Kinh tế thế giới
Xu hướng cắt giảm chi tiêu tiếp diễn tại Đông Nam Á?
Các chuyên gia kinh tế dự báo quá trình phục hồi chi tiêu hộ gia đình ở Đông Nam Á sẽ diễn ra chậm khi giá cả vẫn duy trì ở mức cao.
Cũng giống như các khu vực khác trên thế giới, Đông Nam Á đang phải gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn nguồn cung dầu, khí đốt và một số hóa chất công nghiệp, gây ra lạm phát và tạo ra hiệu ứng domino trong nền kinh tế toàn cầu.
Một số quốc gia như Indonesia và Philippines đang chịu thiệt hại nặng nề hơn những nước khác do sự mất giá đồng nội tệ khiến việc nhập khẩu nguyên vật liệu trở nên đắt đỏ hơn.
Giá dầu đã giảm xuống khoảng 70 USD một thùng sau thỏa thuận hòa bình sơ bộ giữa Mỹ và Iran tuần trước, từ mức hơn 100 USD vào lúc đỉnh điểm căng thẳng. Nhưng các nhà phân tích cho rằng tác động đến lạm phát và sức mua có thể sẽ còn tiếp diễn trong một thời gian nữa.
Các nhà bán lẻ trong khu vực đã tiết lộ một xu hướng rộng hơn, đó là khách hàng đang cắt giảm chi tiêu, bao gồm cả việc chuyển sang mua những mặt hàng rẻ hơn.
Ông Steven Cua, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hợp nhất Philippines, cho biết nhiều hộ gia đình đã chuyển hướng mạnh mẽ sang mua các nhu yếu phẩm cơ bản, từ bỏ các thương hiệu tạp hóa tầm trung, bánh ngọt đóng gói riêng lẻ và đồ uống từ sữa để lựa chọn các sản phẩm rẻ hơn.
Ông cũng cho biết thêm rằng người tiêu dùng cũng đang ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào các gói nhỏ dùng một lần giá rẻ cho các mặt hàng như thực phẩm và sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Trong khi đó, theo ông Budiharjo Iduansjah, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ và chủ trung tâm thương mại Indonesia, người tiêu dùng có thu nhập trung bình thấp bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Họ chuyển sang mua hàng hóa rẻ hơn, chất lượng thấp hơn hoặc mua với số lượng và khối lượng ít hơn.
Philippines ghi nhận tỷ lệ lạm phát chung ở mức 6,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 5, giảm nhẹ so với mức 7,2% trong tháng 4 nhưng cao hơn nhiều so với mức 1,3% được ghi nhận một năm trước. Tại Indonesia, nơi nhiên liệu được trợ cấp mạnh, lạm phát tăng nhẹ lên 3,1% trong tháng 5 từ mức 2,4% trong tháng 4.
Ngay cả Singapore, một quốc gia có thu nhập cao, dù đạt tăng trưởng kinh tế 6% trong quý I/2026, cũng đang chuẩn bị đối mặt với sự suy giảm sức mua, khi ngân hàng trung ương thắt chặt chính sách tiền tệ lần đầu tiên kể từ năm 2022 vào tháng 4.
Thái Lan, quốc gia ghi nhận giảm phát trong 12 tháng liên tiếp tính đến tháng 3/2026, đã có tỷ lệ lạm phát 2,9% trong tháng 4 trước khi giảm nhẹ xuống 2,8% trong tháng 5. Việc chính phủ thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học từ dầu cọ để đối phó với giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao đã dẫn đến giá dầu ăn và thực phẩm tăng.
Trong khi đó, Việt Nam ghi nhận tỷ lệ lạm phát 5,6% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2020, chủ yếu do chi phí vận chuyển, nhà ở và vật liệu xây dựng tăng cao. Tỷ lệ lạm phát 2% của Malaysia trong tháng 5 là mức cao nhất trong gần hai năm.
Ông Rahma Gafmi, Giáo sư kinh tế tại Đại học Airlangga của Indonesia, nhận định bất kỳ sự phục hồi nào về sức mua của các hộ gia đình ở Đông Nam Á có thể sẽ diễn ra dần dần do giá cả vẫn ở mức cao trong khi các nhà sản xuất đang xử lý lượng nguyên liệu tồn kho nhập khẩu đắt tiền.