Kinh tế địa phương

Những "điểm nghẽn" kéo dài tại Ninh Bình

Sau khi thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính, Ninh Bình xác định thêm 139 dự án đầu tư công chậm tiến độ. Qua phân loại, có 107 dự án vướng mắc về thủ tục pháp lý và hồ sơ quyết toán, 24 dự án vướng đất đai, quy hoạch và giải phóng mặt bằng, 3 dự án vướng về vốn và 1 dự án cần đề xuất cơ chế đặc thù xin ý kiến cấp trên.

Nhiều công trình thuộc lĩnh vực giao thông, hạ tầng kỹ thuật và xây dựng cơ bản bị kéo dài qua nhiều năm do thiếu mặt bằng sạch hoặc chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Điển hình như dự án tuyến đường ĐT.482, dù là trục giao thông huyết mạch nhưng dòng vốn đầu tư vẫn chưa thể phát huy tối đa hiệu quả do liên tục gặp điểm nghẽn trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng và phải điều chỉnh thủ tục qua nhiều thời kỳ.

Bên cạnh đó, phân khúc bất động sản cũng lộ diện nhiều bất cập khi có đến 94 trên tổng số 237 dự án khu đô thị, khu nhà ở, khu dân cư thuộc Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2021-2030 tại thời điểm chấp thuận đầu tư chưa phù hợp với một số quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hoặc thẩm quyền.

Khối dự án ngoài ngân sách nói chung cũng ghi nhận 147 dự án gặp khó khăn, chậm tiến độ với tổng vốn đăng ký khoảng 32.989 tỷ đồng, chiếm diện tích khoảng 2.379 ha. Những "siêu dự án" chiếm đất rộng nhưng chậm trễ nhiều năm như Khu du lịch sinh thái hồ Đồng Chương đang là bài toán đau đầu cho chính quyền địa phương, khi nguồn lực đất đai của tỉnh bị khóa chặt trong những nút thắt kéo dài về thủ tục chuyển đổi đất và giải phóng mặt bằng.

Đánh giá từ cơ quan chuyên môn cho thấy, nguyên nhân chủ yếu của thực trạng này xuất phát từ công tác chuẩn bị đầu tư chưa sát thực tế, quá trình triển khai gặp khó khăn về quy hoạch, nguồn vốn và giải phóng mặt bằng. Mặt khác, một số dự án thi công kéo dài qua nhiều giai đoạn sáp nhập đơn vị hành chính, thay đổi cán bộ phụ trách khiến công tác lưu trữ, bàn giao hồ sơ chưa đầy đủ, ảnh hưởng trực tiếp đến việc quyết toán. Một số nhà thầu cũng thiếu tích cực phối hợp hoàn thiện hồ sơ do phần lớn giá trị khối lượng đã được thanh toán trước đó.

Từ góc nhìn của phía doanh nghiệp thực hiện, ông Nguyễn Văn Trường – Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Khang Minh cho biết, áp lực chi phí vốn đối với khối doanh nghiệp tầm trung là rất lớn, không ai muốn dự án đắp chiếu. Tuy nhiên, cái khó lớn nhất hiện nay là sự chồng chéo, chưa đồng bộ giữa quy hoạch xây dựng và kế hoạch sử dụng đất, khiến thủ tục xin chấp thuận chủ trương đầu tư kéo dài ngoài dự kiến. Ngoài ra, việc sáp nhập địa giới hành chính vừa qua làm thay đổi đầu mối quản lý, hồ sơ phải luân chuyển qua nhiều bước rà soát lại từ đầu. Doanh nghiệp rất kỳ vọng các tổ công tác đặc trách của tỉnh sẽ thực sự sâu sát để tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn thủ tục này.

Quyết liệt tháo gỡ “điểm nghẽn”

Nhận diện rõ những thách thức từ các dự án chậm tiến độ vốn tồn tại qua nhiều thời kỳ và liên quan đến nhiều lĩnh vực, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình đã chủ động thành lập Tổ công tác 512 nhằm rà soát, chỉ đạo xử lý dứt điểm các công trình tồn đọng, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.

Chia sẻ về giải pháp trong thời gian tới, ông Trần Song Tùng - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh, những vướng mắc hiện nay chủ yếu liên quan đến yếu tố lịch sử kéo dài và sự thay đổi của cơ chế chính sách, nhất là trong lĩnh vực đất đai và đầu tư. Điểm tựa quan trọng hiện nay là Chính phủ đã ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP ngày 7/5/2026 hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội. Đây chính là hành lang pháp lý xoá bỏ các điểm nghẽn cho địa phương.

Ông Tùng cho biết, UBND tỉnh Ninh Bình sẽ thành lập Tổ công tác đặc trách để rà soát, phân loại và giải quyết từng dự án cụ thể. Các Phó Chủ tịch UBND tỉnh theo từng lĩnh vực sẽ trực tiếp nghe báo cáo để có hướng tháo gỡ sát sườn. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ tổng hợp báo cáo Thường trực Tỉnh ủy, Chính phủ và xin ý kiến chỉ đạo của Trung ương.

Để hiện thực hóa điều này, ông Tùng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu xử lý các dự án giao đất nhưng không sử dụng sau 12 hoặc 24 tháng. Đồng thời yêu cầu Sở Tài chính chấn chỉnh công tác hậu kiểm, rà soát toàn diện theo nhóm và tuyệt đối không báo cáo theo kiểu hình thức, chỉ chọn những dự án thuận lợi để báo báo. Giao Thanh tra tỉnh phối hợp xử lý dứt điểm các dự án đã có kết luận thanh tra nhưng chưa hoàn thành.

Việc rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tỉnh đang tập trung khơi thông các nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, tài sản công để tạo dư địa tăng trưởng cho giai đoạn tới. Nếu không kịp thời tháo gỡ, các dự án này sẽ tiếp tục gây lãng phí nguồn lực xã hội, làm ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư và trì hoãn các mục tiêu phát triển của địa phương. Chính vì vậy, ông Tùng đề nghị các ngành, các địa phương khi thực hiện nhiệm vụ phải thẳng thắn, dũng cảm đối diện với tồn tại. Tuyệt đối không né tránh, không ngại va chạm và phải xử lý dứt điểm trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành.

Ninh Bình sẽ tiếp tục khuyến khích, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư có năng lực và cam kết triển khai đúng quy định, nhưng sẽ kiên quyết thu hồi đối với các trường hợp chây ì, không thực hiện nhằm tránh lãng phí tài nguyên và khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội – ông Tùng nhấn mạnh.

Lan Vũ