Tín dụng - Ngân hàng

Theo Công văn số 53186 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam gửi các ngân hàng thương mại ngày 24/6, Ngân hàng Nhà nước cho biết vừa nhận được kiến nghị của Tập đoàn Vingroup, CTCP hạ tầng hàng không Masterise và CTCP Tập đoàn Mặt Trời (03 doanh nghiệp) liên quan đến việc loại trừ dư nợ cấp tín dụng khi tính giao tăng trưởng tín dụng hằng năm của tổ chức tín dụng cho vay, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn và vốn để cho vay một khách hàng, nhóm khách hàng liên quan đối với một số dự án mà 03 doanh nghiệp đang triển khai. Các dự án mà 03 doanh nghiệp đang triển khai, có nhu cầu cấp tín dụng là các công trình, dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương.

Để 03 doanh nghiệp và các ngân hàng thương mại (NHTM) chủ động trong việc tiếp cận, trao đổi và quyết định việc cấp tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) hướng dẫn việc triển khai:

Trường hợp NHTM cấp tín dụng/cho vay để 03 doanh nghiệp thực hiện các dự án nêu trên thì NHTM được loại trừ dư nợ cấp tín dụng/cho vay phát sinh mới hàng năm đối với khách hàng để triển khai các dự án đó, khi tính toán áp dụng mức tăng trưởng tín dụng hằng năm của NHTM.

Các NHTM phải theo dõi dư nợ phát sinh để thực hiện các dự án và báo cáo về NHNN theo mẫu.

Các ngân hàng phải theo dõi riêng dư nợ phát sinh và báo cáo Ngân hàng Nhà nước theo mẫu. Trước khi cấp tín dụng, ngân hàng có trách nhiệm yêu cầu doanh nghiệp quản lý chặt tổng nhu cầu vốn, xác nhận mục đích sử dụng khoản vay và bảo đảm tổng dư nợ tại từng dự án không vượt nhu cầu vốn đã báo cáo.

Trước đó, về tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, NHNN cũng nêu rõ trong công văn, đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN ngày 22/6/2026 sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN ngày 15/11/2019; do đó, đề nghị NHTM căn cứ các quy định tại Thông tư này để thực hiện.

Danh mục kèm theo Phụ lục cụ thể gồm 18 dự án và hạng mục, với tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.138 tỷ đồng. Theo kế hoạch do các doanh nghiệp báo cáo, nhu cầu huy động đạt 210.047 tỷ đồng năm 2026, 244.188 tỷ đồng năm 2027 và 187.018 tỷ đồng năm 2028.

Đối với Sun Group, các dự án phục vụ Hội nghị APEC có tổng nhu cầu vốn huy động 169.724 tỷ đồng. Danh mục gồm Trung tâm tổ chức hội nghị APEC với 20.024 tỷ đồng; mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc 50.448 tỷ đồng; Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ 81.120 tỷ đồng; Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái Núi Ông Quán 15.453 tỷ đồng và tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 với 2.679 tỷ đồng.

Nhóm dự án thực hiện theo phương thức đối tác công tư có nhu cầu huy động 162.302 tỷ đồng. Trong đó, Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc cần huy động 116.503 tỷ đồng. Hai đoạn đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội có nhu cầu lần lượt 24.475 tỷ đồng và 21.324 tỷ đồng.

Danh mục theo đề xuất của Vingroup gồm hai dự án đường sắt tốc độ cao, với tổng mức đầu tư dự kiến 249.800 tỷ đồng và nhu cầu vốn huy động 212.330 tỷ đồng.

Cụ thể, đường sắt Bến Thành - Cần Giờ có tổng mức đầu tư 102.430 tỷ đồng, gồm 15.364 tỷ đồng vốn tự có và 87.066 tỷ đồng vốn huy động. Đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh có tổng mức đầu tư 147.370 tỷ đồng, trong đó vốn tự có 22.105 tỷ đồng và vốn huy động 125.265 tỷ đồng.

Đối với CTCP Hạ tầng hàng không Masterise, các dự án tại Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có tổng nhu cầu vốn huy động 207.782 tỷ đồng. Riêng dự án sân bay Gia Bình cần huy động 112.998 tỷ đồng. Phần còn lại gồm đài kiểm soát không lưu, đường kết nối sân bay, khu tái định cư, công trình hoàn trả hạ tầng và các dự án đối ứng.

Văn bản của NHNN cũng nêu rõ nhu cầu vốn vay để thực hiện các dự án theo danh mục cụ thể là rất lớn, khuyến khích các NHTM phối hợp với nhau để cấp tín dụng hợp vốn. Trường hợp mức cấp tín dụng của từng NHTM vượt giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng, nhóm khách hàng có liên quan, NHTM báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Quyết định 09/2024/QĐ-TTg.

NHTM có trách nhiệm xem xét, quyết định cấp tín dụng đối với khách hàng bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục đích để phục vụ các dự án nêu trên, đảm bảo an toàn vốn vay, tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình trên cơ sở thẩm định tính khả thi, hiệu quả của dự án, phương án, khả năng trả nợ của khách hàng và phù hợp với khả năng tự cân đối vốn để cấp tín dụng, an toàn hoạt động của NHTM.

Như vậy, theo các cơ chế hướng dẫn loại trừ, tăng trưởng tín dụng của các NHTM (theo chỉ tiêu của NHNN đặt ra từ đầu năm cho hệ thống 15%), được bổ sung danh mục loại trừ tính dư nợ bao gồm cả các dự án hạ tầng trọng điểm quan trọng và dư nợ cho vay nhà ở xã hội và khu công nghiệp, khu chế xuất.

Trước đó, NHNN đã có công văn gửi 25 NHTM cho phép từ ngày 1/1/2026 đến hết 31/12/2026, các tổ chức tín dụng không phải tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội và khu công nghiệp, khu chế xuất vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng bất động sản theo nội dung tại điểm 4 công văn số 11686 ngày 31/12/2025.

Theo đó, cơ quan điều hành tỏ rõ các định hướng cùng với tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh (5 lĩnh vực ưu tiên), tập trung tín dụng cho các lĩnh vực / dự án quan trọng và có tính đóng góp, lan tỏa về phát triển kinh tế - xã hội.

Lê Mỹ