Doanh nhân

Khởi thân từ một doanh nghiệp non trẻ với số vốn điều lệ vỏn vẹn 12 tỷ đồng ở thời điểm Việt Nam bước vào sân chơi WTO, sau hai thập kỷ chèo lái qua muôn vàn sóng gió, Công ty CP Damsan (HoSE: ADS) đã bứt phá ngoạn mục, xác lập vị thế một tập đoàn đa ngành vững mạnh theo mô hình "kiềng ba chân": Dệt may, bất động sản công nghiệp - đô thị và năng lượng tái tạo.

Nhân cột mốc kỷ niệm 20 năm thành lập Damsan, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trò chuyện với ông Vũ Huy Đông, Chủ tịch HĐQT Damsan, về triết lý quản trị bền vững, cuộc "đại phẫu" công nghệ bằng AI và khát vọng vươn tầm Net - Zero toàn cầu.

Ký ức gian khó và thiên thời gia nhập sân chơi toàn cầu

- Thưa ông, nhìn lại chặng đường hai thập kỷ từ nhà máy Damsan 1 cho đến một tập đoàn niêm yết vững mạnh hôm nay, những giá trị cốt lõi nào của ngày đầu gian khó đã giúp ông và các cộng sự chèo lái con thuyền Damsan vượt qua mọi sóng gió thị trường?

Nhìn lại hành trình 20 năm, tôi vẫn không khỏi bồi hồi. Damsan ra đời năm 2006 từ một doanh nghiệp rất nhỏ, vốn điều lệ ban đầu chỉ có 12 tỷ đồng, đầu tư nhà máy sợi Damsan 1 thô sơ với đúng 4 chiếc máy sợi OE. Thời điểm đó, ngành dệt may Việt Nam gặp khó khăn lớn vì phụ thuộc nặng nề vào sợi nhập khẩu. Chúng tôi bước chân vào ngành với tâm thế bỡ ngỡ: toàn bộ đội ngũ cán bộ, công nhân viên đều không biết sản xuất sợi, phải mời chuyên gia từ Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) sang để hướng dẫn, đào tạo và vận hành.

Về mặt kỹ thuật và điều hành, mọi thứ đều là thử thách cực đại. Tiền vốn rất ít, nguồn lao động chủ yếu là lao động phổ thông từ nông thôn, chỉ được đào tạo cấp tốc tại Nam Định trong 3 tháng rồi quay về làm việc. Tôi nhớ mãi lô sợi đầu tiên bán cho khách hàng bị trả lại toàn bộ vì chất lượng không đồng đều. Lúc đó, Ban lãnh đạo Công ty rất nản lòng.

Nhưng với tinh thần không bỏ cuộc, sau vài tháng, nhà máy dần đi vào hoạt động ổn định. Khó khăn lùi lại khi các đơn vị sản xuất khăn trong tỉnh ồ ạt đến mua hàng, rồi Công ty Phong Phú tại TP HCM ký mua một lúc 100 tấn. Dù lợi nhuận chưa nhiều nhưng nó giải quyết được bài toán sống còn, đầu ra cho sản phẩm. Từ đòn bẩy đó, chúng tôi nâng công suất lên 1,5 vạn cọc sợi và 6 máy OE, hoàn chỉnh nhà máy với tổng mức đầu tư 140 tỷ đồng. Sau 8 năm, công ty thu hồi hết vốn và trả nợ sạch ngân hàng.

Chính những ngày tháng "nếm mật nằm gai" ấy đã hun đúc nên 3 giá trị cốt lõi bất biến của Damsan: Một là tập trung mọi nguồn lực để đầu tư phát triển; hai là thượng tôn pháp luật; và ba là hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người lao động, đối tác và cộng đồng xã hội.

- Giai đoạn 2023 – 2025 vừa qua chứng kiến ngành sợi chịu áp lực cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ toàn cầu. Được biết, Damsan đang thực hiện một cuộc "đại phẫu" toàn diện: chuyển sang sợi cao cấp tại nhà máy Gia Lễ, An Ninh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Tư duy quản lý của Ban lãnh đạo đã dịch chuyển ra sao, thưa ông?

Chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận, một ngành nghề ở quy mô vừa và nhỏ, đi theo lối mòn thâm dụng lao động thì rất khó tồn tại bền vững trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh sòng phẳng hiện nay.

Quản trị bằng mô hình 5S giúp chúng tôi cắt giảm lãng phí rất tốt trong giai đoạn trước. Nhưng khi bối cảnh và công nghệ thay đổi, nếu không tự "đại phẫu" chính mình, sẽ bị đào thải.

Nắm bắt các định hướng và quyết sách của Đảng, Nhà nước về chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Damsan đã nhanh chóng thay đổi hoàn toàn tư duy: dịch chuyển từ thâm dụng lao động sang thâm dụng công nghệ.

Chúng tôi đầu tư mạnh mẽ vào khoa học kỹ thuật và thiết bị tiên tiến. Tại các nhà máy chiến lược như Gia Lễ và An Ninh, công ty tập trung toàn lực vào phân khúc sợi cao cấp, hướng tới tự động hóa 100% và từng bước áp dụng AI vào hệ thống vận hành, kiểm soát chất lượng. Sự thay đổi này giúp Damsan loại bỏ hoàn toàn các lỗi chủ quan do con người gây ra, câu chuyện lỗi sợi của 20 năm trước vĩnh viễn không thể lặp lại. Nhờ bước chuyển mình quyết liệt, tính đến năm 2025, bất chấp những rung lắc mạnh của thị trường dệt may, Damsan vẫn bứt phá ngoạn mục với doanh thu đạt gần 1.870 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế tăng gấp đôi, đạt 141 tỷ đồng.

- Bên cạnh mảng cốt lõi là dệt may, Damsan được biết đến là một trong những đơn vị tiên phong tại Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) phát triển nhà ở xã hội (NOXH) từ rất sớm. Đến năm 2026, chiến lược ấy tiếp tục được nâng tầm khi tích hợp NOXH và nhà xưởng cho thuê ngay tại cụm công nghiệp (CCN) Ninh An. Triết lý này đã mang lại những "quả ngọt" nào cho doanh nghiệp, thưa ông?

Đối với Damsan, trách nhiệm xã hội nằm ngay trong dòng máu, trong triết lý kinh doanh "hài hòa lợi ích". Quyền lợi của người lao động, của đối tác và của cộng đồng phải luôn song hành cùng sự phát triển của công ty.

Năm 2011, khi thị trường bất động sản rơi vào khủng hoảng sâu sắc, Damsan lại nhìn thấy cơ hội hội nhập vào lĩnh vực này với một phân khúc nhân văn, NOXH cho người thu nhập thấp. Năm 2014, chúng tôi đặt viên gạch đầu tiên cho tòa nhà xã hội 18 tầng tại số 56 đường Trần Hưng Đạo, tòa nhà 18 tầng đầu tiên của tỉnh Thái Bình (cũ). Khi đưa vào sử dụng năm 2015, chỉ trong vòng 3 tháng, toàn bộ căn hộ đã được bán hết. Thành công đó có được là nhờ sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện tận tâm của lãnh đạo tỉnh và các sở ngành. Tiếp đà thắng lợi, chúng tôi triển khai dự án BT tòa nhà xã hội Quang Trung 16 tầng, rồi các khu đô thị Bồ Xuyên, Phú Xuân... mang lại không gian sống văn minh cho hàng ngàn hộ gia đình.

Bước sang năm 2026, chúng tôi nâng tầm mô hình này lên một nấc thang mới tại CCN Ninh An (quy mô 74,5 ha tại xã Vũ Quý). Chúng tôi không chỉ xây dựng nhà xưởng đơn thuần, mà tích hợp đồng bộ hạ tầng từ kiến trúc cảnh quan, điện lưới, điện mặt trời, cho đến khu NOXH dành riêng cho công nhân. Mục tiêu của Damsan là hoàn thành hạ tầng và nhanh chóng lấp đầy trong giai đoạn 2026 - 2027 bằng cách thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước, cũng như đón nhận dòng di dời tái định cư từ các CCN cũ. Dự án này sẽ đảm bảo công ăn việc làm ổn định và thu nhập cao cho khoảng 5.000 đến 6.000 lao động tại địa phương.

"Quả ngọt" lớn nhất mà chúng tôi nhận được chính là niềm tin trọn vẹn của Nhân dân và chính quyền địa phương. Từ một doanh nghiệp nhỏ, nhờ tích lũy về uy tín, thương hiệu và dòng vốn huy động thuận lợi trên sàn chứng khoán từ năm 2016, đến nay Damsan đã sở hữu quy mô vốn lên tới trên 1.000 tỷ đồng.

Bước đi chiến lược tại Hưng Yên và đón đầu “kỷ nguyên mới”

- Tháng 4/2026, Damsan gây chú ý lớn khi góp vốn vào một công ty bất động sản tại Hưng Yên để tham gia phát triển dự án Khu đô thị Phố Hiến. Dự án này có vai trò như thế nào trong kế hoạch hiện thực hóa mục tiêu doanh thu 3.000 tỷ đồng của công ty trong năm nay, thưa ông?

Hưng Yên là một địa bàn giàu dư địa phát triển kinh tế, có chủ trương hỗ trợ doanh nghiệp rất nhất quán, thông thoáng và quyết liệt. Hưởng ứng lời kêu gọi đầu tư của lãnh đạo tỉnh, Damsan đã chủ động đề xuất tài trợ lập quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 tại phường Phố Hiến.

Đây là dự án xây dựng khu nhà ở thương mại kết hợp với NOXH đồng bộ, hiện đại, mang tầm vóc của một thành phố lớn với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng hơn 3.000 tỷ đồng. Hiện tại, UBND tỉnh Hưng Yên đã chấp thuận chủ trương và chúng tôi đang khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng để thực hiện các thủ tục phê duyệt quy hoạch chi tiết.

Về mặt chiến lược, dự án này nằm trong lộ trình chuyển dịch cơ cấu lợi nhuận của Damsan, đưa mảng bất động sản công nghiệp và đô thị trở thành bệ phóng tăng trưởng chiếm tỷ trọng lớn. Trong giai đoạn tiếp theo, khi tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, nếu trúng thầu, Damsan cam kết sẽ dồn toàn bộ mọi nguồn lực, kết hợp liên doanh với các đối tác lớn để triển khai dự án với tiến độ nhanh nhất. Chúng tôi tin tưởng tuyệt đối dự án này sẽ là động lực kinh tế mạnh mẽ, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu cán mốc tổng doanh thu gần 3.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đạt từ 180 đến 200 tỷ đồng của Damsan ngay trong năm 2026.

- Bên cạnh dệt may và bất động sản, "chân kiềng" thứ ba của Damsan chính là năng lượng tái tạo. Được biết, công ty đang triển khai mức giải ngân kỷ lục lên đến 3.000 tỷ đồng, trong đó dành riêng 1.500 tỷ đồng cho mảng năng lượng. Ông có thể chia sẻ sâu hơn về tầm nhìn này?

Chúng tôi đã chuẩn bị cho cuộc chơi năng lượng xanh từ năm 2023 khi đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời AD Green với diện tích 79.000 m2. Nhà máy này sở hữu các dây chuyền tự động hóa hiện đại hàng đầu thế giới để xuất khẩu sản phẩm trực tiếp sang các thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu.

Định hướng này hoàn toàn trùng khớp với cam kết mạnh mẽ của Thủ tướng Chính phủ tại COP26 là đưa mức phát thải ròng của Việt Nam bằng không (Net-Zero) vào năm 2050, cũng như bám sát Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VIII mở rộng. Tính đến thời điểm hiện tại, Damsan đang vận hành một nhà máy sản xuất pin với công suất khoảng 1 GW điện mặt trời áp mái trên một năm. Mục tiêu lớn của chúng tôi trong năm 2026 là nâng tổng cung ứng ra thị trường lên mức 1,5 GW điện mặt trời và sẵn sàng các điều kiện pháp lý, kỹ thuật để tham gia sâu vào thị trường tín chỉ carbon toàn cầu.

Để hiện thực hóa khát vọng này, việc giải ngân dòng vốn kỷ lục 3.000 tỷ đồng (với 1.500 tỷ cho năng lượng) là bước đi tất yếu.

Chúng tôi rất tự hào khi nhận được sự đồng hành, tài trợ vốn từ các tổ chức tín dụng lớn thuộc nhóm Big4 và Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). Năng lượng xanh không chỉ là một mảng kinh doanh sinh lời tốt, mà nó chính là tấm "hộ chiếu quyền lực" giúp thương hiệu Damsan vươn tầm quốc tế, xóa bỏ các rào cản về thuế carbon khi bước ra thế giới.

- Bước qua cột mốc tuổi 20, Ban lãnh đạo Damsan đặt kỳ vọng gì cho chặng đường một thập kỷ tới, thưa ông?

Từ vị thế một nhà máy nhỏ có số vốn 12 tỷ đồng, Damsan đã liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số, trung bình từ 10% đến 15% mỗi năm.

Mục tiêu chiến lược trong 5 năm tới của chúng tôi là đưa doanh số tăng gấp 1,5 lần so với hiện nay. Còn trong tầm nhìn 10 năm tới, Damsan quyết tâm vươn mình trở thành một trong những tập đoàn đầu tư quy mô lớn không chỉ ở trong nước mà sẽ tiến hành đầu tư ra nước ngoài, khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Đạt được những thành quả như ngày hôm nay, Damsan luôn biết ơn sâu sắc các quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước; sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Hưng Yên, tỉnh Thái Bình (cũ) và sự đồng hành của các cổ đông, Nhân dân các địa phương. Chúng tôi xin cam kết sẽ tiếp tục thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước, trách nhiệm với cộng đồng để cùng đưa nền kinh tế đất nước cất cánh.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Khắc Lãng thực hiện