Kinh tế địa phương

Phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Hường, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh về vai trò "chốt chặn" phát sinh Chi phí không chính thức, tạo môi trường minh bạch, đồng hành cùng doanh nghiệp, bảo đảm kỷ cương pháp luật.

Việc đứng thứ 6 về chỉ số Chi phí không chính thức mà VCCI vừa công bố. Qua đó, thể hiện Doanh nghiệp đến với Bắc Ninh với một môi trường kinh doanh sạch, nơi mà các "chi phí ngầm" không còn là rào cản ngăn bước chân nhà đầu tư.

- Thưa bà, bà đánh giá như thế nào về vai trò của công tác thanh tra trong việc xây dựng môi trường pháp lý ổn định và minh bạch cho doanh nghiệp và nhà đầu tư tại Bắc Ninh hiện nay?

Tỉnh Bắc Ninh hiện đang tập trung cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh thông qua đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp, đổi mới xúc tiến đầu tư, và nâng cấp hạ tầng để thu hút thêm dòng vốn FDI; đây là những bước đi quan trọng giúp tỉnh duy trì vị thế trung tâm công nghiệp hàng đầu miền Bắc.

Với vai trò là cơ quan chuyên môn giúp UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Trong lộ trình thu hút dòng vốn FDI và nâng tầm chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI), công tác thanh tra giữ vai trò như một “chốt chặn” quan trọng để bảo đảm tính minh bạch và kỷ cương trong hoạt động quản lý nhà nước.

Chúng tôi xác định vai trò tổng quát trên 4 phương diện:

Một là bảo đảm tuân thủ pháp luật, duy trì sự công bằng; Hai là ngăn ngừa rủi ro pháp lý, bảo vệ nhà đầu tư khỏi gian lận và cạnh tranh không lành mạnh; Ba là tăng cường minh bạch thông qua công khai kết quả thanh tra; Bốn là hỗ trợ hoạch định chính sách từ dữ liệu thực tế.

Qua đó, doanh nghiệp không chỉ giảm thiểu rủi ro, tăng niềm tin để đầu tư dài hạn mà còn được bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Năm 2026, chúng tôi đã ban hành kế hoạch thanh tra gồm 63 cuộc tại 150 đơn vị. Đáng chú ý là các chuyên đề về Nhà ở xã hội, Bảo vệ môi trường và 17 cuộc về đất đai. Quá trình triển khai thực hiện Thanh tra tỉnh chủ động có văn bản xin chủ trương Chủ tịch UBND tỉnh điều chỉnh giảm 15 cuộc thanh tra do trùng với kế hoạch của Kiểm toán Nhà nước khu vực X.

- Hoạt động thanh tra, kiểm tra đôi khi gây tâm lý e ngại cho doanh nghiệp. Vậy Thanh tra tỉnh đã có những giải pháp gì để tránh chồng chéo, không gây phiền hà cho đơn vị được thanh tra?

Đây là nhiệm vụ trọng tâm mà chúng tôi đã chủ động tham mưu ngay từ đầu. Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 02/CT-UBND ngày 29/7/2025 về công tác kiểm tra trên địa bàn tỉnh; phối hợp với Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 65/2025/QĐ-UBND ngày 06/11/2025 ban hành quy chế phối hợp trong công tác quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh sau đăng ký thành lập trên địa bàn tỉnh.

Với nguyên tắc cốt lõi: Không thanh tra, kiểm tra quá 01 lần/năm đối với một doanh nghiệp, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ rệt. Không làm phát sinh thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động bình thường.

Để hiện thực hóa điều này, Thanh tra tỉnh đã tiến hành rà soát 3.087 cuộc thanh tra chuyên ngành của các đơn vị. Qua đó, chúng tôi phát hiện và xử lý chồng chéo cho 451 cuộc tại 206 đơn vị. Quan điểm của chúng tôi là xử lý dứt điểm chỉ một cơ quan tiến hành kiểm tra; Trong trường hợp cần thiết tiến hành kiểm tra các đối tượng bị trùng lặp nêu trên, yêu cầu đơn vị báo cáo xin ý kiến Chủ tịch UBND tỉnh để được xem xét, chấp thuận.

Chúng tôi kiên quyết không để phát sinh thủ tục hành chính rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp hoạt động bình thường.

- Để góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, theo bà đâu là những giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng “chi phí không chính thức” trong hoạt động quản lý nhà nước?

Để hạn chế chi phí không chính thức, chúng tôi thực hiện đồng bộ 3 nhóm giải pháp:

1. Chỉ đạo Văn phòng và các phòng nghiệp vụ luôn bán sát định hướng chương trình thanh tra của Thanh tra Chính phủ và các nội dung lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh để tham mưu xây dựng Kế hoạch thanh tra hằng năm, tập trung vào các lĩnh vực, vụ việc có nhiều dư luận, nổi cộm, nhất là lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, quy hoạch, xây dựng, bồi thường giải phóng mặt bằng khi thực hiện các dự án; quản lý tài chính ngân sách,...

Triển khai kịp thời chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ các cuộc thanh tra chuyên đề về các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí và cuộc thanh tra chuyên đề phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước quản lý.

2. Chỉ đạo tiếp tục duy trì thực hiện công khai Email, số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận, phản ánh, kiến nghị của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân; nhằm ngăn chặn, xử lý, có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.

3. Tăng cường minh bạch thủ tục, siết chặt thanh tra – kiểm tra, áp dụng công nghệ số, và xử lý nghiêm cán bộ nhũng nhiễu. Đây là nền tảng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bền vững; đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đổi mới phương pháp thanh tra, chuyển phương pháp tiền kiểm tra sang hậu kiểm tra;…

Tăng cường công tác kiểm tra trách nhiệm Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước trong công tác thanh tra, kiểm tra cũng như thanh tra, kiểm tra công vụ; kiên quyết xử lý nghiêm cán bộ công chức có hành vi vi phạm pháp luật, nhũng nhiễu, tham nhũng.

- Trong thời gian tới, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào để góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh thưa bà?

Chúng tôi sẽ tập trung vào 4 nhiệm vụ chiến lược: Tiếp tục quán triệt nghiêm túc Luật Thanh tra; các văn bản hướng dẫn thi hành và chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ, của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về công tác thanh tra và các chỉ đạo của cấp trên;

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương đóng tại địa phương trong việc rà soát các các cuộc thanh tra, kiểm tra, không để xảy ra chồng chéo trong hoạt động thanh tra doanh nghiệp; không thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp quá 01 lần năm, trừ trường hợp thanh tra, kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm.

Chỉ đạo theo dõi chặt chẽ hoạt động thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh theo Kế hoạch đã được Chủ tịch UBND tỉnh ban hành, gắn với triển khai thực hiện các biện pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp;

Việc triển khai thực hiện các cuộc thanh tra phải thực hiện nghiêm túc theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định; kết luận thanh tra phải chỉ rõ tập thể, cá nhân có vi phạm; việc xử lý, kiến nghị xử lý phải tương xứng với hành vi vi phạm;

Việc xem xét xử lý hoặc kiến nghị xử phạt vi phạm hành chính phải thực hiện nghiêm túc, triệt để. Quan tâm phát hiện các sơ hở, bất cập trong cơ chế chính sách để kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoàn thiện kịp thời. Trong quá trình thanh tra nếu phát hiện có dấu hiệu tội phạm phải chuyển ngay cho cơ quan điều tra để xử lý theo quy định;

Ứng dụng công nghệ thông tin công tác rà soát chồng chéo các cuộc thanh tra và theo dõi việc thực hiện các cuộc thanh tra; nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ công chức ngành thanh tra nói chung và công chức Thanh tra tỉnh nói riêng, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Mục tiêu cao nhất của chúng tôi là góp phần tạo dựng một môi trường đầu tư tại Bắc Ninh thực sự minh bạch, công bằng và bền vững.

Xin trân trọng cảm ơn bà!

Kim Dung