Tài chính số

Thông tin được ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin thuộc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cung cấp sáng ngày 2/7, là một trong những kết quả triển khai Đề án 06 và các giải pháp cấp bách thắt chặt an ninh hệ thống trước sự tấn công tinh vi của tội phạm công nghệ cao.

SIMO hỗ trợ cảnh báo cho 4,6 triệu khách hàng

Ông Tiến cho biết thời gian qua, NHNN đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an triển khai Đề án 06 để làm sạch dữ liệu, xác minh thông tin và đối chiếu thông tin sinh trắc học của khách hàng, hỗ trợ các hoạt động nghiệp vụ, qua đó góp phần giảm số lượng vụ việc lừa đảo mất tiền của khách hàng.

Cụ thể, triển khai Đề án 06, NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán kết nối, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử (VNeID).

Đến nay (ngày 26/6/2026), đã có 57 tổ chức tín dụng (TCTD) và 39 trung gian thanh toán (TGTT) đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua ứng dụng điện thoại; 64 TCTD đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua thiết bị tại quầy; 22 TCTD và 07 TGTT đã triển khai chính thức tích hợp ứng dụng VNeID.

Toàn ngành ngân hàng có hơn 162,9 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức đã được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc VNeID, đạt 100% tổng lượng tài khoản phát sinh giao dịch trên kênh số.

Chi tiết về triển khai hệ thống SIMO, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, đến hết 29/6/2026, dịch vụ truy vấn tài khoản tiền gửi thanh toán và ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật trên Hệ thống SIMO (SIMO247) đã triển khai tới khách hàng của 12 tổ chức tín dụng cùng 3 tổ chức trung gian thanh toán.

Nhờ đó, hỗ trợ cảnh báo đến khoảng 4,6 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 5,2 nghìn tỷ đồng.

Tăng cường bảo mật trong thanh toán trực tuyến

Cũng theo Lãnh đạo NHNN, trước tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao lợi dụng các lỗ hổng bảo mật (của thiết bị người dùng và công nghệ sinh trắc học) thực hiện tấn công vượt qua cơ chế xác thực sinh trắc học của các ngân hàng nhằm chiếm đoạt, mua bán tài khoản, phục vụ cho hoạt động tội phạm, về chính sách, vào cuối năm 2025 NHNN đã ban hành Thông tư số 77/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 50/2024/TT-NHNN quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng, đồng thời có nhiều văn bản chỉ đạo các tổ chức trong ngành thực hiện các biện pháp tăng cường bảo đảm an toàn, bảo mật trong thanh toán trực tuyến.

Theo quy định, các tổ chức tín dụng phải bảo đảm giải pháp khớp đúng thông tin sinh trắc học phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo thông tin sinh trắc học của vật thể sống (Presentation Attack Detection - PAD) đáp ứng tiêu chuẩn ISO 30107 cấp độ 2 (Level 2) để phòng, chống gian lận, giả mạo khách hàng qua hình ảnh, video, mặt nạ 3D (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Định kỳ kiểm thử hệ thống bằng mô phỏng tấn công Deepfake để đánh giá khả năng phòng thủ.

Đồng thời, các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp nhằm phòng, chống, phát hiện các hành vi can thiệp trái phép vào ứng dụng Mobile Banking đã cài đặt trong thiết bị di động của khách hàng. Ứng dụng Mobile Banking phải tự động thoát hoặc dừng hoạt động và thông báo cho khách hàng lý do nếu phát hiện một trong các dấu hiệu:

Thiết bị đã bị phá khóa (root / jailbreak); hoặc bị mở khóa cơ chế bảo vệ (unlockbootloader).

Có trình gỡ lỗi (debugger) được gắn vào hoặc môi trường có trình gỡ lỗi đang hoạt động; hoặc khi ứng dụng bị chạy trong môi trường giả lập (emulator)/ máy ảo/ thiết bị giả lập; hoặc hoạt động ở chế độ cho phép máy tính giao tiếp trực tiếp với thiết bị Android (Android Debug Bridge);

Phần mềm ứng dụng bị chèn mã bên ngoài ứng dụng khi đang chạy, thực hiện các hành vi như theo dõi các hàm được chạy, ghi lại log dữ liệu truyền qua các hàm, API.... (hook); hoặc phần mềm ứng dụng bị can thiệp, đóng gói lại (repacking); (Các quy định này có hiệu lực từ ngày 01/3/2026).

Ông Tiến khẳng định thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục nghiên cứu ban hành, cập nhật các văn bản pháp luật và chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp tăng cường an toàn bảo mật, đáp ứng các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế để bảo đảm an ninh, an toàn các hệ thống thông tin và phòng chống gian lận, lừa đảo trực tuyến.

Đồng thời, triển khai Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN trong công tác chống lừa đảo trực tuyến theo Kế hoạch số 513/KHPH-BCA-NHNNVN ngày 23/6/2026.

Những bước tiến thúc đẩy kinh tế số, xã hội số

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cũng thông tin thêm, liên quan đến hạ tầng và thúc đẩy thanh toán vào khu vực công, đã đạt được những kết quả và bước tiến mới.

"Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Bên cạnh đó, nhằm tạo lập hệ sinh thái thanh toán xuyên biên giới đồng bộ và hiện đại, NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với một số quốc gia khác", Phó Thống đốc cho biết.

Theo Phó Thống đốc, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục đạt những kết quả tích cực góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số, Chính phủ số. Trong 5 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,77% về số lượng và tăng 11,48% về giá trị; qua kênh Internet tăng 52,82% về số lượng và tăng 24,61% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 33,60% về số lượng và tăng 1,66% về giá trị; qua QR code tăng 10,37% về số lượng và tăng 39,97% về giá trị.

Hoạt động thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng tiếp tục được đầy mạnh, các ngân hàng thương mại, các tổ chức trung gian thanh toán tích cực đầu tư ứng dụng công nghệ, nghiên cứu, có giải pháp kết nối với Cổng dịch vụ công Quốc gia (DVCQG) để thực hiện thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ đã được tích hợp trên Cổng DVCQG. Thanh toán điện tử trong khu vực chính phủ, dịch vụ hành chính công đạt được kết quả khả quan; công tác thu ngân sách Nhà nước bằng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt được chú trọng, tăng cường và đạt kết quả tích cực.

Lê Mỹ