24h

Những năm gần đây, cùng với sự bùng nổ của các dịch vụ số, số điện thoại không còn đơn thuần là công cụ liên lạc mà đã trở thành chìa khóa để tiếp cận nhiều dịch vụ quan trọng như ngân hàng, ví điện tử, thương mại điện tử hay dịch vụ công trực tuyến. Điều đó cũng khiến SIM điện thoại trở thành công cụ bị lợi dụng trong nhiều vụ lừa đảo công nghệ cao.

Trong bối cảnh đó, các quy định mới về xác thực thông tin thuê bao và thiết bị đầu cuối đang được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục những khoảng trống trong quản lý, đồng thời tăng khả năng nhận diện chủ thể thực sự sử dụng số điện thoại.

Theo ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), các quy định mới được xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuê bao, bảo đảm thông tin thuê bao gắn với đúng người sử dụng thực tế. Một trong những điểm đáng chú ý là việc tăng cường xác thực trong các trường hợp theo quy định, nhất là khi phát sinh thay đổi liên quan đến thiết bị đầu cuối hoặc các giao dịch có mức độ rủi ro cao.

Cùng với đó, cơ quan quản lý tiếp tục đẩy mạnh đối soát dữ liệu thuê bao với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử VNeID nhằm làm sạch thông tin thuê bao, hạn chế tình trạng SIM đăng ký không đúng chủ thể sử dụng.

Theo cơ quan quản lý, đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm xử lý tình trạng SIM rác, SIM không chính chủ - vốn được xem là công cụ thường xuyên bị các đối tượng xấu lợi dụng để lừa đảo, giả mạo cơ quan chức năng, chiếm đoạt tài sản hoặc phát tán thông tin vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Thực tế cho thấy, không ít vụ lừa đảo thời gian qua bắt đầu từ những cuộc gọi hoặc tin nhắn được thực hiện qua các thuê bao khó xác định người sử dụng thực tế. Trong nhiều trường hợp, SIM được đăng ký bằng thông tin của một người nhưng lại do người khác sử dụng, gây khó khăn cho công tác xác minh và xử lý vi phạm.

Việc siết chặt quy trình xác thực vì thế không chỉ nhằm quản lý SIM điện thoại mà còn hướng tới mục tiêu rộng hơn là tăng độ tin cậy của hệ sinh thái định danh số.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Tạ Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cho rằng, số điện thoại hiện đã trở thành một yếu tố định danh quan trọng, gắn với nhiều hoạt động giao dịch trong đời sống kinh tế - xã hội.

Theo Luật sư Tuấn, khi một số điện thoại được sử dụng để đăng nhập tài khoản ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng tài chính hoặc dịch vụ công trực tuyến, trách nhiệm pháp lý liên quan đến số thuê bao đó cũng trở nên quan trọng hơn nhiều so với trước đây.

“Không ít người vẫn giữ thói quen đăng ký SIM rồi cho người khác sử dụng hoặc sử dụng SIM đứng tên người thân. Trong bối cảnh hiện nay, cách làm này tiềm ẩn rủi ro bởi nếu số thuê bao bị lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, quá trình xác minh ban đầu thường sẽ bắt đầu từ người đứng tên thuê bao”, Luật sư Tạ Anh Tuấn nhận định.

Theo luật sư, việc tăng cường xác thực thuê bao và quản lý thiết bị đầu cuối không nên được nhìn nhận đơn thuần là một biện pháp hành chính. Xa hơn, đây là một phần trong nỗ lực xây dựng môi trường số an toàn hơn, nơi mỗi tài khoản, mỗi số điện thoại và mỗi giao dịch đều có thể xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm.

“Trong cuộc chiến với tội phạm công nghệ, cơ quan quản lý thường phải chạy đua với những thủ đoạn ngày càng tinh vi. Việc thu hẹp các khoảng trống về định danh và xác thực thông tin là điều cần thiết để giảm cơ hội cho các hành vi lừa đảo phát sinh”, Luật sư Tuấn cho biết.

Cũng theo ông Tuấn, khi các giao dịch số ngày càng phổ biến, yêu cầu quản lý thuê bao không còn dừng lại ở việc biết SIM đứng tên ai, mà còn phải xác định được ai đang thực sự sử dụng SIM đó. “Siết SIM chính chủ, vì thế, không chỉ là xử lý một thủ tục viễn thông, mà là siết lại điểm xuất phát của nhiều hành vi lừa đảo trên môi trường số”, Luật sư Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Nguyễn Giang