VCCI

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đứng trước những vận hội mới, việc định hình lại, tăng cường năng lực và nâng cao vị thế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng mạng lưới hơn 700 hiệp hội doanh nghiệp trên cả nước được xem là giải pháp cốt lõi để tháo gỡ các “nút thắt” thể chế, tạo điểm tựa cho cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp bứt phá.

Không chỉ dừng ở chức năng kết nối hội viên, các hiệp hội doanh nghiệp ngày càng được kỳ vọng trở thành lực lượng tham gia phản biện chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với biến động thị trường và đồng hành cùng Nhà nước trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Từ "cánh tay nối dài" đến "hạ tầng mềm" của nền kinh tế

Thông điệp này được nhấn mạnh tại Hội nghị Hiệp hội Doanh nghiệp toàn quốc năm 2026 do VCCI tổ chức với chủ đề “Tăng cường, phát huy sức mạnh của các hiệp hội doanh nghiệp đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới”.

Theo báo cáo của VCCI, hiện cả nước có khoảng 700 hiệp hội doanh nghiệp và hiệp hội doanh nhân hoạt động từ cấp tỉnh trở lên; 100% địa phương đã có hội doanh nghiệp cấp tỉnh. Con số này không chỉ minh chứng cho sự lớn mạnh về số lượng mà còn khẳng định vai trò không thể thay thế của các hội trong việc tập hợp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thúc đẩy sự phát triển của hội viên.

Theo Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng, nhiều hiệp hội đã làm tốt vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và Nhà nước. Tuy nhiên, hoạt động của hệ thống hiệp hội vẫn chưa đồng đều. Một số hiệp hội còn hạn chế về nguồn lực, thiếu đội ngũ chuyên gia, thiếu dữ liệu, thiếu năng lực nghiên cứu độc lập. Có hiệp hội hoạt động còn nặng tính phong trào, chưa có nhiều dịch vụ hỗ trợ hội viên.

Doanh nghiệp cần hiệp hội có khả năng tư vấn pháp lý, cung cấp thông tin thị trường, cảnh báo rủi ro, kết nối chuỗi cung ứng, hỗ trợ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị. Nói cách khác, hiệp hội phải trở thành một phần của hạ tầng mềm trong phát triển doanh nghiệp.

Trong khi đó, từ góc nhìn hiệp hội doanh nghiệp tỉnh, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Ninh Bình cho rằng nhiều tổ chức hội hiện vẫn vận hành theo tư duy hành chính, phong trào, chưa chuyển mạnh sang mô hình phục vụ hội viên. Theo đó, các tổ chức hội cần thực sự trở thành “ngôi nhà chung” của doanh nghiệp, lấy lợi ích thiết thực của hội viên làm thước đo hiệu quả hoạt động.

Phát huy vai trò “ngọn cờ đầu” của VCCI

Bước vào giai đoạn phát triển mới, các đại biểu tham dự hội nghị cho rằng các hiệp hội doanh nghiệp cần phải chuyển mình để trở thành nền tảng vững chắc hỗ trợ doanh nghiệp trong dài hạn. Trong tiến trình đó, VCCI tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc kết nối cộng đồng doanh nghiệp cả nước. Không chỉ là tổ chức đại diện quốc gia của cộng đồng doanh nghiệp và người sử dụng lao động, VCCI còn được xem là “nhịp cầu” giữa doanh nghiệp với các cơ quan quản lý Nhà nước và thị trường quốc tế.

PGS TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho biết VCCI sẽ kiến nghị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước đối với hiệp hội doanh nghiệp theo hướng thống nhất nhận thức về sứ mệnh và vai trò của các tổ chức hội. Theo ông, các hiệp hội cần hoạt động đúng tính chất của một tổ chức xã hội – nghề nghiệp, được bình đẳng về cơ hội và điều kiện hoạt động.

Một trong những giải pháp được Chủ tịch VCCI nhấn mạnh là đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công, tạo cơ chế để các hiệp hội đủ năng lực có thể tham gia cung cấp các dịch vụ mà Nhà nước không nhất thiết phải trực tiếp thực hiện. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực ngân sách và nhân lực cho cơ quan quản lý mà còn giúp các hiệp hội có thêm nguồn lực để chuyên nghiệp hóa hoạt động.

Ngoài ra, Chủ tịch VCCI cũng đề xuất xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực và hiệu quả hoạt động của các hiệp hội doanh nghiệp; đồng thời yêu cầu các bộ, ngành khi xây dựng chính sách phải có cơ chế lấy ý kiến hiệp hội doanh nghiệp một cách thực chất và từ sớm.

Ở góc độ chuyên gia chính sách, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng để phát huy vai trò trong giai đoạn mới, VCCI cần nâng cao tính chủ động trong góp ý và phản biện chính sách thay vì chờ cơ quan quản lý gửi văn bản xin ý kiến.

Theo ông Hiếu, VCCI cần xây dựng các báo cáo nghiên cứu có tính dài hạn và bền bỉ giống như PCI, qua đó theo dõi liên tục những vấn đề tồn tại của môi trường kinh doanh và tạo áp lực cải cách chính sách một cách thực chất hơn.

Đồng quan điểm, ông Tạ Tấn, Phó Vụ trưởng Vụ các tổ chức phi chính phủ, Bộ Nội vụ nhấn mạnh, nếu VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đã được quy định thì hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống sẽ được nâng lên rõ rệt, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân. “Các hiệp hội cũng cần chuyển mạnh sang tư duy lấy phục vụ làm thước đo giá trị bền vững, lấy hiệu quả hỗ trợ hội viên làm nền tảng cho sự phát triển lâu dài”, ông Tạ Tấn nhấn mạnh.

Cẩm Anh