Thị trường
Xu hướng mới trong phát triển bất động sản
ESG đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với bất động sản, tác động tới giá trị tài sản, khả năng huy động vốn và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Phát triển bất động sản theo các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đang dần trở thành xu hướng tất yếu của thị trường.
Xu hướng phát triển tất yếu
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, các yêu cầu về sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm phát thải và phát triển bền vững ngày càng được chú trọng, tạo động lực để doanh nghiệp bất động sản đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.
Theo PGS.TS Nghiêm Thị Thà - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA), ESG không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của thị trường bất động sản.
ESG là bộ tiêu chí đánh giá mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp trên ba khía cạnh gồm môi trường, xã hội và quản trị. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều nhà đầu tư và tổ chức tài chính sử dụng khi đánh giá dự án.
Việc phát triển dự án theo tiêu chuẩn có thể làm gia tăng chi phí đầu tư ban đầu, tùy thuộc vào mức độ áp dụng và tiêu chuẩn được lựa chọn. Tuy nhiên, khoản đầu tư này có thể được bù đắp bằng hiệu quả khai thác và giá trị tài sản trong dài hạn.
Chi phí đầu tư ban đầu có thể tăng khi áp dụng các tiêu chuẩn ESG, nhưng giá trị tài sản và hiệu quả khai thác trong dài hạn thường tăng nhanh hơn mức chi phí bỏ ra.
Phân tích dưới góc độ tài chính, PGS.TS Nghiêm Thị Thà cho rằng dù làm tăng chi phí đầu tư ban đầu, các dự án phát triển theo tiêu chuẩn bền vững thường có lợi thế về khai thác vận hành, khả năng thu hút khách hàng và duy trì giá trị tài sản trong dài hạn.
Thực tế, nhu cầu đối với các sản phẩm bất động sản xanh đang gia tăng cùng với sự cải thiện về thu nhập và nhận thức của người mua. Những dự án chú trọng không gian xanh, tiết kiệm năng lượng và chất lượng môi trường sống thường có sức hấp dẫn lớn hơn trên thị trường.
Ở phân khúc bất động sản cho thuê, các dự án có yếu tố xanh cũng thường được đánh giá cao hơn nhờ khả năng tiết giảm chi phí vận hành, nâng cao trải nghiệm người sử dụng và duy trì tỷ lệ lấp đầy ổn định.
Đối với bất động sản công nghiệp, ESG đang trở thành một trong những yếu tố được nhiều doanh nghiệp FDI quan tâm khi lựa chọn địa điểm đầu tư. Trong bối cảnh các tập đoàn toàn cầu đẩy mạnh thực hiện cam kết giảm phát thải và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, những khu công nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn môi trường có thêm lợi thế trong thu hút khách thuê.
Cùng quan điểm, bà Phạm Thị Miền - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng cùng với chất lượng công trình và hiệu quả vận hành, các tiêu chí ESG đang dần trở thành thước đo năng lực cạnh tranh của dự án trên thị trường.
Không chỉ tác động đến nhu cầu của khách hàng, ESG còn ảnh hưởng tới cách các tổ chức tài chính và nhà đầu tư đánh giá dự án. Trên thế giới, nhiều quỹ đầu tư, định chế tài chính và doanh nghiệp lớn đã đưa các tiêu chí ESG vào quá trình thẩm định trước khi ra quyết định đầu tư. Xu hướng này được dự báo sẽ ngày càng rõ nét tại Việt Nam khi thị trường hội nhập sâu hơn với các chuẩn mực quốc tế.
Bên cạnh việc tạo lợi thế trong thu hút khách hàng và khách thuê, các tiêu chí ESG còn ngày càng ảnh hưởng rõ hơn tới quyết định của các tổ chức tài chính và nhà đầu tư.
Còn nhiều rào cản
Bên cạnh khả năng gia tăng giá trị tài sản, ESG còn được xem là yếu tố giúp doanh nghiệp mở rộng cơ hội tiếp cận các nguồn vốn dài hạn. PGS.TS Nghiêm Thị Thà cho biết, các dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG thường có nhiều thuận lợi hơn trong việc thu hút nhà đầu tư và tiếp cận các nguồn vốn hướng đến mô hình tăng trưởng xanh.
Những năm gần đây, thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận sự phát triển mạnh của tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các quỹ đầu tư bền vững. Đây được xem là nguồn lực quan trọng hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp bất động sản.
Bên cạnh đó, nhiều tổ chức tín dụng cũng đang từng bước lồng ghép các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị vào hoạt động thẩm định tín dụng. Điều này tạo động lực để doanh nghiệp chú trọng hơn đến các yếu tố phát triển bền vững ngay từ giai đoạn chuẩn bị và triển khai dự án.
Tuy nhiên, quá trình phát triển bất động sản ESG tại Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức. Theo các chuyên gia, một trong những rào cản hiện nay là hệ thống tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá chưa thực sự đồng bộ. Điều này khiến thị trường còn gặp khó khăn trong việc nhận diện và phân loại các dự án đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, việc triển khai ESG đòi hỏi nguồn lực tài chính, nhân sự và năng lực quản trị nhất định, trong khi phần lớn doanh nghiệp bất động sản trong nước có quy mô vừa và nhỏ.
Một thách thức khác là bài toán nguồn vốn dài hạn. Trong khi các dự án áp dụng tiêu chuẩn ESG cần thời gian để phát huy hiệu quả, thị trường bất động sản hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào tín dụng ngân hàng. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển mạnh hơn các kênh dẫn vốn trung và dài hạn như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư hay quỹ tín thác bất động sản.
Trước bối cảnh các yêu cầu về tăng trưởng xanh, giảm phát thải và minh bạch quản trị ngày càng được chú trọng, việc áp dụng các tiêu chuẩn ESG được dự báo sẽ tiếp tục lan rộng trên thị trường bất động sản. Đây không chỉ là xu hướng nâng cao chất lượng dự án mà còn là yếu tố giúp doanh nghiệp gia tăng khả năng tiếp cận dòng vốn, thu hút khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.