Chuyên đề

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế các-bon thấp và triển khai các cam kết của Việt Nam về ứng phó với biến đổi khí hậu, sáng 29/6/2026, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước.

Sự kiện đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam, góp phần hoàn thiện các cơ chế thị trường nhằm thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, huy động nguồn lực cho tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Tham dự buổi lễ có ông Trần Hồng Hà, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ; Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi; Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành; Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Công thương, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, ngân hàng chỉ định thanh toán, các tổ chức quốc tế, các thành viên thị trường.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết HNX dưới sự chỉ đạo của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và các đơn vị liên quan tham gia xây dựng khung pháp lý, các quy định quản lý, vận hành thị trường và xây dựng hệ thống đăng ký, giao dịch, thanh toán thị trường các-bon.

Đến nay, hệ thống công nghệ thông tin kết nối giữa Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, VSDC, Cục Biến đổi khí hậu và ngân hàng chỉ định thanh toán BIDV hoạt động ổn định, an toàn, thông suốt. Hệ thống quy chế, quy trình nghiệp vụ liên quan cũng đã được ban hành. Cùng với đó, hệ thống thành viên (gồm 6 công ty chứng khoán thành viên đầu tiên) đáp ứng các điều kiện tham gia thị trường và hơn 100 cơ sở phát thải thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính.

Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cũng cho biết sau khi thị trường đi vào hoạt động, HNX sẽ tiếp tục phối hợp các đơn vị liên quan quản lý vận hành thị trường an toàn, hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền quảng bá, khuyến khích doanh nghiệp phát thải tham gia thị trường cũng như các tổ chức quan tâm đến tín chỉ các-bon tiếp cận loại hình giao dịch mới.

Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho rằng, việc đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào vận hành là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, đồng thời đánh dấu bước phát triển mới của thị trường tài chính Việt Nam theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đặt ra những thách thức lớn, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bền vững trở thành xu hướng tất yếu. Việc hình thành Sàn giao dịch các-bon không chỉ tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon công khai, minh bạch, công bằng, mà còn là công cụ kinh tế giúp doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải.

Đối với thị trường tài chính, đây là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước tiếp cận thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng cho biết, sau quá trình chuẩn bị tích cực, đồng bộ giữa Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan, đến nay, các điều kiện về khuôn khổ pháp lý, hạ tầng công nghệ, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp cơ bản đã được hoàn thiện để Sàn giao dịch các-bon trong nước chính thức đi vào vận hành. Trong đó, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2028, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định không thu phí đối với các doanh nghiệp tham gia Sàn giao dịch các-bon trong nước.

"Chủ trương này thể hiện sự đồng hành của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, góp phần giảm chi phí tham gia thị trường, khuyến khích doanh nghiệp tích cực thực hiện các giải pháp giảm phát thải, đổi mới công nghệ và phát triển bền vững", bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Tại sự kiện, ông Lương Hải Sinh - Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), cho rằng việc vận hành an toàn, minh bạch và hiệu quả Sàn giao dịch các-bon không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn được giao, mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xanh, kinh tế các-bon thấp, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam.

Lãnh đạo VNX cam kết sẽ quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các nhiệm vụ được giao. Tập trung tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon an toàn, ổn định, thông suốt và bảo mật; bảo đảm mọi hoạt động của thị trường được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật.

Lê Mỹ