Chứng khoán

Hiện nay, diễn biến của nền kinh tế Mỹ và chính sách điều hành của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn là những yếu tố có sức ảnh hưởng lớn đối với dòng vốn toàn cầu. Các thay đổi về lãi suất, lạm phát và thanh khoản quốc tế không chỉ tác động đến tỷ giá USD/VND, mà còn định hình khẩu vị rủi ro của giới đầu tư tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Biến động quốc tế tiếp tục chi phối dòng vốn

Theo báo cáo của Mirae Asset, dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây cho thấy bức tranh tương đối trái chiều. Thị trường lao động vẫn duy trì sức mạnh khi nền kinh tế tạo thêm 172.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 5/2026, nâng mức trung bình ba tháng lên 188.000 việc làm mỗi tháng, cao gấp gần ba lần cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lạm phát PCE vẫn dao động trong vùng 3,5-3,8%, cao hơn mục tiêu dài hạn của Fed.

Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực xuất hiện từ chỉ số Trimmed Mean PCE (thước đo lạm phát được điều chỉnh loại bỏ các yếu tố biến động mạnh) hiện duy trì quanh mức 3,3% và đang có xu hướng giảm dần. Dưới thời tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh, thị trường kỳ vọng cơ quan này sẽ có cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với việc hạ lãi suất. Ông Warsh cho rằng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ giúp nâng cao năng suất lao động, qua đó giảm áp lực lạm phát và tạo dư địa cho chu kỳ nới lỏng tiền tệ diễn ra nhanh hơn.

Đáng chú ý, Fed cũng được kỳ vọng sẽ thay đổi phương thức truyền thông chính sách theo hướng giảm nhiễu động thị trường. Việc xem xét loại bỏ biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot), hạn chế tần suất họp báo và giảm mức độ can thiệp trên thị trường trái phiếu có thể giúp giảm biến động tài chính toàn cầu, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế mới nổi, tập trung vào mục tiêu tăng trưởng, trong đó có Việt Nam.

Song song với yếu tố tiền tệ, rủi ro thương mại vẫn là biến số cần theo dõi. Mỹ đang cân nhắc áp thêm thuế nhập khẩu từ 10% - 12,5% theo các điều khoản của Đạo luật Thương mại. Tuy nhiên, so với nhiều quốc gia cạnh tranh trong khu vực, Việt Nam vẫn duy trì lợi thế đáng kể khi mức tăng thuế dự kiến chỉ ở mức rất nhỏ. Điều này tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến ưu tiên của dòng vốn FDI trong chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cơ hội và thách thức đan xen trên thị trường chứng khoán

Chuyên gia tại Mirae Asset phân tích sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm, chỉ số VN-Index đã có nhịp điều chỉnh khoảng 4,6% trong tháng 5/2026. Tuy nhiên, xét trên phương diện cơ bản, đợt điều chỉnh này chủ yếu mang tính kỹ thuật và phản ánh tâm lý thận trọng trước các yếu tố bên ngoài nhiều hơn.

Trước đó, thị trường từng tăng mạnh lên vùng 1.900-1.930 điểm nhờ kết quả kinh doanh quý IV/2025 tăng trưởng tới 45% so với cùng kỳ và các chính sách hỗ trợ tăng trưởng từ Chính phủ. Đà điều chỉnh gần đây diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư đánh giá lại kỳ vọng lợi nhuận và triển vọng kinh tế toàn cầu.

Về lạm phát, mức tăng CPI 5,6% trong tháng 5 chủ yếu đến từ hai nhóm hàng hóa do Nhà nước quản lý là giáo dục và y tế. Điều này cho thấy áp lực lạm phát hiện nay chưa phản ánh sự mất cân đối cung, cầu trong nền kinh tế mà chủ yếu xuất phát từ các điều chỉnh hành chính.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thể hiện vai trò điều tiết chủ động. Sau cuộc họp với các tổ chức tín dụng, 42 ngân hàng thương mại đã giảm lãi suất huy động từ 10-50 điểm cơ bản trong tháng 4, góp phần hạ nhiệt áp lực cạnh tranh vốn và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.

Một trong những điểm sáng lớn nhất của thị trường năm 2026 là tiến trình nâng hạng. Thông tư 08/2026/TT-BTC đã giải quyết các nút thắt cuối cùng liên quan đến cơ chế môi giới toàn cầu (Global Brokerage) và giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Pre-Funding).

Những thay đổi này tạo tiền đề để FTSE Russell triển khai lộ trình nâng hạng theo nhiều giai đoạn bắt đầu từ tháng 9/2026. Xa hơn, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu nâng hạng MSCI thông qua hàng loạt cải cách tiếp theo như vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), tự do hóa thị trường ngoại hối và rà soát giới hạn sở hữu nước ngoài.

Xét trên khía cạnh định giá, thị trường hiện giao dịch ở mức P/E khoảng 15 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình lịch sử 17 lần. Trong bối cảnh lợi nhuận doanh nghiệp được dự báo tiếp tục tăng trưởng hai chữ số, vùng định giá hiện tại được xem là cơ hội tích lũy hấp dẫn cho các nhà đầu tư trung và dài hạn.

Dòng tiền sẽ tập trung vào các doanh nghiệp chất lượng

Dự báo lợi nhuận sau thuế toàn thị trường năm 2026, Mirae Asset cho rằng con số có thể tăng khoảng 17%, tuy nhiên sự phân hóa giữa các nhóm ngành được kỳ vọng sẽ diễn ra rõ nét hơn.

Cụ thể, ở ngành ngân hàng, xu hướng đáng chú ý trong năm nay là sự dịch chuyển dòng tiền từ nhóm ngân hàng tư nhân sang các ngân hàng quốc doanh như VCB và CTG.

Động lực đến từ các chính sách mới cho phép giữ lại lợi nhuận nhằm tăng vốn tự có, đồng thời thay đổi cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR), giúp các ngân hàng quốc doanh giải tỏa áp lực thanh khoản đáng kể. Đây là yếu tố quan trọng giúp cải thiện năng lực tăng trưởng tín dụng trong các năm tới.

Trong đó, VCB tiếp tục nổi bật nhờ vị thế cho vay ròng trên thị trường liên ngân hàng và tăng trưởng tín dụng đạt 4,5% trong quý I/2026. Còn CTG ghi nhận lợi nhuận trước thuế tăng tới 63% so với cùng kỳ, cùng bộ đệm dự phòng rủi ro đạt mức cao kỷ lục.

Tiếp đó là nhóm bất động sản, việc siết chặt các tiêu chuẩn phát triển dự án được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình sàng lọc trong ngành bất động sản. Các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất sạch, cấu trúc tài chính lành mạnh và năng lực triển khai tốt sẽ có lợi thế rõ rệt.

Trong nhóm này, KDH và NLG nổi bật nhờ quỹ đất lớn tại TP.HCM cùng mức định giá đang thấp hơn đáng kể so với trung bình lịch sử.

Riêng ngành thép đang bước vào chu kỳ thuận lợi khi nhu cầu nội địa hồi phục, đầu tư công được đẩy mạnh và lượng thép nhập khẩu từ Trung Quốc giảm dần. HPG là doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ xu hướng này. Giá thép đã tăng khoảng 20% từ đầu năm trong khi cổ phiếu vẫn giao dịch ở vùng định giá thấp so với lịch sử, tạo ra cơ hội đáng chú ý đối với nhà đầu tư giá trị.

Đối với nhóm công nghệ và viễn thông kỳ vọng hưởng lợi từ làn sóng AI và chuyển đổi số. Gói tín dụng 20 tỷ USD dành cho hạ tầng số cùng các chính sách thúc đẩy nội địa hóa dữ liệu đang mở ra dư địa tăng trưởng mới cho các doanh nghiệp công nghệ.

Các cổ phiếu FPT và CTR được đánh giá là hai đại diện hưởng lợi trực tiếp nhờ năng lực triển khai các giải pháp AI, điện toán đám mây và hạ tầng viễn thông thế hệ mới. Đây cũng là nhóm ngành có tiềm năng duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số trong nhiều năm tới.

Bên cạnh các nhóm ngành trên, dầu khí cũng được đánh giá là một trong những điểm sáng đáng chú ý trong nửa cuối năm 2026. Việc giá dầu Brent duy trì ở mức cao đã giúp nhiều dự án dầu khí vượt ngưỡng hòa vốn, qua đó thúc đẩy chu kỳ đầu tư thượng nguồn mới với hàng loạt dự án quy mô lớn như Lô B - Ô Môn, Nam Du - U Minh, Lạc Đà Vàng và Sư Tử Trắng 2B.

Triển vọng ngành còn được hỗ trợ bởi quá trình hoàn thiện khung pháp lý, bao gồm sửa đổi Luật Dầu khí và mở rộng cơ chế phân quyền cho PVN. Trong bối cảnh PVEP đặt mục tiêu tăng mạnh đầu tư giai đoạn 2026–2030, các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật dầu khí như PVS, PVD và PVT được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp, trong đó PVS nổi bật nhờ vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực EPCIC. Ngoài ra, tiến trình cơ cấu vốn nhà nước cũng có thể trở thành chất xúc tác cho các cổ phiếu GAS, BSR và PLX.

Đối với nhóm thực phẩm, đồ uống và bán lẻ, các chuyên gia đánh giá VNM, QNS và MWG tiếp tục sở hữu nền tảng tăng trưởng ổn định bất chấp sự phân hóa của thị trường tiêu dùng. VNM ghi nhận kết quả tích cực nhờ sự phục hồi của nhu cầu nội địa, mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế và cải thiện biên lợi nhuận thông qua tái cấu trúc danh mục sản phẩm. Trong khi đó, QNS được hưởng lợi từ nhu cầu tiêu thụ sữa đậu nành cải thiện và giá đường dần ổn định. Với MWG, động lực tăng trưởng đến từ đà mở rộng của chuỗi Điện Máy Xanh và Bách Hóa Xanh, đồng thời triển vọng IPO Điện Máy Xanh được kỳ vọng sẽ hỗ trợ định giá cổ phiếu trong trung hạn.

Ở nhóm dệt may, dù triển vọng ngắn hạn có thể chịu tác động từ những bất ổn địa chính trị và sự suy yếu nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu chủ lực, triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực nhờ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu và làn sóng dịch chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu lớn sang Mỹ và sở hữu năng lực sản xuất tốt được kỳ vọng sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn mặt bằng chung của ngành. Các cổ phiếu được ưu tiên gồm TNG, MSH và PPH.

Dù triển vọng chung được đánh giá tích cực trong giai đoạn nửa cuối năm 2026, chuyên gia tại Mirae Asset cũng khuyến nghị nhà đầu tư vẫn cần lưu ý một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến thị trường như: Thứ nhất, áp lực lạm phát nếu giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, khiến mục tiêu kiểm soát CPI dưới 4,5% của Chính phủ gặp thách thức.

Thứ hai, là nguy cơ điều chỉnh của nhóm công nghệ toàn cầu nếu kỳ vọng về hiệu quả đầu tư AI không được hiện thực hóa, dẫn đến làn sóng giảm định giá trên diện rộng.

Thứ ba, là các rủi ro địa chính trị và thương mại, đặc biệt liên quan đến các cuộc điều tra chống chuyển tải hàng hóa hoặc các biện pháp thuế quan mới từ Mỹ.

Tuy nhiên, xét trên tổng thể, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn sở hữu nhiều động lực tăng trưởng cốt lõi. Đối với nhà đầu tư dài hạn, giai đoạn hiện nay nhiều khả năng là thời điểm thích hợp, để tích lũy tài sản tại các vùng định giá hấp dẫn trước khi bước vào chu kỳ tăng trưởng tiếp theo của thị trường.

Diễm Ngọc