Phát huy vai trò ngọn cờ đầu của VCCI và hệ thống hiệp hội doanh nghiệp

Phát biểu tại Hội nghị, ông Tạ Tấn, Phó Vụ trưởng Vụ các tổ chức phi chính phủ, Bộ Nội vụ cho rằng việc tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả vận hành và phát huy sức mạnh liên kết của VCCI cùng các hiệp hội doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển động nhanh chóng dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các xu hướng kinh tế mới.

Ông Tấn đánh giá, hiện nay, VCCI tiếp tục phát huy vai trò là tổ chức quốc gia đại diện và thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Trong giai đoạn mới, điều quan trọng không nằm ở thay đổi mô hình quản lý mà là phát huy hiệu quả hơn vai trò kết nối, đại diện và đồng hành của VCCI đối với cộng đồng doanh nghiệp cả nước.

Ông Tấn nhấn mạnh: "Nếu VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ đã được quy định thì hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống sẽ tiếp tục được nâng lên rõ rệt, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân".

Liên quan đến hệ thống các hiệp hội doanh nghiệp địa phương, ông Tấn cho rằng đây là lực lượng nòng cốt đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp tại từng địa bàn. Các hiệp hội địa phương đồng thời là hội viên tổ chức của VCCI và có vai trò phối hợp triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, kết nối hội viên, phản ánh khó khăn, kiến nghị chính sách từ thực tiễn địa phương.

Theo đó, việc xác định rõ cơ chế phối hợp giữa VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp địa phương sẽ giúp nâng cao hiệu quả vận hành của toàn hệ thống, tạo ra mạng lưới hỗ trợ doanh nghiệp đồng bộ và thống nhất trên phạm vi cả nước.

Trong thời gian qua, ông Tấn đánh giá, cùng với quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy trên toàn hệ thống chính trị, nhiều địa phương cũng đã chủ động kiện toàn, hợp nhất các tổ chức hội doanh nghiệp nhằm tăng cường tính liên kết và hiệu quả hoạt động.

"Dù có những thay đổi lớn về mô hình tổ chức nhưng quá trình vận hành tại nhiều địa phương vẫn diễn ra tương đối ổn định và không phát sinh vướng mắc lớn", ông Tấn nói. Song song với đó, VCCI cũng đang thực hiện rà soát, tinh gọn hệ thống chi nhánh nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng tập trung, chuyên nghiệp và thực chất hơn.

Chính vì vậy, việc tăng cường phối hợp giữa các chi nhánh VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp địa phương trong thời gian tới sẽ là yếu tố quan trọng để phát huy sức mạnh của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Để một tổ chức hội thực sự trở thành bệ đỡ vững chắc, ông Tấn chỉ ra rằng, mọi giải pháp vĩ mô suy cho cùng đều phải quay về giải quyết hai nguồn lực căn bản là con người và tài chính.

Trong đó, yếu tố con người, cụ thể là vai trò của người đứng đầu mang tính quyết định. Theo Phó Vụ trưởng, sự phát triển của một hiệp hội trước hết phụ thuộc vào tinh thần trách nhiệm, uy tín và năng lực quy tụ của lãnh đạo tổ chức. Một chủ tịch hội tâm huyết sẽ là hạt nhân đoàn kết, kết nối hội viên và tạo động lực phát triển cho cả hệ thống.

Bên cạnh yếu tố con người, nguồn lực tài chính và năng lực quản trị cũng được xem là điều kiện cốt lõi để các tổ chức hội phát triển bền vững. Ông Tấn cho rằng cần tư duy "lấy phục vụ làm thước đo giá trị bền vững".

Khi hiệp hội làm tốt vai trò cầu nối, bảo vệ vững chắc quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, mang lại những giá trị thực chất, các doanh nghiệp thành viên sẽ tự nguyện gắn kết và chủ động đóng góp nguồn lực để cùng tổ chức đi đường dài. Đây cũng được xem là giải pháp quan trọng giúp các hiệp hội nâng cao tính tự chủ và phát triển bền vững.

Thực tế cho thấy, nhiều kiến nghị, đề xuất từ VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp thời gian qua đã được các cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách.

Điều này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của hệ thống hiệp hội doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng Nhà nước tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trước yêu cầu nâng cao năng lực thích ứng của bộ máy hiệp hội trước tốc độ thay đổi rất nhanh của doanh nghiệp và thị trường, ông Tấn nhận định, trong khi các doanh nghiệp đang liên tục đổi mới mô hình quản trị, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, bản thân các tổ chức hội cũng cần đổi mới tư duy và phương thức vận hành để đồng hành hiệu quả cùng doanh nghiệp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đề cập là đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động hiệp hội. Các tổ chức hội cần tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu hội viên đồng bộ, số hóa thông tin và hình thành các nền tảng số phục vụ kết nối, tương tác và hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Theo ông Tấn, để chuyển đổi số hiệu quả hơn trong thời gian tới, các hiệp hội doanh nghiệp có thể lưu ý ba nhóm giải pháp trọng tâm, bao gồm Đổi mới quản trị nội bộ: Chuyển từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ, lấy lợi ích hợp pháp của hội viên làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động.

Nâng cao năng lực thích ứng thông qua Chuẩn hóa các diễn đàn, hội nghị kết nối hiện tại thành các hoạt động truyền thống định kỳ hằng năm. Đây sẽ là nơi tập hợp một cách hệ thống, sâu sát các vướng mắc từ thực địa, đồng thời là bệ phóng hỗ trợ các doanh nghiệp truyền thống chuyển đổi số.

Số hóa dữ liệu hội viên bằng cách tiến hành thống kê toàn diện, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu của tất cả các hội viên theo từng ngành nghề. Nền tảng số chung này sẽ là không gian tối ưu hóa hiệu quả tương tác, chia sẻ cơ hội đầu tư và thắt chặt khối đại đoàn kết giữa các thành viên.

Đặc biệt, nhằm khơi thông nguồn tài chính tự chủ, ông Tấn cũng làm rõ các quy định pháp lý liên quan đến hoạt động kinh tế của hội.

Theo quy định, các hiệp hội hoàn toàn có quyền tiến hành các hoạt động kinh doanh, cung ứng dịch vụ phù hợp và được cấp mã số thuế độc lập. Hoạt động này có thể sinh lời và nếu vận hành tốt với doanh thu lớn, hội còn được hưởng các chính sách hoàn thuế theo quy định.

Tuy nhiên, nguyên tắc xuyên suốt và nhất quán là toàn bộ lợi nhuận thu được phải được giữ lại để tái đầu tư cho hoạt động của hội, phục vụ cộng đồng, tuyệt đối không được phân chia cho cá nhân hay ban lãnh đạo như mô hình chia cổ tức của doanh nghiệp.

Đặc biệt, ông Tấn nhấn mạnh, vai trò kiến nghị và phản biện chính sách của các hiệp hội doanh nghiệp tiếp tục được nhấn mạnh thông qua việc tiếp tục nâng cao chất lượng các diễn đàn, hội nghị thường niên để tập hợp đầy đủ các kiến nghị từ thực tiễn doanh nghiệp, qua đó hỗ trợ cơ quan quản lý trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế.

Để quốc gia có những bước tăng trưởng bứt phá, hướng tới mục tiêu đưa nền kinh tế đất nước đạt mức tăng trưởng hai con số, ông Tấn nhấn mạnh, điều kiện tiên quyết và không thể thay thế là nội lực của khối doanh nghiệp nội địa phải thực sự lớn mạnh.

Với chức năng là cơ quan tham mưu giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hội và hiệp hội, Bộ Nội vụ hiện đang tích cực sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Phương châm sửa đổi là hướng tới sự tinh gọn, đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương, nhưng trên hết là kiến tạo một hành lang thể chế thông thoáng, cắt giảm các thủ tục không cần thiết để tạo không gian tối đa cho các hiệp hội và doanh nghiệp phát triển.

Một trong những bước đi đột phá trong thời gian tới là Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục hoàn thiện đề án dịch vụ công, đẩy mạnh việc chuyển giao các dịch vụ hành chính không thiết yếu mà Nhà nước không nhất thiết phải nắm giữ cho các tổ chức hội có đủ năng lực đảm nhiệm.

Đây vừa là cơ hội lớn để các hiệp hội nâng cao vị thế, đa dạng hóa nguồn thu, nhưng cũng là thách thức đòi hỏi các tổ chức hội phải chủ động nâng cao tính chuyên nghiệp, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe khi được bàn giao.

Mục tiêu đưa nền kinh tế quốc gia tăng trưởng bứt phá hai con số là một hành trình dài hạn đầy thách thức, đòi hỏi nội lực của khối doanh nghiệp nội địa phải thực sự lớn mạnh. Với sự đồng hành, hỗ trợ cơ chế từ Bộ Nội vụ và Chính phủ, việc định hướng phát huy sức mạnh tổng lực của VCCI cùng hệ thống hiệp hội doanh nghiệp địa phương sẽ là điểm tựa vững chắc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho hội viên và kiến tạo xung lực mới cho sự phát triển trường tồn của đất nước.