Kinh tế địa phương
Định vị “tam trụ” cho Quảng Trị phát triển bứt phá
Trung ương đang dành sự quan tâm đặc biệt tới các đề xuất về hạ tầng, năng lượng và kinh tế biên mậu của Quảng Trị, tạo nền tảng để địa phương “vươn Đông, tỏa Tây”.
Văn phòng Trung ương Đảng đã ban hành Thông báo số 51-TB/VPTW ngày 11/5/2026 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau chuyến làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị ngày 29/4.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: “Tái định vị không gian phát triển Quảng Trị với chiến lược “vươn Đông, tỏa Tây”; “vươn Đông” là lấy hướng biển làm trung tâm mở rộng của nền kinh tế, là hướng phát triển chủ đạo; thông qua hành lang kinh tế Đông-Tây. Tích hợp các phương thức vận tải và logistics để đưa các chức năng của kinh tế biển lan tỏa lên phía Tây đất nước”.
Trên cơ sở đó, hàng loạt kiến nghị liên quan đến hạ tầng giao thông, năng lượng và thương mại xuyên biên giới của Quảng Trị đã được Chính phủ giao các bộ, ngành nghiên cứu, xử lý. Động thái này được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương nằm ở cửa ngõ Hành lang kinh tế Đông - Tây.
Theo văn bản của Văn phòng Chính phủ, nhiều đề xuất chiến lược của Quảng Trị được yêu cầu khẩn trương xem xét, giải quyết trong tháng 6/2026, cho thấy Trung ương đang dành sự quan tâm rất lớn hơn đối với vai trò kết nối khu vực của địa phương này.
Cụ thể, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xử lý một số đề xuất của tỉnh Quảng Trị như: hỗ trợ vốn ngân sách Trung ương để nâng cấp Quốc lộ 15D đoạn từ nhánh Tây đường Hồ Chí Minh đến cửa khẩu La Lay; bố trí phần vốn Nhà nước tham gia dự án Quốc lộ 15D đoạn Cam Lộ - La Sơn theo hình thức PPP; hỗ trợ vốn Nhà nước cho dự án cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo; triển khai Đề án Khu kinh tế thương mại xuyên biên giới Lao Bảo (Việt Nam) - Densavan (Lào); đồng thời hỗ trợ nguồn lực cho dự án Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình”.
Đáng chú ý, các kiến nghị lần này cho thấy xu hướng Quảng Trị đang chuyển mạnh từ tư duy “địa phương trung chuyển” sang định vị trở thành trung tâm logistics, năng lượng và thương mại biên giới của khu vực miền Trung.
Kỳ vọng các dự án hạ tầng giao thông nêu trên được Trung ương quyết liệt hỗ trợ triển khai đồng bộ, tuyến kết nối từ cảng biển Mỹ Thủy đến cửa khẩu quốc tế La Lay sẽ từng bước hình thành, tạo hành lang vận tải xuyên biên giới kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và khu vực Tiểu vùng Mekong mở rộng.
Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất xây dựng Khu kinh tế thương mại xuyên biên giới Lao Bảo - Densavan giữa Việt Nam và Lào. Trong bối cảnh nhiều địa phương đang cạnh tranh thu hút đầu tư công nghiệp, Quảng Trị lại lựa chọn hướng đi khác biệt hơn: phát triển kinh tế cửa khẩu gắn với logistics và thương mại quốc tế.
Số liệu từ Hải quan khu vực IX cho biết, 4 tháng đầu năm 2026 hoạt động quá cảnh qua các cửa khẩu của tỉnh Quảng Trị chiếm trên 90% hoạt động của toàn Chi cục Hải Quan khu vực IX với gần 40.000 tờ khai được làm thủ tục (chiếm 98,8%), trọng lượng hàng hóa đạt gần 3 triệu tấn, trị giá hơn 5,8 tỉ USD.
Kết quả này cho thấy Quảng Trị đang dần khẳng định vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa trên Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) và hành lang kinh tế song song (PARA EWEC). Các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay, Cha Lo tiếp tục là đầu mối kết nối thương mại quan trọng với Lào, Thái Lan và khu vực ASEAN.
Ở góc độ địa phương ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND đề nghị các sở, ban ngành tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động; tập trung xây dựng cơ chế, chính sách để kích cầu, khuyến khích hoạt động xuất nhập khẩu, logistics.
Trong lĩnh vực năng lượng, Quảng Trị tiếp tục cho thấy tham vọng trở thành trung tâm năng lượng mới của miền Trung. Chính phủ đã giao nghiên cứu ưu tiên phát triển hạ tầng lưới điện thông minh, đẩy nhanh các dự án truyền tải 500kV, 220kV và tăng cường kết nối nhập khẩu điện từ Lào theo Quy hoạch điện VIII.
Đặc biệt, đề xuất điều chỉnh khung giá phát điện mặt trời theo dữ liệu bức xạ từng địa phương được xem là tín hiệu đáng chú ý. Nếu được thông qua, cơ chế này có thể tạo lợi thế cho các tỉnh có tiềm năng năng lượng tái tạo lớn như Quảng Trị, thay vì áp dụng một mặt bằng giá chung như trước đây.
Không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, Quảng Trị cũng kiến nghị hỗ trợ nguồn lực cho dự án Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình”. Điều này cho thấy địa phương đang hướng tới mô hình phát triển kết hợp giữa công nghiệp, logistics với du lịch lịch sử và kinh tế hòa bình.
Theo các chuyên gia, điểm đáng chú ý trong các đề xuất lần này không chỉ nằm ở quy mô dự án mà còn phản ánh xu hướng phát triển mới của Quảng Trị: tận dụng vị trí chiến lược để tham gia sâu hơn vào mạng lưới logistics khu vực, đồng thời chuyển hóa lợi thế năng lượng và kinh tế cửa khẩu thành động lực tăng trưởng dài hạn.