn, trong khi Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan (SOFAZ) bán ròng 22 tấn trong quý I/2026.

Bà Natalia Milchakova, chuyên gia phân tích trưởng tại Freedom Finance Global nhìn nhận việc bán vàng để tài trợ thâm hụt ngân sách có thể sẽ tiếp diễn trong bối cảnh chi tiêu chính phủ tăng mạnh so với kế hoạch ban đầu. Động thái này không phải là bất thường, mà tương đồng với cách nhiều ngân hàng trung ương, đặc biệt ở các nền kinh tế đang phát triển xử lý áp lực tài khóa.

Tương tự, chuyên gia Nicky Shields của MKS PAMP nhận định vàng đang thực hiện chính xác những gì nó được thiết kế để làm. “Nói cách khác, khi hệ thống tài chính toàn cầu xuất hiện bất ổn và niềm tin vào tiền tệ hay các tài sản tài chính suy giảm, vàng lại trở thành nơi trú ẩn và nguồn thanh khoản cuối cùng mà các quốc gia có thể sử dụng để bảo vệ nền kinh tế của mình”. Điều này cho thấy vai trò của vàng đang thay đổi mạnh, không chỉ là tài sản dự trữ an toàn, mà còn là “phao cứu sinh” giúp các quốc gia huy động tiền mặt trong thời kỳ khủng hoảng.

Tuy nhiên, đằng sau làn sóng bán vàng của một số quốc gia, xu hướng dài hạn của thế giới vẫn là tích lũy vàng nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD và tái cấu trúc hệ thống tài chính quốc tế. Trung Quốc đang nổi lên như trung tâm của quá trình này.

Theo Kitco, dữ liệu dự trữ mới nhất từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cho thấy cơ quan này đã mua thêm 5 tấn vàng trong tháng 3/2026, đồng thời kéo dài chuỗi tăng dự trữ vàng hàng tháng lên 17 tháng liên tiếp, nâng tổng dự trữ lên 2.313 tấn. Nhưng tham vọng của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở việc tích lũy kim loại quý mà còn hướng tới việc xây dựng “cơ sở hạ tầng niềm tin” mới cho hệ thống tài chính toàn cầu.

Việc một số quốc gia như Campuchia chấp nhận lưu ký vàng tại Trung Quốc cho thấy Bắc Kinh đang từng bước hình thành một mạng lưới custody vàng (hệ thống lưu ký, bảo quản và xác nhận quyền sở hữu tài sản cho các tổ chức hoặc quốc gia khác), đối trọng với các trung tâm tài chính truyền thống như London và New York.

Song song với đó, khối BRICS+ hiện nắm giữ hơn 6.000 tấn vàng, trực tiếp kéo tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu xuống vùng thấp kỷ lục 57-58%. Trong một thế giới ngày càng phân cực bởi xung đột địa chính trị và các lệnh trừng phạt tài chính, vàng được xem là tài sản có thể đứng ngoài mọi hệ thống kiểm soát quyền lực tiền tệ. Ba Lan vẫn duy trì mục tiêu nâng dự trữ lên 700 tấn bất chấp giá vàng ở vùng đỉnh lịch sử, trong khi Cộng hòa Séc và Ấn Độ tiếp tục duy trì lực mua ổn định, phản ánh niềm tin ngày càng lớn vào tài sản hữu hình thay vì trái phiếu và các cam kết nợ công bằng giấy.

Vàng đối mặt kịch bản phân hóa mạnh

Theo một chuyên gia phân tích, các thay đổi nhân sự tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cùng biến động xung đột tại Trung Đông sẽ là những biến số quyết định xu hướng giá vàng trong nửa cuối năm 2026. Trong đó, khả năng ông Kevin Warsh sẽ giữ vai trò Chủ tịch Fed vào tháng 5/2026 thay ông Jerome Powell và theo định hướng chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump, mục tiêu là làm suy yếu đồng USD nhằm thúc đẩy xuất khẩu và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Dù vậy, ông Jerome Powell vẫn có thể tiếp tục hiện diện trong Hội đồng Thống đốc Fed, tạo ra rào cản pháp lý và quyền lực đối với bất kỳ sự chuyển hướng chính sách mạnh mẽ nào. Nếu chính quyền ông Trump thành công trong việc loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của ông Powell, ông Kevin Warsh có thể triển khai các chương trình nới lỏng tiền tệ quy mô lớn hơn nhiều so với hiện tại. Đây được xem là kịch bản có thể kích hoạt một đợt tăng giá bùng nổ mới của vàng.

Trong khi đó, tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục đóng vai trò là yếu tố gây áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu. Lạm phát năng lượng khiến Fed rơi vào thế khó, nếu duy trì lãi suất cao để chống lạm phát, chi phí cơ hội nắm giữ vàng sẽ gia tăng; nhưng nếu nới lỏng quá sớm, áp lực lạm phát có nguy cơ quay trở lại. Điều này tạo ra áp lực hai chiều lên giá vàng giữa nhu cầu trú ẩn và môi trường lãi suất cao.

Vị chuyên gia cũng dự báo trong trường hợp Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, đồng thời eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn, giá dầu có thể giảm về vùng 90 USD/thùng. Khi đó, “phí rủi ro” địa chính trị của vàng sẽ suy giảm, nhưng đổi lại thị trường có thể bước vào một chu kỳ nới lỏng tiền tệ mới trên quy mô toàn cầu.

Một số tổ chức tài chính lớn cũng đưa ra các kịch bản dự báo giá vàng đến cuối năm nay. Trong kịch bản tích cực, xung đột Trung Đông hạ nhiệt, lạm phát năng lượng giảm và Fed bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ. Goldman Sachs dự báo giá vàng có thể đạt 5.400 USD/ounce vào cuối năm 2026.

Ngược lại, trong kịch bản tiêu cực căng thẳng Trung Đông kéo dài buộc các nền kinh tế mới nổi phải bán tháo vàng để nhập khẩu năng lượng và ổn định ngân sách, khiến giá vàng có thể bị kéo về vùng 4.000-4.400 USD/ounce. Đây là thời điểm cần theo dõi sát các thay đổi chính sách từ Washington và Bắc Kinh, cũng như diễn biến địa chính trị tại eo biển Hormuz, nơi đang trở thành “phong vũ biểu” của áp lực thanh khoản toàn cầu trong thời kỳ tái cấu trúc tài chính mới.

Diễm Ngọc