Mặt trận

Chiều 11/5, tại phiên làm việc đầu tiên của Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, Trung tâm thảo luận số 5 đã tập trung thảo luận chủ đề: “Đổi mới phương thức hoạt động, xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận gần dân, sát dân, đồng hành cùng nhân dân; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Phát biểu tại Trung tâm thảo luận số 5, Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai nhấn mạnh: “Việc tổ chức thảo luận tại các trung tâm có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy dân chủ, tập trung trí tuệ và kinh nghiệm thực tiễn của các đại biểu dự Đại hội. Qua đó tiếp tục hoàn thiện các luận điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp lớn của công tác Mặt trận trong nhiệm kỳ mới”.

Theo bà Mai, chủ đề của Trung tâm thảo luận số 5 gắn với Chương trình hành động số 4 và Chương trình hành động số 7 trong dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội. Trong đó, đổi mới phương thức hoạt động, xây dựng đội ngũ cán bộ gần dân, sát dân và thúc đẩy chuyển đổi số được xác định là hai nội dung trọng tâm nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu, phương châm Đại hội đề ra.

Bà Mai cho biết dự thảo Báo cáo chính trị đã bám sát chủ trương của Đảng, kế thừa 6 chương trình hành động của nhiệm kỳ trước và bổ sung thêm chương trình mới về tham gia công trình khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam.

Từ thực tiễn hoạt động thời gian qua, bà đánh giá MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên đã có nhiều cố gắng trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tăng cường đối thoại, lắng nghe nhân dân, tham gia giám sát và phản biện xã hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động của Mặt trận ở một số nơi vẫn còn lúng túng, việc ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều giữa các cấp.

Theo bà Mai, phương thức tuyên truyền, vận động nhân dân ở nhiều nơi còn chậm đổi mới trước sự thay đổi nhanh chóng của xã hội. Vì vậy, bà đề nghị các đại biểu tập trung phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong tổ chức bộ máy, công tác cán bộ và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận.

Làm rõ hơn nội dung chuyển đổi số trong hoạt động của các tổ chức thành viên, bà Phạm Thị Hương Giang - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Công tác Phụ nữ, TƯ Hội LHPN Việt Nam cho biết Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam hiện có hơn 20 triệu hội viên và đã xác định đổi mới phương thức hoạt động, trọng tâm là ứng dụng công nghệ thông tin, là khâu đột phá trong nhiệm kỳ Đại hội Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII.

Theo bà Giang, chuyển đổi số không chỉ là thay đổi cách làm mà còn giúp tổ chức Hội tiếp cận phụ nữ qua nhiều kênh, đặc biệt là kênh số, để nắm bắt sát hơn nhu cầu của hội viên. Trong thời gian qua, nhiều mô hình mới đã được triển khai như “Chi hội số”, “Phụ nữ số”, “Chợ số”, “Phụ nữ giúp nhau chuyển đổi số”. Hội cũng bước đầu hình thành nền tảng số phục vụ kết nối, quản lý hội viên thông qua ứng dụng “Phụ nữ Việt Nam”.

Cùng với đó, công tác truyền thông, vận động phụ nữ được triển khai theo hướng đa nền tảng thông qua mạng xã hội, hội nghị trực tuyến, infographic nhằm truyền tải chính sách, kỹ năng và kiến thức thiết thực cho phụ nữ, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bà Giang cho biết, chuyển đổi số cũng được gắn với hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, tham gia thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và nâng cao năng lực số khi tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Tuy nhiên, theo bà, quá trình chuyển đổi số vẫn còn nhiều khó khăn khi năng lực số của đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, hạ tầng kỹ thuật ở nhiều địa bàn còn hạn chế. Người cao tuổi, phụ nữ vùng dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế vẫn gặp nhiều trở ngại trong tiếp cận công nghệ.

Từ thực tế đó, bà Phạm Thị Hương Giang đề xuất xây dựng hệ sinh thái số thống nhất trong toàn hệ thống Mặt trận thay vì mỗi tổ chức có một ứng dụng riêng lẻ. Theo bà, việc hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung sẽ giúp chia sẻ thông tin, nhu cầu của hội viên, đoàn viên hiệu quả hơn, đồng thời từng bước kết nối với Mặt trận số và các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Bà cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực số và tư duy dữ liệu; trong đó mỗi cán bộ Hội không chỉ là người tổ chức phong trào mà còn là người hướng dẫn kỹ năng số, kết nối nguồn lực và hỗ trợ phụ nữ trước những rủi ro mới trong xã hội số.

Ở góc độ phát triển kinh tế biển và ứng dụng khoa học công nghệ, PGS, TS Võ Sĩ Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Khánh Hòa, cho rằng cần nhìn nhận đúng vai trò của Chương trình hành động số 07 trong dự thảo văn kiện Đại hội. Theo ông, nếu chỉ hiểu đây là chương trình về chuyển đổi số trong hoạt động của Mặt trận thì chưa đầy đủ, bởi trọng tâm lớn hơn là thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ông Võ Sĩ Tuấn nhấn mạnh chuyển đổi số rất quan trọng, song đó chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều cốt lõi của Chương trình hành động số 07 phải là thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào thực tiễn phát triển đất nước. Lấy ví dụ từ lĩnh vực nuôi biển, ông cho rằng thực trạng ứng dụng khoa học công nghệ trong nuôi trồng thủy sản hiện nay còn rất hạn chế, đặc biệt tại các vùng biển đảo của người dân. Theo ông, hoạt động nuôi biển vẫn chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, tự phát, mạnh ai nấy làm nên khó áp dụng công nghệ cao và khó chống chịu trước thiên tai, biến đổi khí hậu.

Ông dẫn chứng thiệt hại lớn trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản tại Quảng Ninh, Hải Phòng thời gian qua cho thấy hạ tầng và trình độ công nghệ hiện nay chưa đủ khả năng thích ứng với điều kiện thời tiết cực đoan. Trong khi đó, nhu cầu phát triển nuôi biển công nghiệp công nghệ cao là rất lớn nhưng người dân khó có thể tự triển khai nếu thiếu sự liên kết.

Theo ông Tuấn, đây chính là vai trò quan trọng của Mặt trận trong việc kết nối doanh nghiệp, nhà khoa học, hiệp hội ngành nghề và người dân để hình thành các mô hình nuôi biển công nghệ cao. Ông cũng cho rằng cán bộ Mặt trận không nhất thiết phải giỏi chuyên môn ở tất cả các lĩnh vực, nhưng cần biết huy động chuyên gia, sử dụng đúng nguồn lực để phát huy vai trò kết nối. Trước mắt, ông đề xuất lựa chọn một số địa phương để xây dựng các mô hình điểm về ứng dụng khoa học công nghệ trong nuôi biển công nghiệp hiện đại, qua đó tạo ra kết quả thực chất và khẳng định vai trò của Mặt trận trong phát triển kinh tế biển.

Có thể thấy, các ý kiến tại Trung tâm thảo luận số 5 cho thấy đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết của hệ thống MTTQ Việt Nam, nhằm phát huy tốt hơn vai trò đồng hành cùng nhân dân trong giai đoạn phát triển mới.

Bài: Thanh Trà - Ảnh: Quốc Tuấn