Tín dụng - Ngân hàng

Trên thị trường mở (OMO), trong tuần từ 25-29/5, Ngân hàng Nhà nước đã cho các thành viên vay hơn 129.480 tỷ đồng với lãi suất 4,5% trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, trong khi đó khối lượng đáo hạn là 98.747 tỷ đồng. Trong khi kênh tín phiếu vẫn tiếp tục không có giao dịch phát sinh.

Tổng lượng lưu hành của giấy tờ có giá qua kênh cho vay cầm cố (bơm tiền) hiện ở mức hơn 332.300 tỷ đồng.

Trên thị trường liên ngân hàng, tuần từ 25-29/5, lãi suất VND liên ngân hàng tăng mạnh vào các phiên đầu tuần, sau đó quay đầu giảm nhẹ trong phiên cuối tuần ở tất cả các kỳ hạn. Kết thúc ngày 29/5, lãi suất VND liên ngân hàng giao dịch ở mức: qua đêm 7,0% (+0,30 điểm phần trăm); 1 tuần 7,40% (+1,10 điểm phần trăm); 2 tuần 7,40% (+0,35 điểm phần trăm); 1 tháng 7,35% (+0,45 điểm phần trăm).

Lãi suất USD liên ngân hàng dao động nhẹ qua các phiên, chốt phiên cuối tuần 29/5 giao dịch ở mức: qua đêm 3,65% (-0,02 điểm phần trăm); 1 tuần 3,70% (không đổi); 2 tuần 3,75% (không đổi) và 1 tháng 3,79% (-0,03 điểm phần trăm).

Trước đó, ngay tuần đầu tháng 5 đến 22/5, Ngân hàng Nhà nước đã chuyển sang hút ròng nhẹ sau giai đoạn bơm mạnh cuối tháng 4 nhằm điều tiết thanh khoản và giảm áp lực lên tỷ giá. Sau khi bơm ròng hơn 90 nghìn tỷ đồng trong tháng 4, nhà điều hành được cho là điều tiết thận trọng hơn trong tháng 5 khi hai tuần đầu tháng ghi nhận bơm ròng nhẹ khoảng 9,7 nghìn tỷ đồng, trước khi đảo chiều hút ròng gần 14 nghìn tỷ đồng trong hai tuần kế tiếp. Tính chung 3 tuần đầu tháng, NHNN hút ròng hơn 4 nghìn tỷ đồng, đưa dư nợ OMO giảm xuống 301 nghìn tỷ đồng tính đến tuần 22/5.

Động thái đảo chiều sau hút ròng thành bơm ròng lên tới 30.700 tỷ đồng, đi cùng biến động lãi suất liên ngân hàng, cho thấy áp lực thanh khoản trở lại trong tuần cuối tháng. Việc điều tiết mạnh tay, chuyển trạng thái hút ròng sang bơm ròng cũng hé lộ tín hiệu mạnh mẽ từ cơ quan điều hành thị trường: Sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống để duy trì, ổn định mặt bằng lãi suất.

Trên thị trường 1, áp lực vốn cuối tháng và nhu cầu tín dụng ở mức cao - lý giải cho nhu cầu thanh khoản và động thái rõ ràng của Ngân hàng Nhà nước.

Cơ quan điều hành đã có định hướng giảm lãi suất huy động từ 10/4 và được 46 ngân hàng thương mại đồng thuận giảm lãi suất. Tuy nhiên, định hướng này của Ngân hàng Nhà nước và nỗ lực của hệ thống cũng chịu áp lực ngược chiều từ nhu cầu vốn.

Ngân hàng Nhà nước cho biết tính đến giữa tháng 5, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, huy động vốn đạt khoảng 18 triệu tỷ đồng, tăng gần 14,9%. Có thể thấy, khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn đang khá lớn. Một số ngân hàng sau đó đã bắt đầu điều chỉnh tăng trở lại trong tháng 5 khi chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động tiếp tục mở rộng.

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành công văn 4190/NHNN-CSTT, siết kỷ luật lãi suất và tăng cường giám sát, thanh tra các trường hợp điều chỉnh lãi suất "nóng" trái với định hướng điều hành.

Được biết, hiện các NHNN khu vực đang tiến hành rà soát các NH có mặt bằng lãi suất huy động và cho vay cao hơn so với mặt bằng chung để tổ chức kiểm tra chuyên đề.

Chứng khoán VNDirect nhận định căng thẳng thanh khoản của hệ thống ngân hàng có thể đã dần qua, song mặt bằng lãi suất huy động vẫn còn chịu áp lực nhích tăng nhẹ.

TS Đinh Thế Hiển, Chuyên gia Kinh tế và nhóm Phân tích VFA Group phân tích cụ thể, hiện quy mô tín dụng đã tương đương khoảng 150% GDP, tạo áp lực cho hệ thống ngân hàng; tiền trong hệ thống ngân hàng đang bị thiếu hụt, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đã lên khoảng 112%, vượt xa ngưỡng 85%, khiến lãi suất vẫn duy trì mức cao suốt năm 2026.

Ông Hiển cho rằng giảm lãi suất đang trở thành một trong những mục tiêu điều hành lớn nhất của nền kinh tế. Tuy nhiên việc giảm lãi suất cho vay chưa thể đạt được như mục tiêu chỉ đạo. Do đó, việc giữ được lãi suất như mặt bằng hiện tại trong những ngày còn lại của quý II, và có thể nhích tăng trong quý III trước các nhu cầu vốn - tăng trưởng tín dụng sẽ tăng tốc sau bán niên tháng 6, theo chuyên gia, là thành công của cả hệ thống.

Lê Mỹ