Công nghệ

Phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) với chủ đề “Đổi mới sáng tạo: Cùng phát triển – Cùng thịnh vượng” vừa diễn ra tại Đại Liên, Trung Quốc, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa - ông Phạm Thanh Bình cho biết: Việt Nam đang tập trung phát triển các ngành công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn và chuyển đổi xanh...

Định hướng phát triển công nghệ chiến lược của Việt Nam

Theo Đại sứ Phạm Thanh Bình, trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng cốt lõi toàn cầu, Việt Nam đang tập trung phát triển các ngành công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn và chuyển đổi xanh nhằm hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045. Đại sứ Phạm Thanh Bình kỳ vọng Diễn đàn sẽ mở ra những kết nối chiến lược, các dự án cụ thể về công nghệ và nguồn nhân lực; đồng thời cam kết Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc sẽ luôn là cầu nối tin cậy, kết nối hệ sinh thái của TP HCM với các nguồn lực từ Trung Quốc và quốc tế, hướng tới mục tiêu “Cùng phát triển - Cùng thịnh vượng”.

Ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân TP HCM khẳng định tầm nhìn mới của Thành phố trong bối cảnh hợp tác vì phát triển bền vững đang mở rộng mạnh mẽ giữa các đô thị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh, những đô thị thành công trong tương lai phải là nơi kết nối hiệu quả các dòng chảy toàn cầu về tri thức, công nghệ, vốn đầu tư và nhân tài. Trên tinh thần đó, TP HCM không chỉ hướng đến thu hút các dự án đầu tư mới, mà quan trọng hơn là sẵn sàng cùng các đối tác quốc tế đồng kiến tạo những động lực tăng trưởng và không gian hợp tác mới.

Đặc biệt, Thành phố kỳ vọng từng bước hình thành một trục đối thoại và liên kết chiến lược giữa Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), Hội nghị Thường niên các Nhà Tiên phong (AMNC) tại Trung Quốc và Diễn đàn Kinh tế mùa Thu được tổ chức hằng năm tại TP HCM. Định hướng này nhằm nâng tầm vai trò của các đô thị lớn và cộng đồng doanh nghiệp trở thành những cực tăng trưởng mới, có vị thế tương xứng trong cấu trúc kinh tế thế giới.

Các chuyên gia, học giả và lãnh đạo các tập đoàn lớn toàn cầu cũng đã có các nội dung trao đổi đi trực diện vào góc nhìn ngoại giao công nghệ, thúc đẩy tài chính xanh, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về việc chuyển đổi từ mô hình khu công nghiệp truyền thống sang hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tích hợp. Bên cạnh việc phác thảo xu thế vận động của kinh tế toàn cầu, các đại biểu cũng tập trung phân tích sâu các điều kiện then chốt để thu hút dòng vốn chất lượng cao, những rào cản trong hợp tác công nghệ xuyên biên giới và đề xuất các giải pháp tháo gỡ cụ thể. Đặc biệt, tiềm năng thúc đẩy liên kết sâu giữa Việt Nam với Trung Quốc và các đối tác quốc tế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và công nghệ tiên phong đã được định hình rõ nét, mở ra các không gian phát triển có giá trị gia tăng cao và tính lan tỏa mạnh mẽ.

Những sáng kiến thúc đẩy hợp tác công nghệ

Tại Diễn đàn, các đại biểu đã cùng phác thảo một bức tranh toàn diện về xu thế kinh tế toàn cầu. Theo bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC)) khẳng định định hướng phát triển TP HCM trở thành trung tâm kinh tế và đổi mới sáng tạo cốt lõi của khu vực.

Đóng góp vào tầm nhìn này, bà Ayumi Moore Aoki - Nhà sáng lập và Tổng Giám đốc Women in Tech Global và Giáo sư Wesley Rosslyn-Smith -Giám đốc Trung tâm Công nghiệp và Công nghệ Nam Phi (SACIT cùng nhấn mạnh vai trò của ngoại giao công nghệ và các công nghệ mới nổi, coi đây không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là nền tảng then chốt mở ra cơ hội hợp tác quốc tế sâu rộng, đặc biệt là giữa Việt Nam và Nam Phi.

Song song với dòng chảy công nghệ, các chuyên gia cũng tập trung vào chiến lược đầu tư và hạ tầng bền vững. Ông Jesse Choi (Giám đốc Khu vực ASEAN - Tập đoàn Sunwah chia sẻ về thúc đẩy việc liên kết các hệ sinh thái công nghệ quốc tế để tạo ra các dự án giá trị gia tăng cao, trong khi ông Hoàng Hải Vương -Phó Tổng Giám đốc, Ngân hàng TMCP Nam Á nhấn mạnh tài chính xanh chính là đòn bẩy bắt buộc trong xu thế chuyển dịch sang nền kinh tế ít phát thải.

Từ quá trình chuyển đổi thực tiễn, bà Trần Thị Hồng Minh (Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Becamex IDC khẳng định, việc tái cấu trúc các khu công nghiệp truyền thống thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tích hợp chính là chìa khóa để hình thành các trung tâm sản xuất - công nghệ có khả năng kết nối toàn cầu.

Điểm nhấn nổi bật tại phiên thảo luận bàn tròn trong khuôn khổ Diễn đàn với sự tham gia của các nhà điều hành công nghệ và tài chính hàng đầu từ Việt Nam, Trung Quốc và quốc tế. Tại phiên thảo luận, ông Lưu Quân -Chủ tịch kiêm CEO Tập đoàn TOJOY nhận định TP HCM đang hội tụ đầy đủ các yếu tố “Thiên thời - Địa lợi - Nhân hòa” với quyết tâm mạnh mẽ của chính quyền và nguồn nhân lực trẻ, chất lượng. Ông khuyến nghị Thành phố cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn nhất quán, hoàn thiện chuỗi cung ứng phụ trợ và thúc đẩy "mô hình kinh tế nền tảng" (Platform Economy) để tối ưu hóa việc kết nối nguồn lực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Đồng tình với việc bồi dưỡng nhân tài, bà Clara Shi - Phó Chủ tịch Tập đoàn Ant International bày tỏ sự ấn tượng trước xu hướng trẻ hóa của lực lượng lao động khoa học công nghệ tại Việt Nam, đồng thời chia sẻ giải pháp ứng dụng Blockchain và AI nhằm xây dựng hạ tầng tài chính - thanh toán theo thời gian thực (Real-time), hướng tới mục tiêu đào tạo 1.000 chuyên gia tài chính - công nghệ thế hệ mới mỗi năm cho thị trường.

Ở góc độ thực thi, các doanh nghiệp đã thẳng thắn chỉ ra các rào cản và giải pháp đột phá về hạ tầng lẫn cơ chế. Ông Phạm Thanh Tuấn (Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT chi nhánh Trung Quốc) bổ sung rằng chìa khóa để phát triển AI là tối ưu hóa chi phí hạ tầng kỹ thuật (infrastructure). FPT kỳ vọng sẽ mang các mô hình công nghệ chi phí tối ưu từ Trung Quốc về Việt Nam nhằm tạo bệ phóng cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) dễ dàng tiếp cận.

Dưới góc nhìn đầu tư song phương, bà Hồ Thanh Thủy (Giám đốc Đối ngoại kiêm Trưởng bộ phận Đổi mới sáng tạo, Tập đoàn Sunwah (Việt Nam)) chỉ ra hai rào cản lớn là sự liên kết rời rạc giữa bốn thành tố (Startup - Nhà đầu tư - Viện trường - Nhà nước) và việc thiếu môi trường thực nghiệm. Bà đề xuất Thành phố cần sớm ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để thí điểm nhanh các công nghệ mới trước khi nhân rộng.

Đóng góp giải pháp từ ngành tài chính, ông Hoàng Hải Vương - Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank khẳng định vị thế đồng hành có trách nhiệm của ngân hàng thông qua việc đề xuất giải pháp thu hút nguồn lực kiều hối để thành lập các quỹ Đổi mới sáng tạo và đầu tư mạo hiểm, phục vụ riêng cho chuyển đổi xanh và ứng dụng AI. Ông kêu gọi các doanh nghiệp hướng tới mục tiêu trở thành các "Công dân toàn cầu" (Global Citizen) có trách nhiệm với môi trường thay vì chỉ tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, đồng thời khẳng định Nam A Bank cùng Trung tâm C4IR luôn sẵn sàng tư vấn và cung ứng tài chính toàn diện cho các nhà đầu tư tại TP HCM.

Thu hút hàng loạt dự án hợp tác về công nghệ

Tiếp nối chuỗi thảo luận chiến lược, Diễn đàn đã cụ thể hóa các mục tiêu bằng việc công bố và ký kết hàng loạt thỏa thuận hợp tác, biên bản ghi nhớ (MOU), cùng thư đề nghị hợp tác mang tính đột phá. Trọng tâm của hoạt động ký kết xoay quanh việc ứng dụng công nghệ tiên phong và xây dựng hạ tầng thông minh. Tiêu biểu là việc công bố dự án thử nghiệm xe tự hành Zelostech ứng dụng AI tại QTSC (do Tập đoàn 365 Group phối hợp với đối tác Trung Quốc triển khai) và dự án thí điểm hệ thống xe đạp điện công cộng chặng đầu – chặng cuối do Tập đoàn Sunwah đầu tư. Đặc biệt, liên minh y tế kỹ thuật cao giữa 365 Group và Tập đoàn Phượng Lân Hạch (Trung Quốc) về Trung tâm điều trị ung thư bằng liệu pháp bắt giữ nơtron trong boron (BNCT) đã mở ra một chương mới cho y tế chuyên sâu tại Thành phố.

Đồng thời, mạng lưới đối tác toàn cầu của Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP HCM cũng được mở rộng mạnh mẽ thông qua việc tiếp nhận hàng loạt đề xuất hợp tác sâu rộng. Các tập đoàn lớn như Sunwah, Exabyte, Inspur Smart Technology, Sơn Kim Ngung (BBMG Corporation), và TOJOY đã cam kết đồng hành cùng HCMC C4IR trong các lĩnh vực nông nghiệp/thủy sản thông minh, đô thị thông minh, vật liệu xanh, AI & Robotics và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, việc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) chính thức nhận quyết định trở thành thành viên mạng lưới của HCMC C4IR, khẳng định sự gắn kết chặt chẽ giữa định chế tài chính nội địa và các tổ chức công nghệ quốc tế, tạo động lực liên ngành mạnh mẽ cho hành trình phát triển bền vững của Thành phố.

Thông qua các chương trình, dự án được công bố, TP HCM tiếp tục khẳng định định hướng phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng kết nối khu vực và toàn cầu; thúc đẩy hình thành các động lực tăng trưởng mới và các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao. Đây cũng là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương lớn của Việt Nam về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn mới.

Diễn đàn Hợp tác đầu tư TP HCM với chủ đề “Đổi mới sáng tạo: Cùng phát triển – Cùng thịnh vượng” nằm trong khuôn khổ chuỗi các sự kiện “Những Ngày Hợp tác - Collaboration Days” bên lề Hội nghị Thường niên các nhà Tiên phong lần thứ 17 (AMNC 2026) tại Trung Quốc, thuộc Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026.

Sự tham dự của Đoàn công tác TP HCM, do ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch UBND TP Thành phố làm Trưởng đoàn, tại AMNC 2026 diễn ra trong bối cảnh Thành phố tiếp tục đẩy mạnh triển khai các định hướng chiến lược về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đồng thời hợp tác sâu rộng, thực chất với Diễn đàn Kinh tế Thế giới; thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế. Qua đó, Thành phố tăng cường kết nối với mạng lưới các nhà tiên phong toàn cầu, mở rộng hợp tác với các đối tác chiến lược phục vụ mục tiêu lớn của Thành phố trong đó có tăng trưởng 2 con số, đồng thời khẳng định vai trò, vị thế và tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của TP HCM trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khu vực và thế giới.

Lê Mỹ