24h
Quảng Ninh: Xử lý nghiêm doanh nghiệp đốt rác "chui"
Từ những phản ánh của người dân về khói bụi, Công ty Đức Nhuận Phát bị cơ quan chức năng Quảng Ninh phát hiện hàng loạt sai phạm môi trường nghiêm trọng.
Vừa qua, đoàn kiểm tra liên ngành do Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh dẫn đầu đã tiến hành kiểm tra bất ngờ tại Cụm công nghiệp Phương Nam, phường Yên Tử. Hoạt động này mở đầu cho đợt siết chặt kỷ cương môi trường tại các khu công nghiệp trên địa bàn.
Doanh nghiệp "phớt lờ" pháp luật môi trường
Cuộc kiểm tra tập trung vào việc xác minh những phản ánh của cộng đồng dân cư về hiện tượng ô nhiễm không khí tại các khu vực lân cận Bạch Bằng 1, Hợp Thành và Hồng Hà, nơi có nhiều nhà máy đang hoạt động sản xuất công nghiệp nặng. Kết quả kiểm tra thực tế tại Nhà máy sản xuất, gia công và tái chế kim loại màu do Công ty TNHH Đức Nhuận Phát Việt Nam làm chủ đầu tư đã phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong việc chấp hành quy định pháp luật của doanh nghiệp.
Tại khu vực phía sau nhà xưởng, lực lượng chức năng phát hiện một lò đốt chất thải đang vận hành để tiêu hủy trái phép bao bì và các loại phế liệu thải. Hành vi này khiến một lượng lớn khí thải độc hại, bụi mịn và mùi hôi nồng nặc phát tán trực tiếp ra môi trường xung quanh mà không hề qua bất kỳ hệ thống xử lý lọc bụi hay khử mùi nào. Ghi nhận tại hiện trường, khối lượng chất thải rắn thông thường bị tiêu hủy trái quy định lên tới 352,7 kg.
Nghiêm trọng hơn, khi đi sâu vào rà soát hồ sơ pháp lý, đoàn công tác xác định Công ty TNHH Đức Nhuận Phát Việt Nam dù đã đi vào hoạt động sản xuất thực tế nhưng vẫn chưa có giấy phép môi trường do UBND cấp tỉnh cấp. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, bởi theo quy định, doanh nghiệp này bắt buộc phải sở hữu giấy phép môi trường trước khi vận hành nhà máy. Việc cố tình hoạt động “chui” khi chưa đủ điều kiện pháp lý cho thấy sự thiếu trách nhiệm của chủ đầu tư trong công tác bảo vệ môi trường.
Căn cứ vào các sai phạm, Đoàn kiểm tra đã yêu cầu Công ty chấm dứt ngay hoạt động đốt chất thải. UBND phường Yên Tử đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với 2 hành vi vi phạm của Công ty TNHH Đức Nhuận Phát Việt Nam để xử lý theo quy định, gồm: Không có giấy phép môi trường theo quy định và đốt chất thải rắn thông thường trái quy định về bảo vệ môi trường.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Thuận – Giám đốc Công ty Luật Bạch Đằng Giang, hành vi của doanh nghiệp không chỉ là sự bất cẩn trong vận hành mà là những vi phạm có tính chất nghiêm trọng và hệ thống.
Luật sư Thuận nhấn mạnh rằng, giấy phép môi trường là "giấy thông hành" bắt buộc để một doanh nghiệp bắt đầu sản xuất thực tế. Việc Công ty Đức Nhuận Phát tự ý đi vào hoạt động khi chưa được UBND cấp tỉnh Quảng Ninh cấp phép là hành vi hoạt động “chui”, vi phạm trực tiếp Luật Bảo vệ môi trường 2020. Hành vi này cho thấy sự coi thường kỷ cương pháp luật, tiềm ẩn rủi ro rất lớn vì các hệ thống xử lý chất thải chưa được cơ quan chuyên môn thẩm định và phê duyệt chất lượng.
Việc tiêu hủy hơn 350 kg chất thải thông thường bằng lò đốt không qua xử lý là hành vi cố ý gây ô nhiễm môi trường. Việc này không chỉ vi phạm quy định về quản lý chất thải rắn mà còn xâm phạm đến quyền được sống trong môi trường trong lành của cộng đồng dân cư khu vực lân cận như Bạch Bằng 1, Hợp Thành và Hồng Hà – Luật sư Thuận cho biết thêm.
Xử phạt 327 triệu đồng và đình chỉ hoạt động
Căn cứ vào các quy định tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP, ngày 11/5, Chủ tịch UBND phường Yên Tử đã ký Quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền lên tới 327 triệu đồng. Cụ thể, phạt 320 triệu đồng do hoạt động không có Giấy phép môi trường và 7 triệu đồng đối với hành vi tiêu hủy rác thải trái pháp luật. Cùng với đó, doanh nghiệp này còn bị phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động các nguồn phát sinh chất thải trong thời hạn 3 tháng, đồng thời buộc phải chuyển giao toàn bộ số rác thải cho đơn vị có chức năng xử lý theo đúng quy định.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Thuận nhận định rằng mức phạt dành cho doanh nghiệp không đơn thuần là một con số tài chính, mà còn phản ánh rõ nét tính chất nghiêm trọng của các sai phạm dựa trên khung pháp lý của Nghị định số 45/2022/NĐ-CP.
Theo phân tích của Luật sư Thuận, tổng mức phạt dành cho Công ty Đức Nhuận Phát được cấu thành từ 2 nhóm hành vi độc lập, trong đó hành vi hoạt động không có giấy phép môi trường được coi là lỗi vi phạm điều kiện tiên quyết đặc biệt nghiêm trọng. Đối với các dự án thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND cấp tỉnh, Nghị định 45 quy định mức phạt rất nặng cho hành vi này, thường dao động trong khung từ 300 đến 320 triệu đồng đối với tổ chức. Bên cạnh đó, hành vi đốt chất thải rắn trái quy định dù ghi nhận khối lượng thực tế là 352,7 kg nhưng tính chất nguy hại lại nằm ở việc phát tán khí thải trực tiếp ra môi trường, do đó mức phạt sẽ được tính toán dựa trên khối lượng rác thải kết hợp với các tình tiết tăng nặng liên quan.
Đặc biệt, Luật sư Thuận còn cho rằng, việc cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh áp dụng hình thức tạm đình chỉ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp là một quyết định đúng. Bởi hình phạt đình chỉ hoạt động mới là biện pháp răn đe thực sự. Nó buộc doanh nghiệp phải dừng việc tạo ra lợi nhuận bất chấp để tập trung khắc phục hệ thống xử lý môi trường. Nếu không có hình phạt bổ sung này, doanh nghiệp có thể sẽ nộp phạt rồi tiếp tục vi phạm, coi tiền phạt như một “chi phí vận hành” rẻ tiền.