Chuyên đề

Sáng ngày 30/6, Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TQ của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Tại điểm cầu TP HCM, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TP HCM, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được đã trình bày tham luận về "Đẩy mạnh triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế, tạo không gian phát triển mới để thu hút dòng vốn chất lượng cao, thế hệ mới".

20.259 dự án FDI với tổng nguồn vốn 142 tỷ USD tại TP HCM

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP HCM, Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị là nghị quyết có ý nghĩa chiến lược đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước, thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ của Đảng về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đã chuyển dịch căn bản từ tư duy thu hút nguồn vốn thuần túy sang nâng cao chất lượng hiệu quả, lấy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia để làm thước đo.

Là địa bàn trọng điểm về thu hút đầu tư FDI, TP HCM nhận thức sâu sắc trách nhiệm tiên phong trong việc hiện thực hóa nghị quyết này. Ông cho biết tính đến nay TP HCM có 20.259 dự án FDI với tổng nguồn vốn 142 tỷ USD từ 152 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong nửa đầu năm 2026, TP HCM tiếp tục thu hút thành công hơn 6,8 tỷ USD vốn FDI, đạt 62% so với kế hoạch, khu vực FDI chiếm khoảng 20% toàn xã hội, hơn 50% kim ngạch xuất khẩu, là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng suất lao động và hội nhập quốc tế của thành phố.

Tuy nhiên, ông nhìn nhận những dư địa phát triển dựa trên thâm dụng lao động, đất đai và ưu đãi thuế truyền thống đã chạm trần. Các quốc gia ngày nay chuyển sang cạnh tranh về thể chế, chất lượng môi trường kinh doanh và năng lực đổi mới sáng tạo. Nếu không tạo ra một không gian phát triển mới, Thành phố sẽ rất khó đón được làn sóng đầu tư chiến lược mới trong giai đoạn tới.

3 đề xuất để triển khai Trung tâm tài chính quốc tế

Thứ nhất, chuyển mạnh từ tư duy thu hút dự án sang kiến tạo hệ sinh thái để thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, thế giới đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu, tái cấu trúc sâu sắc chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị, chuỗi tài chính toàn cầu. Theo các tổ chức quốc tế, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài toàn cầu những năm gần đây có xu hướng suy giảm về quy mô nhưng gia tăng về tính chọn lọc. Vốn đầu tư ngày càng tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, tài chính xanh, kinh tế số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, đổi mới sáng tạo.

Vì vậy, ông nhấn mạnh, cạnh tranh thu hút FDI trong giai đoạn mới không còn là cạnh tranh giữa các dự án, mà là cạnh tranh giữa các hệ sinh thái phát triển; không chỉ là ưu đãi đầu tư, mà trước hết là năng lực kiến tạo thể chế. Đó cũng chính là tinh thần cốt lõi Nghị quyết số 10 đã đặt ra và cũng là yêu cầu khách quan đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Thứ hai, phát triển trung tâm tài chính quốc tế là giải pháp chiến lược để thực hiện thực hóa phương thức thu hút đầu tư FDI mới của Việt Nam.

Trong giai đoạn 2026-2035, Việt Nam cần khoảng 1.500-1.600 tỷ USD vốn đầu tư toàn xã hội để thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, trong khi đó, nguồn ngân sách chỉ có thể đáp ứng khoảng 20% nhu cầu nói trên.

Hệ thống tài chính hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, chiếm khoảng 57% tổng nguồn vốn cung ứng cho nền kinh tế; quy mô các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, quản lý tài sản và các định chế đầu tư dài hạn còn khiêm tốn so với nhiều quốc gia trong khu vực (chỉ chiếm khoảng 6% GDP).

Tại TP HCM, ông cho biết, trong giai đoạn 2026 - 2030 cần 3,2 triệu tỷ đồng, trong đó khả năng ngân sách thành phố bố trí 1,2 triệu tỷ đồng. Do vậy, thành phố cần thu hút thêm 2 triệu tỷ để thực hiện các đầu tư phát triển cho giai đoạn tới.

Do đó, theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP HCM, thông qua Trung tâm tài chính quốc tế, chúng ta sẽ giải quyết được 3 vấn đề sau đây:

Một là: Trung tâm tài chính quốc tế sẽ là nơi đặt đại bản doanh của các quỹ đầu tư toàn cầu, các ngân hàng đầu tư, các công ty quản lý tài chính, tài sản và các trung tâm tài chính công nghệ. Đây chính là những chủ thể có khả năng điều phối, dẫn dắt dòng vốn dài hạn vào các hạ tầng chiến lược của Việt Nam cũng như của TP HCM.

Hai là: Chúng ta sẽ tiếp nhận được phần giá trị vô hình của FDI. Nếu xem dòng vốn là hữu hình, thì giá trị vô hình chính là công nghệ tài chính, năng lực quản trị tiên tiến, chuẩn mực minh bạch quốc tế, hệ thống dữ liệu, mạng lưới chuyên gia và khả năng kết nối các chuỗi giá trị toàn cầu. Đây mới là nguồn lực có ý nghĩa quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn.

Ba là: Trung tâm tài chính quốc tế sẽ mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các nguồn vốn toàn cầu với chi phí hợp lý và giúp cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của quốc tế.

Cam kết tiên phong triển khai trung tâm tài chính quốc tế

Thứ ba, Thành phố Hồ Chí Minh cam kết thực hiện tiên phong trong việc triển khai trung tâm tài chính quốc tế với tinh thần phụng sự lợi ích quốc gia và phát triển vì cả nước.

Lãnh đạo TP HCM cho biết Thành phố xác định đây không phải là dự án riêng của TP HCM mà là một thiết chế tài chính quốc gia, phục vụ cho sự phát triển của cả nền kinh tế và là cầu nối để các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam và các nền kinh tế chiến lược để tiếp cận hiệu quả hơn với dòng vốn quốc tế. Đồng thời, Thành phố sẽ rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của các ban bộ ngành để sớm hoàn thiện các cơ chế vượt trội, đủ mạnh, đủ linh hoạt và đủ sức cạnh tranh với các Trung tâm tài chính quốc tế trong khu vực cũng như trên thế giới.

TP HCM cam kết sẽ tập trung xây dựng môi trường đầu tư đạt chuẩn quốc tế; đẩy mạnh cải cách thể chế, cải cách hành chính, phát triển hạ tầng số, nguồn nhân lực chất lượng cao; chủ động phối hợp với các bộ, ngành để triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, bảo đảm Trung tâm tài chính quốc tế vận hành theo các chuẩn mực quốc tế nhưng phù hợp với điều kiện phát triển của Việt Nam.

Lê Mỹ