Phân tích - Bình luận

Thay đổi cách tiếp cận

Một đợt nắng nóng lịch sử đang bao trùm Tây Âu, đẩy nhiều quốc gia như Anh, Pháp, Đức, Thụy Sĩ và Itlia vào tình trạng báo động đỏ. Nhà chức trách cảnh báo nền nhiệt cực đoan có thể gây nguy hiểm đến tính mạng, kể cả với những người hoàn toàn khỏe mạnh.

Trong bối cảnh các nhà khoa học cảnh báo những đợt nắng nóng cực đoan sẽ dần trở thành “trạng thái bình thường mới”, giới đầu tư cũng bắt đầu điều chỉnh chiến lược. Thay vì chỉ coi biến đổi khí hậu là một rủi ro, nhiều tổ chức tài chính xem đây là động lực hình thành các cơ hội tăng trưởng mới.

Theo bà Stephanie Niven, đồng quản lý danh mục đầu tư của chiến lược cổ phiếu bền vững toàn cầu tại Ninety One, các hiện tượng thời tiết cực đoan đang tạo ra những cơ hội đầu tư mang tính cấu trúc trong các lĩnh vực như khử carbon, thích ứng với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên nước, kiểm soát ô nhiễm và chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, UBS cũng đánh giá quá trình khử carbon tại châu Âu sẽ tiếp tục là một trong những xu hướng đầu tư dài hạn đáng chú ý.

Không chỉ các quỹ đầu tư, nhiều doanh nghiệp cũng đang chuyển hướng chiến lược để thích ứng với một thế giới nóng lên. Theo ông Michael Field, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu tại Morningstar, nhiệt độ gia tăng sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng phục vụ thích ứng với khí hậu, mở ra dư địa tăng trưởng cho nhiều ngành.

Các doanh nghiệp cung cấp giải pháp điều hòa không khí và tiết kiệm năng lượng như Johnson Controls hay Siemens được đánh giá là những bên hưởng lợi trực tiếp. Trong khi đó, National Grid được kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu nâng cấp lưới điện, còn Shell và TotalEnergies đang tăng tốc đầu tư vào điện gió, điện mặt trời và nhiên liệu sinh học để đón đầu quá trình chuyển dịch năng lượng.

Nhìn rộng hơn, dòng vốn tại châu Âu đang dịch chuyển mạnh vào các lĩnh vực như hạ tầng chống chịu nhiệt, lưới điện thông minh, công trình tiết kiệm năng lượng, công nghệ làm mát và hệ thống cảnh báo sớm. Thích ứng với biến đổi khí hậu không còn được xem là khoản chi phí để ứng phó rủi ro, mà đang trở thành một lĩnh vực đầu tư mới, vừa giúp bảo vệ hoạt động sản xuất vừa tạo ra động lực tăng trưởng cho doanh nghiệp.

Sự thay đổi này cũng được phản ánh trong chính sách. Bộ trưởng Khí hậu Anh Katie White nhận định, nước Anh đang phải nâng cấp hệ thống giao thông, công nghiệp và hạ tầng vốn được thiết kế cho điều kiện khí hậu của một thế kỷ trước, nhằm đáp ứng những thách thức của nền kinh tế trong kỷ nguyên biến đổi khí hậu.

Cơ hội nào cho Việt Nam?

Câu chuyện từ châu Âu cho thấy, điều quan trọng không chỉ là ứng phó với những đợt nắng nóng ngày càng gay gắt, mà còn là thay đổi tư duy phát triển. Nếu chỉ xem biến đổi khí hậu là yếu tố làm tăng chi phí điện, giảm năng suất lao động hay gián đoạn sản xuất, doanh nghiệp sẽ luôn ở thế bị động.

Ngược lại, đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, hạ tầng xanh, tự động hóa và quản trị rủi ro khí hậu có thể giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh.

Trong bối cảnh châu Âu và nhiều nền kinh tế lớn đẩy mạnh khử carbon, nhu cầu về tín chỉ carbon dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng mạnh, mở ra cơ hội đáng kể cho Việt Nam.

Với lợi thế về rừng tự nhiên, rừng trồng và các hệ sinh thái hấp thụ carbon, Việt Nam có tiềm năng trở thành một trong những nguồn cung tín chỉ carbon quan trọng trong khu vực, đặc biệt từ các dự án lâm nghiệp, bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái.

Bên cạnh đó, việc phát triển năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời cùng các mô hình nông nghiệp phát thải thấp cũng tạo thêm dư địa để hình thành tín chỉ carbon trong lĩnh vực năng lượng và đất đai.

Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, nơi các tiêu chuẩn ESG, phát thải carbon và khả năng chống chịu ngày càng trở thành yêu cầu của thị trường quốc tế, thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ là một yêu cầu về môi trường mà còn là chiến lược đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn.

Trương Khắc Trà