Chứng khoán

Dư nợ cho vay cao kỷ lục
Theo thống kê, tính đến cuối quý I/2026, dư nợ cho vay (bao gồm margin và ứng trước tiền bán) tại các công ty chứng khoán ước tính vào khoảng hơn 400.000 tỷ đồng, tăng mạnh và là mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Quy mô cho vay tiếp tục mở rộng là động lực tăng trường lợi nhuận chính của nhiều công ty chứng khoán, khi mảng môi môi giới phải gánh chi phí lớn trong khi mảng tự doanh bị ảnh hưởng bởi thị trường chứng khoán biến động.

Tại thời điểm cuối quý I/2026, thị trường ghi nhận 15 công ty chứng khoán có dư nợ cho vay vượt 10.000 tỷ đồng, trong đó với các gương mặt tên tuổi gồm Công ty Chứng khoán Kỹ thương (TCBS, HOSE: TCX), Công ty Chứng khoán SSI (HOSE: SSI), Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS, HOSE: VPX), và Công ty Chứng khoán TP HCM (HSC, HOSE: HCM) đều đã vượt mốc 1 tỷ USD.

TCBS tiếp tục dẫn đầu toàn ngành với dư nợ cho vay gần 45.000 tỷ đồng, tăng gần 900 tỷ đồng. TCBS đã rót thêm gần 19.000 tỷ đồng vào mảng kinh doanh này. Từ số tiền cho vay kỷ lục trên, công ty thu lãi 1.229 tỷ đồng trong quý đầu năm, chiếm 44% tổng doanh thu hoạt động.

Chứng khoán SSI cũng lãi hơn 1.000 tỷ đồng từ cho vay margin, với dư nợ ở mức gần 37.000 tỷ đồng. Con số này giảm khoảng 2.000 tỷ đồng sau một quý song tăng gần 15.000 tỷ đồng so với hồi đầu năm 2025.

Tiếp đó là VPBankS, với tổng tài sản tại thời điểm cuối quý I/2026 đạt gần 79.000 tỷ đồng, tăng gần 6.000 tỷ đồng sau một quý. Công ty tiếp tục nâng quy mô cho vay ký quỹ với dư nợ đạt hơn 36.000 tỷ đồng, tăng hơn 2.000 tỷ đồng so với đầu năm. Tính từ đầu năm 2025 tới nay, số tiền công ty chứng khoán rót thêm cho mảng này lên tới gần 27.000 tỷ đồng.

Thận trọng khi tỷ lệ ký quỹ tăng cao

Một trong những lý do quan trọng khiến giá trị margin liên tục lập đỉnh mới là doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp tăng nhu cầu huy động vốn. Trong khi việc vay vốn tín dụng gặp một số trở ngại từ room tín dụng, định hướng nắn dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, chưa kể các điều kiện khắt khe về chỉ số tài chính, tài sản thế chấp của doanh nghiệp…, thì việc tiếp cận nguồn vốn qua công ty chứng khoán dễ dàng, thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, cuộc đua tăng vốn trong khối công ty chứng khoán hiện nay không chỉ xoay quanh margin. Đằng sau đó là tham vọng xây dựng các định chế tài chính đầu tư quy mô lớn. Ông Đỗ Quang Vinh, Chủ tịch Công ty Chứng khoán SHS không giấu tham vọng muốn tham gia sâu hơn vào mảng ngân hàng đầu tư, quản lý tài sản, tạo lập thị trường, sản phẩm cấu trúc, phái sinh, hệ sinh thái đầu tư số.

Theo các chuyên gia dòng tiền nội với ít lựa chọn đầu tư gần đây vẫn đang được thu hút vào thị trường chứng khoán giúp hấp thụ tốt lượng cung. Tuy vậy, khi lãi suất tăng có thể khiến dòng vốn nội dần đảo chiều trong những quý tới và gây áp lực lên lượng vay margin đang ở quy mô cao kỷ lục.

Tiền chờ mua chứng khoán tăng nhẹ trở lại trong quý I/2026. Tiền gửi của nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán ghi nhận mức tăng nhẹ trong quý I/2026 ( tăng 15,3% so với quý trước) lên gần 114,3 nghìn tỷ đồng, cho thấy dòng tiền có dấu hiệu quay trở lại. Tuy nhiên, quy mô tiền chờ vẫn thấp hơn khoảng 17,6% so với đỉnh lịch sử cho thấy lực cầu tiềm năng chưa được khôi phục hoàn toàn. Diễn biến này cho thấy tâm lý nhà đầu tư thận trọng, qua đó hạn chế khả năng hình thành các nhịp tăng mạnh của thị trường chứng khoán.

Lựa chọn cổ phiếu nào còn dư địa

Nhận định về dư nợ magin toàn thị trường, các chuyên gia cho rằng đã đạt đỉnh kỷ lục, trong khi thanh khoản có dấu hiệu hạ nhiệt. Một thị trường có độ rộng kém, chỉ số neo cao nhưng thanh khoản giảm và margin cao là bối cảnh đòi hỏi nhà đầu tư sự cẩn trọng tối đa. Hiện tại, các chuyên gia cho rằng chưa ghi nhận nhóm cổ phiếu nào đủ sức dẫn dắt diện rộng để dòng tiền có thể tự tin nhập cuộc.

Nhà đầu tư nên kiên nhẫn chờ đợi các nhịp điều chỉnh mạnh để đưa thị trường về vùng giá hấp dẫn hơn. Cần đặc biệt lưu ý ngưỡng margin kỷ lục hiện nay, vì thị trường không thể dựa mãi vào sự co kéo của một nhóm cổ phiếu đơn lẻ để duy trì đà tăng.

Ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Nghiên cứu Công ty chứng khoán MBS cho rằng, trong bối cảnh hiện tại nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược phòng thủ, hạn chế sử dụng margin và giữ tỉ lệ tiền mặt cao hơn bình thường. Với những nhà đầu tư đã có lợi nhuận tốt trong giai đoạn trước, nên ưu tiên bảo vệ thành quả. Với nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu yếu hơn thị trường, cần xem xét cơ cấu lại danh mục, bởi khi thị trường điều chỉnh, các cổ phiếu không có nền tảng cơ bản hoặc thiếu dòng tiền thường giảm mạnh hơn chỉ số.

Về nhóm ngành, chuyên gia này cho rằng trong tháng 5 và 6 nên ưu tiên các nhóm mang tính phòng thủ hoặc có câu chuyện riêng nổi bật. Nhóm điện, nước, tiện ích và một số cổ phiếu có dòng tiền ổn định trong bối cảnh thị trường biến động. Nhóm ngân hàng vẫn là nhóm quan trọng đối với chỉ số, nhưng cần chọn lọc kỹ, ưu tiên các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, kiểm soát nợ xấu và còn dư địa tăng trưởng lợi nhuận...

Hà Phương