Công nghệ

Sự dịch chuyển của các tập đoàn công nghiệp, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và năng lượng sạch từ Trung Quốc, đang đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với việc phát triển hạ tầng công nghiệp trong nước. Việc chủ động kết nối và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về giảm phát thải chính là chìa khóa để các địa phương Việt Nam đón đầu làn sóng đầu tư chất lượng cao này.

Áp lực chuyển dịch xanh và bài toán thu hút dòng vốn công nghệ cao

Thị trường công nghiệp toàn cầu đang chứng kiến một cuộc đua mới, nơi các chỉ số về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) không còn là tiêu chí khuyến khích mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp sản xuất tại các trung tâm công nghiệp lớn của Trung Quốc như tỉnh Hà Bắc, nhu cầu mở rộng địa bàn đầu tư sang các quốc gia Đông Nam Á đang ngày càng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực tối ưu hóa chi phí vận hành, đa dạng hóa rủi ro chuỗi cung ứng và tìm kiếm các khu vực có cam kết mạnh mẽ về phát triển bền vững.

Nhằm hiện thực hóa cơ hội từ làn sóng chuyển dịch này và đưa các cam kết xanh vào thực tế sản xuất, nhiều doanh nghiệp hạ tầng Việt Nam đã chủ động nâng cấp tiêu chuẩn vận hành và đẩy mạnh xúc tiến đầu tư quốc tế. Chia sẻ sâu hơn về năng lực đáp ứng của hạ tầng nội địa trước dòng vốn dịch chuyển cao cấp, ông Nguyễn Minh Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Green i-Park cho biết: Hệ sinh thái công nghiệp – đô thị – dịch vụ mà doanh nghiệp đang phát triển tại Hưng Yên với quy mô khoảng 1.200 ha. Công ty hiện áp dụng các tiêu chuẩn ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 và định hướng phát triển bền vững theo tiêu chí ESG trong toàn bộ hoạt động đầu tư, vận hành.

Ngoài hạ tầng đồng bộ, hiện đại, Green i-Park còn chủ động hỗ trợ nhà đầu tư trong các thủ tục pháp lý, tuyển dụng, đào tạo nhân lực và kết nối dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Với lợi thế nằm trên các trục giao thông, phát triển kinh tế lớn của miền Bắc, gần cảng biển nước sâu và các sân bay quốc tế, cùng nhiều cơ chế ưu đãi về thuế và tiền thuê đất, đến nay KCN Liên Hà Thái đã thu hút hơn 50 dự án thứ cấp với tổng vốn đầu tư trên 1,7 tỷ USD từ các nhà đầu tư Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Singapore… Trong đó, doanh nghiệp Trung Quốc hiện chiếm tỷ trọng lớn trong số các nhà đầu tư tại KCN.

Ông Đỗ Văn Vẻ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên cho biết: Trong bối cảnh mới, Việt Nam nói chung và Hưng Yên với lợi thế về chính sách thu hút đầu tư thông thoáng, đang là lựa chọn hàng đầu của các dòng vốn này. Tuy nhiên, khẩu vị của nhà đầu tư quốc tế hiện nay đã thay đổi rõ rệt. Thay vì tập trung vào các ngành thâm dụng lao động và chi phí đất rẻ như trước, các tập đoàn lớn hiện nay ưu tiên tìm kiếm các tọa độ công nghiệp có khả năng đáp ứng nguồn năng lượng sạch, hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn quốc tế và hạ tầng logistics đồng bộ.

Trong chuyến công tác xúc tiến đầu tư tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) mới đây của các doanh nghiệp hạ tầng Việt Nam, xu hướng này càng được thể hiện rõ nét. Qua các buổi làm việc sâu với các tập đoàn công nghệ năng lượng hàng đầu tiêu biểu như Công ty TNHH Tập đoàn Công nghệ Năng lượng Juhang (Hình Đài, Hà Bắc), đơn vị chuyên về thiết bị điện, trạm sạc xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng, giới chuyên gia nhận định rằng nhu cầu đầu tư vào các giải pháp lưu trữ điện, trạm sạc nhanh DC và năng lượng thương mại tại Việt Nam đang ở giai đoạn chín muồi. Để đón đầu dòng vốn thuộc lĩnh vực điện tử và công nghệ phát thải thấp này, các khu công nghiệp (KCN) trong nước buộc phải tự thay đổi, dịch chuyển từ mô hình KCN truyền thống sang mô hình sinh thái, dịch vụ xanh.

Theo Đại diện Công ty TNHH Tập đoàn Công nghệ Năng lượng Juhang : Việt Nam sở hữu tiềm năng rất lớn trong tiến trình chuyển dịch năng lượng xanh. Chúng tôi đánh giá cao định hướng phát triển bền vững của các KCN thế hệ mới như Liên Hà Thái. Việc chủ động kiến tạo môi trường sản xuất phát thải thấp, tích hợp sẵn hạ tầng trạm sạc và giải pháp lưu trữ năng lượng thông minh chính là chìa khóa tháo gỡ nút thắt, giúp các doanh nghiệp công nghệ cao như Juhang yên tâm mở rộng quy mô đầu tư dài hạn.

Hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp để tăng tính cạnh tranh vĩ mô

Để hiện thực hóa mục tiêu thu hút các dự án FDI có giá trị gia tăng cao, việc liên kết vùng và tái cấu trúc các cực tăng trưởng công nghiệp tại địa phương đóng vai trò quyết định. Tại khu vực phía Bắc, xu hướng sáp nhập và mở rộng các khu kinh tế, KCN trọng điểm đã tạo ra những quỹ đất công nghiệp quy mô lớn lên đến hàng nghìn héc-ta, giúp giải quyết bài toán không gian phát triển cho các dự án quy mô tỷ đô.

Một ví dụ điển hình là sự chuyển dịch mô hình phát triển của các KCN như Liên Hà Thái. Từ vị thế là một dự án trọng điểm thuộc khu kinh tế ven biển trước đây, sau các giai đoạn tái cấu trúc và sáp nhập địa giới hành chính, những trung tâm công nghiệp này đã được tích hợp vào các tỉnh có hạ tầng giao thông kết nối mạnh mẽ như Hưng Yên, trở thành các cực tăng trưởng mới. Lợi thế lớn nhất của mô hình hệ sinh thái công nghiệp, đô thị, dịch vụ quy mô lớn (khoảng 1.200 ha) là khả năng tối ưu hóa các chuỗi cung ứng nội khu, giúp nhà đầu tư giảm thiểu chi phí logistics và dễ dàng tiếp cận nguồn lao động đã qua đào tạo.

Thực tế tại Hội nghị xúc tiến hợp tác kinh tế thương mại “Trung – Việt đồng hành – Xanh hóa tương lai” cho thấy, các nhà đầu tư nước ngoài đặt mối quan tâm rất lớn vào các vấn đề thực tế như: Tính ổn định và chất lượng của nguồn điện, đáp ứng cho các nhà máy tự động hóa cao, AI và sản xuất linh kiện điện tử. Hạ tầng quản lý môi trường, việc áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quản lý quốc tế như ISO 9001:2015 và ISO 14001:2015. Thủ tục hành chính và pháp lý, tốc độ bàn giao đất sạch, giấy phép xây dựng và các cơ chế ưu đãi thuế, tiền thuê đất.

Việc giải quyết triệt để những nút thắt trên không chỉ giúp một KCN cụ thể thu hút được hơn 50 dự án thứ cấp với tổng vốn đầu tư vượt ngưỡng 1,7 tỷ USD (như trường hợp của dòng vốn từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Singapore vào khu vực này), mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể của toàn vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Khi các rào cản về thủ tục vận hành được tháo gỡ và các tiêu chuẩn ESG được thực thi đồng bộ, Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vững vị thế là "căn cứ địa" sản xuất mới của các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo, dược phẩm, vật liệu mới và nội thất thông minh.

Huệ Cường