Chính sách - Quy hoạch

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1020/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai.

Siết tiến độ thực hiện

Nghị quyết được áp dụng đối với các vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài trên phạm vi cả nước. Nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 24/4/2026, tập trung xử lý các vi phạm về đất đai phát sinh trước ngày 1/8/2024 và các dự án bị ách tắc kéo dài nhiều năm.

Theo kế hoạch, việc triển khai Nghị quyết được thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả. Mục tiêu là bảo đảm các cơ chế, chính sách đặc thù sớm đi vào thực tiễn, được thực hiện đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều dự án bất động sản, dự án sử dụng đất vẫn vướng mắc về pháp lý, thủ tục đầu tư, giao đất và xác định nghĩa vụ tài chính. Theo đánh giá của các cơ quan quản lý, việc xử lý các dự án tồn đọng không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mà còn góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, giải phóng dòng vốn đang bị "đóng băng" trong nền kinh tế.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, Bộ Công an được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên ngành tư pháp Trung ương, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan xây dựng, ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù về hình sự, tố tụng hình sự và thi hành án đối với các vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 8/2026.

Trong tháng 7/2026, Bộ Nội vụ được giao chủ trì xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức có vi phạm pháp luật về đất đai nhưng không thuộc trường hợp tham nhũng, tiêu cực.

Cũng trong tháng 7, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng sẽ xây dựng, ban hành văn bản hướng dẫn xử lý kỷ luật đối với cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang có vi phạm pháp luật về đất đai nhưng không liên quan đến tham nhũng.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan rà soát, xây dựng hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ các quy định chưa phù hợp với Nghị quyết.

Theo kế hoạch, việc rà soát phải hoàn thành chậm nhất vào ngày 30/8/2026. Các bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân và UBND các cấp có trách nhiệm gửi danh mục văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới trong tháng 6/2026.

Ngoài ra, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng cùng Thanh tra Chính phủ được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng hướng dẫn chuyên môn, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, đồng thời kiểm tra, đôn đốc và theo dõi tình hình triển khai Nghị quyết trên thực tế.

Khơi thông nguồn lực đất đai

Các chuyên gia cho rằng việc đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mà còn góp phần giải phóng nguồn lực đất đai và dòng vốn đang bị ách tắc trong nền kinh tế. Nhiều dự án kéo dài nhiều năm qua không chỉ làm gia tăng chi phí cho nhà đầu tư mà còn gây lãng phí quỹ đất, ảnh hưởng đến nguồn cung nhà ở và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu theo khung pháp lý mới, việc hoàn thiện các cơ chế xử lý tồn đọng được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các dự án đủ điều kiện sớm được triển khai trở lại, qua đó bổ sung nguồn cung cho thị trường và thúc đẩy hoạt động đầu tư.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, các bộ, ngành và địa phương cũng sẽ tổ chức hội nghị, tọa đàm, tập huấn, biên soạn tài liệu và đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm bảo đảm việc thực hiện Nghị quyết được thống nhất trên phạm vi cả nước.

Mẫn Nhi