Cà phê doanh nhân

Ông Mã Thanh Danh - Phó Tổng Giám đốc KIDO Group:

Đã ba năm trôi qua kể từ khi ChatGPT xuất hiện, thế giới đang đứng giữa ranh giới của những giá trị nhận được và những rủi ro phải đánh đổi. Theo báo cáo của PwC năm 2025, có tới 80% doanh nghiệp có CEO áp dụng AI vào vận hành, nhưng tỷ lệ thành công thực tế chỉ dừng lại ở mức khiêm tốn là 38%. Những con số này cho thấy một thực trạng: việc sở hữu công cụ mạnh không đảm bảo tạo ra giá trị cao.

Thậm chí, việc giao phó quyền quyết định cho AI mà thiếu sự kiểm soát đang dẫn đến những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng. Tôi muốn nhắc lại sự kiện tập đoàn tư vấn Deloitte tại Úc bị kiện vào năm ngoái do những báo cáo "ảo" sinh ra bởi AI, hay việc OpenAI đối mặt với cáo buộc khi AI tư vấn những nội dung không phù hợp cho trẻ em.

Tại KIDO Group, tôi chọn cách tiếp cận không "FOMO" (sợ bỏ lỡ cơ hội). Thay vì vội vã chạy đua theo các ứng dụng mới nhất, tôi chọn cách lùi lại để thiết kế mô hình sử dụng AI đúng mục đích trước khi triển khai. Đối với tôi, việc kiểm định, đánh giá và kiểm soát (audit) các nội dung do AI tạo ra, từ video đến văn bản, phải được đặt nặng hơn việc tạo ra con AI đó. Khi doanh nghiệp tung ra bất kỳ sản phẩm nội dung nào, ngôn từ và thông tin phải đạt độ chuẩn xác tuyệt đối.

Mô hình vận hành của chúng tôi dựa trên việc thiết kế dữ liệu chuẩn ngay từ đầu. Tôi ưu tiên tích hợp AI qua các nền tảng tương tác quen thuộc như Zalo hoặc Telegram, nhưng yêu cầu hệ thống phải thực hiện việc lục tìm thông tin trong thư viện dữ liệu nội bộ của công ty trước. Nếu dữ liệu chuẩn của chúng tôi không cung cấp được giải pháp, hệ thống mới được phép tương tác với các mô hình ngôn ngữ lớn bên ngoài như ChatGPT. Đây là cách tôi bảo vệ tính nguyên bản và độ tin cậy của thông tin doanh nghiệp.

Tôi cũng chú trọng việc xây dựng "kỹ năng" (skill) chuyên biệt cho AI. Trong kỷ nguyên hiện nay, việc AI tạo ra nội dung gì không quan trọng bằng việc nó sở hữu kỹ năng đúng và được nâng cấp liên tục để giải quyết các bài toán cụ thể. Song song đó, tôi thiết lập những quy định nghiêm ngặt về "đạo đức công ty". Những yếu tố cốt lõi như biểu trưng, câu chuyện thương hiệu hay các thông điệp phản hồi khách hàng được lập trình để AI "ghim vào bộ nhớ" vĩnh viễn và không được phép sai sót.

Để hiện thực hóa chiến lược này, tôi áp dụng mô hình 5 chữ T gồm: Thử nghiệm công cụ, Thiết kế lại mô hình phù hợp, tạo sự Thích thú cho nhân viên, xây dựng niềm Tin và cuối cùng là xác lập Tầm nhìn về một "hệ điều hành AI" toàn diện.

Tôi muốn nhấn mạnh rằng việc giao quyền chủ thể quyết định cho AI là một hành động nguy hiểm. Khi chúng ta không còn khả năng kiểm chứng nguồn tin, chúng ta sẽ mất quyền kiểm soát vận mệnh của chính mình. Tôi đã thử nghiệm bốn dòng AI khác nhau gồm ChatGPT, DeepSeek, Claude và GPT-4 cho cùng một bài toán đạo đức về tai nạn giao thông. Kết quả là bốn câu trả lời hoàn toàn khác nhau do tuyên ngôn sứ mệnh mà người tạo ra chúng thiết lập ban đầu không giống nhau. Vì vậy, con người phải luôn là bên nắm giữ tư duy thiết kế cuối cùng.

Lời khuyên của tôi dành cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, là hãy xác định rõ "nỗi đau" vận hành của mình nằm ở đâu và áp dụng AI đúng vào chỗ đó. Các bạn không cần đầu tư quá nhiều tiền bạc vào công nghệ xa xỉ, thay vào đó hãy dành thời gian nghe trình bày giải pháp nhiều để tìm ra đơn vị thực sự giải quyết được vấn đề của mình. Ngay cả trong xu hướng "doanh nghiệp một người", chủ doanh nghiệp phải có năng lực của một "Hero" (Anh hùng) để đưa ra các quyết định điều phối và quản lý đội ngũ trợ lý ảo AI một cách chuẩn xác.

Chúng ta hãy biến AI thành công cụ thực chất để xử lý những khó khăn tồn đọng, đừng chỉ mải mê "đu trend" theo những cơn sốt nhất thời. Việc duy trì sự kiểm soát, làm sạch dữ liệu và ghim chặt đạo đức doanh nghiệp vào bộ máy AI chính là con đường duy nhất để chúng ta phát triển bền vững trong môi trường số hiện nay.

Quân Bảo